Người nghèo có làm ta nghèo không?

TGPSG -- Đạt sinh ra và lớn lên trên vùng đất Duyên hải Nam Trung Bộ, mảnh đất được mệnh danh là đầy nắng và gió. Gia đình Đạt nghèo, cuộc sống vô cùng vất vả. Bố mẹ Đạt đã phải nỗ lực rất nhiều với công việc trồng rau để nuôi tám anh chị em ăn học. Bố tất bật ngoài ruộng rau, mẹ tần tảo bên sạp rau ngoài chợ. Anh chị em Đạt thay nhau phụ giúp bố mẹ. Là con trai lớn, Đạt có nhiệm vụ chở rau từ ruộng lên chợ cho mẹ bán.

Từ 5 giờ sáng, Đạt đã phải xuống ruộng lấy rau. Những chuyến rau nặng chất đầy trên chiếc xe máy cũ: những bó cải được xếp ngay ngắn, những bó rau muống phải nhẹ tay kẻo giập, những bó rau mùi thơm nức… Mùa nào thức ấy. Những tháng cuối năm, rau lá được thay bằng các loại rau củ quả như khoai lang, khoai mỡ, bí xanh, bí đỏ, đậu cô-ve… Sáng nào Đạt cũng đều đặn chở rau lên chợ, rồi vội vã trở về ăn sáng để kịp giờ đến trường. Anh chị em Đạt chia nhau công việc trong gia đình, chẳng ai than phiền hay tỏ ra khó chịu. Gia đình nhỏ của Đạt luôn đầy ắp tình yêu thương. Bố mẹ vẫn thường nhắc nhở con cái đọc kinh, đi lễ, học giáo lý và lãnh nhận đầy đủ các bí tích.

Đạt cũng như bao đứa trẻ khác. Dù vẫn phụ giúp bố mẹ, nhưng những biểu hiện nổi loạn của tuổi dậy thì vẫn không tránh khỏi. Đạt từng trốn học đi chơi với bạn bè, tập tành hút thuốc lá, thậm chí còn tụm năm tụm ba dưới gốc cây khi tham dự Thánh lễ. Những giờ học giáo lý, Đạt chỉ học qua loa cho xong để được lãnh nhận các Bí tích khai tâm Kitô giáo. Rồi cái tuổi ngỗ nghịch ấy cũng dần qua đi, nhường chỗ cho những suy nghĩ về tương lai.

Đạt ước mơ xây cho bố mẹ một ngôi nhà thật đẹp. Thế nhưng, với hoàn cảnh gia đình lúc bấy giờ, ước mơ ấy dường như còn quá xa vời. Vì thế, Đạt quyết tâm thi vào trường Cao đẳng Xây dựng, mong một ngày có thể biến ước mơ ấy thành hiện thực.

Những năm tháng học tập và bươn chải nơi đất Sài Gòn để có đủ tiền đóng học phí, trả tiền nhà trọ và trang trải sinh hoạt đã tôi luyện ý chí của Đạt. Đạt làm thêm đủ nghề để tự lo cho cuộc sống. Áp lực từ việc học hành và công việc đôi lúc khiến Đạt nản lòng, thậm chí không muốn tiếp tục việc học. Những bước đi đầu đời của thời sinh viên thật nhiều khó khăn.

Thế nhưng, Đạt không đơn độc. Hằng tháng, bố mẹ vẫn gửi tiền để Đạt đóng học phí. Anh cả thỉnh thoảng gửi thêm tiền mua sách vở, chị Hai gửi tặng chiếc áo sơ mi đẹp để Đạt mặc đến trường… Tất cả những yêu thương ấy từ gia đình trở thành động lực giúp Đạt tiếp tục con đường học vấn.

Rồi qua một người bạn, Đạt biết đến và tham gia nhóm Sinh viên Công giáo. Tại đây, Đạt được học lại các lớp giáo lý dành cho người trưởng thành, giáo lý hôn nhân, khóa học “Tại sao lại là người Công giáo?” và cả khóa học tiếng Anh tại nhà thờ Phanxicô Đakao. Nhờ được bổ túc những kiến thức giáo lý đã mất, chủ động đào sâu đức tin qua việc đọc sách, và nhất là được gặp gỡ những anh chị em thân thiện, tốt bụng, nhiệt tâm tại nhà thờ Phanxicô, Đạt dần tìm lại sự quân bình trong đời sống đức tin của mình.

Đạt yêu mến Thánh lễ hơn. Mỗi ngày, sau giờ học và làm thêm, Đạt đều tìm đến nhà thờ để tham dự Thánh lễ và sinh hoạt với hội đoàn mình tham gia. Đạt cảm nhận cuộc sống của mình trở nên ý nghĩa và vui tươi hơn.

Một buổi chiều, sau giờ học, Đạt đang lững thững đi bộ trên vỉa hè để trở về nhà trọ. Bỗng mắt Đạt nhòe đi khi nhìn thấy một người đàn ông mặc bộ quần áo nhàu nát, đang cố bới thùng rác để nhặt những thức ăn thừa người khác bỏ lại. Có điều gì đó mặn chát như chảy qua tâm hồn Đạt.

Đạt khẽ đưa tay vào túi, nhưng trong túi chẳng còn đồng nào để giúp người đàn ông ấy. Đạt vội bước thật nhanh qua, như muốn tránh nhìn thấy cảnh tượng ấy. Đôi mắt Đạt cay xè, lòng quặn thắt vì cảm thấy bất lực, không có gì để trao cho người đàn ông nghèo khổ kia, bởi chính mình cũng đang nghèo.

