Suy niệm Chúa nhật: Sống ân sủng của Bí tích Thánh Tẩy

Tác giả: Viện phụ Marion Nguyen

Cao Trí (TGPSG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Khi Giáo hội cử hành Lễ Chúa Giêsu chịu Phép Rửa, Viện phụ Marion Nguyen suy niệm về chủ đề “Được xức dầu để tràn đầy: Sống ân sủng của Bí tích Thánh Tẩy”.

Trong ngày lễ Chúa Giêsu chịu Phép Rửa này, Giáo hội đưa chúng ta trở lại sông Jordan, không chỉ để nhớ lại một biến cố đã xảy ra với Chúa Giêsu trong quá khứ, mà còn để tái khám phá điều đã xảy đến với chính chúng ta. Phép Rửa của Chúa Giêsu mặc khải điều mà Bí tích Thánh Tẩy thực sự ban tặng: không chỉ là ơn tha thứ hay sự thuộc về, mà là sự sống trong Thánh Thần, như một nếm trước hạnh phúc thiên đàng.

Khi Chúa Giêsu từ dưới nước bước lên, Chúa Thánh Thần ngự xuống và ở lại trên Người. Thánh Thần không chỉ chạm đến Chúa Giêsu rồi rút đi, nhưng luôn ở lại. Mọi điều diễn ra sau đó trong đời sống công khai của Chúa Giêsu đều tuôn chảy từ khoảnh khắc này. Chính vì thế, chúng ta không chỉ gọi Người là Giêsu, mà là Giêsu Kitô - Giêsu, Đấng được xức dầu. Trong sách Công vụ Tông đồ, thánh Phêrô nhìn lại biến cố này và tóm lược toàn bộ sứ vụ của Chúa Giêsu trong một câu duy nhất: “Thiên Chúa đã xức dầu cho Người bằng Thánh Thần và quyền năng, và Người đi khắp nơi làm điều thiện.” Chúa Giêsu không phải trước hết quyết định làm điều thiện rồi mới nhận được quyền năng; trái lại, chính vì Người được xức dầu mà điều thiện tự nhiên tuôn chảy từ Người.

Thánh Bênađô thành Clairvaux suy tư sâu xa về câu Kinh Thánh này trong các Bài giảng về Diễm Ca và nhận ra nơi đó một khuôn mẫu cho mọi người đã chịu phép Rửa. Ngài khẳng định rằng chúng ta không thể thực sự làm điều thiện nếu trước hết không được xức dầu bằng ân sủng. Ngay cả Chúa Giêsu, trong nhân tính của Người, cũng không hành động chỉ bằng nỗ lực hay quyết tâm luân lý thuần túy, nhưng với tư cách là Đức Kitô, Đấng được xức dầu. Thiếu đi sự xức dầu nội tâm này, những hành động của chúng ta có thể quảng đại, nhưng dễ trở nên khô cạn, thiếu dầu của đức ái, điều mang lại chiều sâu và sức bền cho việc thiện.

Thánh Bênađô diễn tả đời sống ân sủng này qua ba “loại dầu”, ba chuyển động nhờ đó Bí tích Thánh Tẩy triển nở trong chúng ta. Loại thứ nhất là dầu của lòng thống hối. Đó là hương thơm của sự sám hối, được tạo nên khi ký ức về tội lỗi của chúng ta bị nghiền nát bởi nỗi đau và sự chân thành. Dù các thành phần của nó mang vị đắng, nhưng mùi hương lại đẹp lòng Thiên Chúa vì nó sinh ra đức khiêm nhường. Tuy nhiên, thánh Bênađô cảnh báo rằng chúng ta không thể ở mãi trong trạng thái này. Việc mãi đắm chìm trong tội lỗi mà không có hy vọng sẽ dẫn đến tuyệt vọng. Loại dầu này được xức lên chân Chúa Kitô; nó đặt chúng ta vững vàng ở khởi điểm của hành trình và bảo vệ chúng ta khỏi sự giả hình, nguy cơ tỏ ra đạo đức bên ngoài mà không có hoán cải nội tâm.

