Để tình yêu Thiên Chúa tuôn chảy qua cách chúng ta chăm sóc Công trình Sáng tạo

TGPSG -- Đức Giáo hoàng Lêô XIV mời gọi toàn thể Giáo hội cùng hiệp ý cầu nguyện “cho việc chăm sóc nguồn nước” trong tháng 9 này. Lời mời gọi ấy vang lên trong “Mùa Sáng tạo”, từ ngày 1/9/2026 đến ngày 4/10/2026. Đây là khoảng thời gian Giáo hội mời gọi người tín hữu nhìn lại cách mình đang sống với thiên nhiên, với công trình sáng tạo và với những người nghèo đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất bởi sự khủng hoảng môi trường.

Nước vốn rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày. Chúng ta mở vòi là có nước, uống một ly nước mà ít khi nghĩ đến hành trình để có được dòng nước ấy. Thế nhưng, với hàng triệu người trên thế giới, một nguồn nước sạch lại không phải là điều không dễ dàng có được.

Theo các cơ quan Liên Hợp Quốc cho biết khoảng 2,1 tỷ người vẫn chưa được tiếp cận với nguồn nước uống được quản lý an toàn. Trong đó, 106 triệu người hoàn toàn phụ thuộc vào sông, hồ hoặc các nguồn nước mặt khác chưa qua xử lý.

Có những người phải đi bộ hàng cây số chỉ để mang về một can nước. Có những gia đình phải sống trong nỗi lo bệnh tật vì nguồn nước ô nhiễm. Và có những đứa trẻ lớn lên trong một thực tế mà đối với chúng, một cốc nước sạch không phải là điều hiển nhiên.

Nước: món quà Thiên Chúa trao ban cho mọi người

Trong lời cầu nguyện, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhắc chúng ta rằng nước không chỉ là một tài nguyên thiên nhiên. Nước còn là quà tặng của Thiên Chúa và là điều thiết yếu nhất cho sự sống.

Nước làm dịu cơn khát, nuôi dưỡng đất đai, giúp cây cối sinh trưởng và chữa lành những thương tổn của con người. Nhưng với người Kitô hữu, nước còn mang một ý nghĩa sâu xa hơn.

Ngay từ những trang đầu của Kinh Thánh, nước đã hiện diện trong công trình sáng tạo. Và trong đời sống đức tin, nước trở thành dấu chỉ của ân sủng, sự sống mới và tình yêu Thiên Chúa. Qua Bí tích Rửa Tội, chúng ta được tái sinh trong Đức Kitô và bước vào một đời sống mới.

Bởi thế, khi chúng ta bảo vệ nguồn nước, đó không chỉ là một hành động bảo vệ môi trường. Đó còn có thể là một cách tôn trọng món quà Thiên Chúa trao ban và tôn trọng sự sống mà Ngài đã dựng nên.

Thế nhưng chúng ta đang sử dụng nước như thế nào?

Có lẽ đôi khi chúng ta sử dụng nước quá dễ dàng. Một vòi nước mở lâu hơn cần thiết, một lần tắm kéo dài thêm vài phút, một đường ống bị rò rỉ nhưng không được sửa chữa. Một chai nhựa bị vứt xuống cống, một dòng sông trở thành nơi tiếp nhận rác thải, một nguồn nước bị ô nhiễm chỉ vì sự tiện lợi của con người.

Từng hành động riêng lẻ có thể dường như quá nhỏ để đáng bận tâm. Nhưng khi những điều ấy được lặp lại bởi hàng triệu người, chúng có thể tạo nên một vấn đề rất lớn.

Đức Giáo hoàng mời gọi chúng ta trở thành những “người hành hương hướng đến điều thiết yếu”, biết sống đơn sơ hơn, tiết độ hơn và tránh mọi hình thức lãng phí, ô nhiễm. Lời mời gọi ấy cũng trở thành một câu hỏi dành cho mỗi người: Tôi có đang sử dụng nước cách có trách nhiệm không? Tôi có đang góp phần làm ô nhiễm nguồn nước không? Và tôi có quan tâm đến những người đang thiếu nước sạch không?

Chăm sóc nguồn nước cũng là chăm sóc người nghèo

Khủng hoảng nguồn nước không tác động đến mọi người theo cùng một cách. Người có điều kiện có thể mua nước sạch, lắp máy lọc, tìm nguồn nước thay thế. Nhưng người nghèo thường là những người phải chịu hậu quả đầu tiên và nặng nề nhất.