Những năm tháng học tập trên mảnh đất thành phố này, Đạt đã gặp đủ mọi hạng người: giàu có, học thức, nghèo đói, trộm cắp, thất học… Tất cả đều hiện diện trên mảnh đất này. Và Đạt tự hỏi: Mình sẽ là ai trong xã hội ấy?

Thời gian học tập rồi cũng kết thúc. Cầm tấm bằng tốt nghiệp trên tay, Đạt vừa vui mừng vừa lo lắng, bởi hành trình tìm kiếm việc làm không hề đơn giản. Đạt đã nộp hồ sơ vào ba công ty và hồi hộp chờ đợi kết quả tuyển dụng. Trong thời gian ấy, Đạt trở về quê nhà chờ tin. Một tuần trôi qua, rồi một tháng trôi qua, vẫn không có công ty nào liên lạc. Đạt lại tiếp tục chuẩn bị hồ sơ gửi đi và kiên nhẫn chờ đợi.

Trong thời gian ở nhà, Đạt sửa sang lại góc bếp cho mẹ, làm lại khoảng sân bên hiên nhà cho bố. Đạt cũng tích cực tham gia các hội đoàn trong giáo xứ: Ca đoàn, Hội Legio và Hội Phan Sinh. Đồng thời, Đạt bắt đầu nghiêm túc suy nghĩ về ơn gọi. Đạt muốn đi tu để sống cuộc đời mình thật ý nghĩa, theo con đường Chúa muốn.

Trớ trêu thay, khi Đạt mong chờ một công ty tuyển dụng để có việc làm thì chẳng nơi nào nhận. Nhưng khi Đạt quyết định chọn một dòng tu Đức Mẹ Người Nghèo để dấn thân, thì một công ty lại ngỏ lời mời Đạt vào làm nhân viên. Trong lòng Đạt dấy lên những tiếc nuối, phân vân và giằng co trước quyết định chọn lựa ơn gọi. Thế nhưng, hình ảnh người đàn ông bới thùng rác hôm nào lại ùa về trong tâm trí. Đạt muốn làm một điều gì đó cho người nghèo, và hơn hết, muốn làm một điều gì đó cho Thiên Chúa.

Đến hôm nay, kể từ ngày quyết định bước vào đời tu, Đạt hiếm khi hối hận vì đã chọn đi tu thay vì đi làm để phụ giúp bố mẹ ở quê. Chín năm trong đời tu, Đạt được học tập, làm việc và phục vụ tại nhiều nơi trong các cộng đoàn của nhà dòng. Từ công việc làm vườn, nấu ăn đến may đồ da tại xưởng, Đạt đều có cơ hội trải nghiệm. Đặc biệt, Đạt đã có hai năm làm việc cùng các anh chị em công nhân tại xưởng may da.

Một trong những trải nghiệm sâu sắc nhất là thời gian Đạt phục vụ tại Mái ấm Thiện Tâm, nơi chăm sóc hơn 100 bệnh nhân tâm thần. Ban đầu, Đạt thực sự chịu nhiều áp lực khi làm việc ở đây. Có những ngày, công việc nhiều đến mức Đạt chỉ ước có được một chút thời gian để nằm nghỉ. Đạt phải thức suốt đêm canh cổng, đề phòng bệnh nhân đi lạc. Rồi còn những tiếng la hét, chửi bới, những mùi hôi khó chịu khi vệ sinh cho bệnh nhân…

Thời gian dần trôi, Đạt từng bước thích nghi với công việc, đồng thời học cách dành thời gian cho Chúa để tìm thấy nơi Người nguồn động lực và sức mạnh phục vụ. Qua những kinh nghiệm thực tế ấy, Đạt nhận ra rằng xã hội hôm nay có rất nhiều người nghèo. Những người công nhân tại xưởng may da phải cần mẫn làm từng sản phẩm để có đủ tiền lo cho gia đình. Các bệnh nhân tại mái ấm lại nghèo về thể lý, sức khỏe và mang trong mình những tổn thương do bệnh tâm thần.

Và chính Đạt cũng nhận ra mình là một người nghèo: nghèo về khả năng, nghèo về tình thương, bởi đã có những lúc Đạt nóng giận với bệnh nhân. Đứng trước mặt Chúa, Đạt nhận ra mình thực sự là một người nghèo.

Hành trình ơn gọi của Đạt thoắt đã mười năm, với biết bao thăng trầm, được mất, vui buồn, thành công và cả thất bại. Đã có những lúc Đạt yếu lòng trên hành trình dâng hiến, nhưng bàn tay Thiên Chúa vẫn luôn dẫn dắt Đạt vượt qua những chặng đường tưởng chừng không thể bước tiếp.

Tạ ơn Chúa vì Người vẫn luôn đồng hành với con. Để rồi, khi nhìn lại hành trình đời mình, Đạt chỉ biết thốt lên lời tạ ơn: Tạ ơn Chúa đã dẫn con đi trên con đường có những người nghèo, để con nhận ra chính mình cũng là một người nghèo trong bàn tay quan phòng của Chúa.

Maria Hồng Hà, CMR (TGPSG)

Ảnh đại diện: sưu tầm