Bức tranh Phán xét Chung tại Nhà nguyện Sistine “ẩn mình” để trùng tu

Tác giả: Daniel Esparza

PX. Nguyễn Hữu Sang (TGPSG) biên tập theo Aleteia

TGPSG/Aleteia -- Kiệt tác của Michelangelo khuất sau giàn giáo khi các chuyên viên bảo tồn Vatican bắt đầu công việc kéo dài 3 tháng nhằm khôi phục vẻ rực rỡ nguyên thủy của bức bích họa.

Du khách viếng thăm Nhà nguyện Sistine sẽ phải nương cậy vào ký ức - và trí tưởng tượng trong vòng 3 tháng tới. Kể từ ngày 2 tháng 2 năm 2026, Viện Bảo tàng Vatican đã bắt đầu một chiến dịch bảo trì quy mô lớn đối với bức tranh Phán Xét Chung của Michelangelo, tạm thời che khuất bức tranh đồ sộ này bằng hệ thống giàn giáo.

Nhà nguyện vẫn mở cửa và tiếp tục là điểm cuối của tuyến tham quan bảo tàng, nhưng bức tường lớn phía sau bàn thờ - một trong những hình ảnh được nghiên cứu kỹ lưỡng nhất trong nghệ thuật phương Tây - giờ đây đã khuất tầm nhìn. Thay vào đó, du khách sẽ được chiêm ngưỡng bản sao độ phân giải cao của bức bích họa, trong khi các chuyên gia bảo tồn đang làm việc phía sau hậu trường.

Đợt can thiệp này diễn ra đúng 30 năm sau lần trùng tu toàn diện gần nhất, hoàn tất vào năm 1994. Theo thông báo từ Viện Bảo tàng Vatican, hoạt động này không phải là một công trình trùng tu mang tính kết cấu, mà là một nỗ lực bảo trì cẩn trọng, nhằm loại bỏ các lớp đọng vi mô tích tụ theo thời gian - bao gồm bụi bẩn, hơi ẩm và các hạt carbon dioxide phát sinh từ hàng triệu lượt du khách qua lại nhà nguyện mỗi năm.

Mục tiêu là khôi phục lại độ trong và vẻ rực rỡ ban đầu của kiệt tác Michelangelo, bức tranh rộng khoảng 180 mét vuông mà theo các chuyên gia mô tả, đã bị bao phủ bởi “một lớp màn mờ trắng". Công việc này dự kiến ​​sẽ khôi phục lại cường độ thị giác mà Michelangelo đã chủ ý khi hoàn thành bức tranh trong khoảng thời gian từ năm 1536 đến năm 1541.

Được thực hiện trong sáu năm, bức tranh Phán Xét Chung quy tụ 391 nhân vật, diễn tả một thị kiến đầy kịch tính về ngày Đức Kitô quang lâm. Sức mạnh thần học của tác phẩm gắn liền mật thiết với sự táo bạo nghệ thuật: những thân thể lực lưỡng không ngừng chuyển động, các thánh cầm trong tay khí cụ tử đạo, và hình ảnh Đức Kitô đầy uy quyền, với cử chỉ phân định kẻ được cứu độ và người bị luận phạt. Bích họa này cũng giữ một vị trí độc nhất trong lịch sử Hội Thánh, khi án ngự phía trên bàn thờ nơi các Hồng y quy tụ để bầu chọn Giáo hoàng trong các mật nghị.

Dù việc che khuất tạm thời có thể khiến một số người thất vọng, giới chức Vatican nhấn mạnh rằng đây là công việc thiết yếu để bảo tồn bích họa cho các thế hệ mai sau. Sự ẩn mình tạm thời này nhắc nhớ một thực tại chung của nhiều thánh tích và công trình linh thiêng bậc nhất châu Âu: vẻ đẹp ở tầm vóc ấy luôn đòi hỏi được chăm sóc định kỳ.

Ngay cả khi những kiệt tác tạm thời bị ẩn đi, Rôma và Vatican vẫn tiếp tục cân bằng giữa việc đón tiếp công chúng và trách nhiệm bảo tồn - đảm bảo rằng những gì được truyền lại sẽ tồn tại, không chỉ qua các bức ảnh, mà còn qua nhiều thế kỷ.