Loại dầu thứ hai là lòng nhiệt thành. Khi tâm hồn được chữa lành, ánh nhìn của nó chuyển từ chính mình sang Thiên Chúa. Loại dầu này được hòa trộn từ những hương liệu của lòng nhân hậu Thiên Chúa: công trình tạo dựng, sự gìn giữ và trên hết là ơn cứu chuộc. Lòng biết ơn thay thế cho sự khép kín nơi bản thân, và niềm vui thiêng liêng bắt đầu nảy nở. Thánh Bênađô nói rằng loại dầu này được đổ trên đầu, nâng tâm trí lên để chiêm ngắm lòng thương xót và vẻ đẹp của Đức Kitô. Nó giúp chúng ta không chỉ cậy dựa vào chính mình, dù là trong kiêu ngạo hay trong nản chí.

Ở điểm này, thánh Bênađô đưa ra một lời cảnh báo mạnh mẽ. Ngài phân biệt giữa con kênh và hồ chứa. Con kênh tuôn nước ra ngay khi nhận được, và thường chính nó lại khô cạn, nứt nẻ. Trái lại, hồ chứa chờ cho đến khi đầy tràn, rồi tự nhiên tràn ra, trao ban mà không bị vơi cạn. Trong đời sống của người đã chịu phép Rửa, lòng thống hối và lòng nhiệt thành làm đầy hồ chứa. Nếu chúng ta vội vã lao vào hoạt động, bước ngay sang loại dầu xức thứ ba, khi chưa được làm đầy, chúng ta sẽ trở nên như những con kênh khô cạn: năng động, có thể gây ấn tượng, nhưng bên trong thì kiệt quệ. Sống như một hồ chứa là hành động từ Chúa Thánh Thần, để việc phục vụ của chúng ta không phải là sự cạn kiệt những nguồn lực hạn hẹp của mình, mà là sự tràn đầy của ân sủng Thiên Chúa.

Chỉ khi đó loại dầu thứ ba mới xuất hiện: dầu xức của lòng trắc ẩn hay thương xót. Đây chính là sự xức dầu mà thánh Phêrô nói đến trong sách Công vụ, lòng thương xót hướng ra bên ngoài. Những thành phần của nó chính là những nhu cầu và nỗi đau của người khác. Khác với hai loại dầu xức đầu tiên vốn chủ yếu chữa lành người được xức, loại dầu này mang tính lan tỏa; nó hiện hữu để được đổ ra. Thánh Bênađô dạy rằng khi một tâm hồn đã được ân sủng “thấm ướt” đủ đầy, thì đức ái tự nhiên tuôn chảy. Đây là hương thơm của Hiền Thê đã nên giống Hiền Phu, phục vụ không phải vì gắng gượng hay bổn phận, mà vì tình yêu.

Khi các việc làm phát xuất từ sự xức dầu nội tâm này, thánh Bênađô nói rằng chúng mang một hương thơm đặc biệt, mùi hương của Đức Kitô. Nhiều điều thiện thuần túy của con người giống như nước hoa bề mặt: chỉ đọng lại trên da, che phủ những gì ở bên trong. Nhưng sự thiện hảo tuôn chảy từ Chúa Thánh Thần thì thấm sâu hơn làn da. Nó thấm nhập vào cuộc gặp gỡ. Đó là sự khác biệt giữa một công việc được hoàn thành và một con người được yêu thương. Bởi vì hương thơm này phát xuất từ dầu của Thánh Thần đã thấm vào linh hồn qua Bí tích Thánh Tẩy, nên nó còn lưu lại rất lâu sau khi hành động đã kết thúc. Nó chạm đến trái tim của người khác bởi vì nó khởi nguồn từ chính trái tim của Thiên Chúa.

Vì thế, trong ngày lễ này, chúng ta được mời gọi tái khám phá chiều sâu của Bí tích Thánh Tẩy nơi chính mình. Khi phép Rửa chỉ bị thu hẹp thành một nghi thức bên ngoài, sức mạnh của nó sẽ bị bỏ lỡ. Nhưng khi được sống cách trọn vẹn, Bí tích này không ngừng xức dầu cho chúng ta, thanh luyện tình yêu của chúng ta và dẫn chúng ta vào sự hiệp thông. Nếu chúng ta để cho Thánh Thần lấp đầy chúng ta, chữa lành chúng ta, đem lại niềm vui cho chúng ta, rồi tuôn tràn qua chúng ta, thì chính chúng ta cũng sẽ âm thầm, trung tín đi khắp nơi làm điều thiện, mang vào thế giới này hương thơm của thiên đàng đã khởi sự ngay từ bây giờ.