Khi một nguồn nước bị ô nhiễm, người nghèo có thể là những người không đủ khả năng tìm một nguồn nước khác. Khi hạn hán kéo dài, họ có thể là những người mất mùa, mất kế sinh nhai. Khi nước trở thành một thứ hàng hóa mà chỉ một số người có khả năng tiếp cận, những người yếu thế lại càng bị đẩy ra bên lề.

Vì thế, lời mời gọi chăm sóc nguồn nước không thể chỉ dừng lại ở việc “tiết kiệm nước”. Đó còn là lời mời gọi bảo vệ quyền được tiếp cận nguồn nước sạch của mọi người, để không ai phải sống trong nỗi lo sợ vì nguồn nước mình sử dụng, không ai bị đối xử bất bình đẳng và không ai phải chịu những hậu quả nghiêm trọng chỉ vì mình nghèo.

Đó chính là chiều kích xã hội của việc chăm sóc Công trình Sáng tạo: “Yêu mến Thiên Chúa cũng phải dẫn chúng ta đến gần hơn với những người đang chịu đau khổ.”

Từ “nước hằng sống” đến một đời sống mới

Chủ đề Mùa Sáng tạo năm nay là “Nước hằng sống”. Đối với người Kitô hữu, cụm từ ấy gợi nhớ đến lời Chúa Giêsu nói với người phụ nữ Samari: “Ai uống nước tôi cho, sẽ không bao giờ khát nữa.” (Ga 4,14). Thật vậy, con người không chỉ khát nước. Con người còn khát tình yêu, khát bình an, khát công lý, khát một cuộc sống có ý nghĩa.

Và giữa một thế giới đang có nguy cơ cạn kiệt cả nguồn nước tự nhiên lẫn những nguồn sống tinh thần, người Kitô hữu được mời gọi trở thành những người mang nước đến cho người khác.

Đôi khi, đó có thể là một cốc nước dành cho người đang khát. Nhưng rộng hơn, đó còn là lòng thương xót, sự liên đới, tinh thần trách nhiệm và tình yêu dành cho những người đang chịu tổn thương.

Chăm sóc dòng sông cũng là chăm sóc người đang khát. Giữ sạch nguồn nước cũng là bảo vệ sự sống. Tiết kiệm một giọt nước cũng là học cách trân trọng món quà Thiên Chúa trao ban.

Những điều nhỏ bé của tình yêu

Chăm sóc Công trình Sáng tạo không nhất thiết bắt đầu từ những điều lớn lao. Nhiều khi, nó bắt đầu từ chính những lựa chọn rất bình thường trong đời sống hằng ngày.

Đó là khi chúng ta khóa vòi nước sau khi sử dụng, sửa một đường ống bị rò rỉ thay vì bỏ mặc, sử dụng nước cách tiết độ, không xả rác, dầu mỡ hay hóa chất xuống cống, sông, kênh rạch. Đó cũng là khi cha mẹ dạy con trẻ biết quý trọng từng giọt nước, khi một cộng đoàn chung tay hỗ trợ những nơi đang thiếu nước sạch, hay khi chúng ta dành một lời cầu nguyện cho những người đang phải sống trong cảnh khan hiếm nước.

Có thể những hành động ấy rất nhỏ nhưng tình yêu Kitô giáo thường bắt đầu từ những điều rất nhỏ.

Khi mở vòi nước, hãy thử dừng lại một giây để nhớ rằng không phải ai trên thế giới cũng có được điều tưởng như rất bình thường ấy.

Khi uống một ly nước, hãy nhớ đó là một món quà.

Khi nhìn một dòng sông, hãy nhìn nó không chỉ bằng đôi mắt của con người mà bằng đôi mắt của người biết mình đang được trao phó trách nhiệm chăm sóc công trình sáng tạo.

Và khi cầu nguyện, hãy nhớ đến những người đang đi hàng cây số để tìm một chút nước sạch.

Ước gì việc chúng ta chăm sóc nguồn nước trở thành một dấu chỉ của tình yêu đối với Đấng Tạo Hóa, sự liên đới với người nghèo và trách nhiệm đối với các thế hệ mai sau. Bởi sau cùng, bảo vệ nguồn nước không chỉ là giữ lại một dòng sông cho ngày mai. Đó là giữ lại sự sống cho con người và gìn giữ món quà Thiên Chúa đã trao cho toàn thể nhân loại.

Bài: Nguyễn Ngọc Tuyền