Nước: món quà quý giá cho mọi người

TGPSG -- Mỗi ngày, chúng ta mở vòi nước, rót một ly nước và uống mà đôi khi không nghĩ rằng, đằng sau dòng nước trong veo ấy là một điều kiện thiết yếu để con người tồn tại.

Nước hiện diện trong từng nhịp sống: từ một ngụm nước khi khát, bữa cơm gia đình, việc chăm sóc một em bé, làm sạch thân thể, đến từng hạt lúa, luống rau và những mùa màng nuôi sống con người. Không có nước, sự sống không thể tồn tại.

Thế nhưng, ở đâu đó, vẫn có những người phải chắt chiu từng can nước; những đứa trẻ chưa được uống nguồn nước an toàn; những vùng quê mà nước sạch vẫn là một điều xa xỉ. Trong khi con người cần nước để sống, những dòng sông, mạch nước và nguồn nước tự nhiên lại đang chịu sức ép bởi ô nhiễm, khai thác quá mức và biến đổi khí hậu.

Tình trạng này càng trở nên rõ ràng sau những thiên tai. Mới đây, tại Nepal, lũ quét và bùn đất đã làm ô nhiễm nghiêm trọng nhiều nguồn nước, khiến người dân vùng bị ảnh hưởng đối diện với tình trạng thiếu nước sạch và nguy cơ gia tăng các bệnh truyền nhiễm qua đường tiêu hóa.

Nước không chỉ là một nguồn tài nguyên. Nước là sự sống; và được tiếp cận với nguồn nước sạch là một nhu cầu thiết yếu của mỗi con người.

Từ nhận thức ấy, câu chuyện về nước không chỉ là câu chuyện của những con số hay những dòng sông đang đổi màu. Đó còn là câu chuyện về trách nhiệm, lòng nhân ái và những con người đang âm thầm hành động để bảo vệ nguồn nước hôm nay, trao lại cho thế hệ mai sau một điều tưởng như rất bình thường: quyền được uống một ly nước sạch.

Khi nước sạch từng là một ước mong

Câu chuyện về nước sạch không chỉ bắt đầu từ những lời kêu gọi hôm nay. Hơn hai thập niên trước, tại một số vùng quê miền Tây, nơi sông ngòi chằng chịt, kênh rạch mênh mông, nước tưởng chừng luôn gần gũi và sẵn có. Thế nhưng, đằng sau vẻ trù phú của miền sông nước ấy là một nghịch lý: có nước nhưng không phải lúc nào cũng có nước sạch để sử dụng.

Nguồn nước sinh hoạt của người dân ở một số nơi bị nhiễm phèn, nhiễm mặn, ô nhiễm hoặc không bảo đảm an toàn. Những dòng sông, con kênh vốn gắn bó với đời sống qua bao thế hệ không phải lúc nào cũng có thể dùng cho việc ăn uống, sinh hoạt hằng ngày.

Với nhiều gia đình, để có được một can nước sạch dùng trong ngày vẫn là điều không dễ dàng. Nước sạch vì thế không chỉ là nhu cầu thiết yếu, mà còn gắn với sức khỏe, cuộc sống và tương lai của người dân.

Trước thực tế ấy, một số linh mục thuộc Giáo phận Mỹ Tho đã tìm cách đưa nguồn nước an toàn hơn đến với cộng đồng. Trong số đó có linh mục Phêrô Nguyễn Phước Tường, linh mục Louis Nguyễn Trí Hướng và linh mục Đaminh Phạm Văn Khâm.

Nhìn thấy người dân phải sử dụng nguồn nước chưa bảo đảm, các ngài đã tìm kiếm giải pháp, vận động sự hỗ trợ và liên lạc với Misereor - một tổ chức của Giáo hội Đức hoạt động trong lĩnh vực phát triển xã hội. Từ sự hỗ trợ này, ba giếng nước đã được khoan, hệ thống đưa nước sạch được triển khai đến các xã tại huyện Tân Phước, tỉnh Long An. Sau đó, các ngài thành lập tổ bảo trì và chuyển giao kỹ thuật để người dân có thể sửa chữa khi hệ thống đường nước gặp sự cố. (1)

Đó không chỉ là câu chuyện về một công trình cung cấp nước. Đó còn là câu chuyện về sự quan tâm của những vị chủ chăn trước một nhu cầu rất căn bản của con người: được sử dụng nguồn nước an toàn.

Một nguồn nước sạch khi ấy có thể chỉ là dòng nước chảy ra từ một chiếc vòi. Nhưng phía sau dòng nước ấy là niềm vui của những gia đình, sức khỏe của trẻ em và sự an tâm của những người vốn đã quen với việc sử dụng nguồn nước sông, kênh rạch cho sinh hoạt hằng ngày.

Từ những việc làm âm thầm ấy, có thể nhận ra rằng việc chăm sóc con người đôi khi bắt đầu từ những điều rất căn bản: giúp họ có được nguồn nước an toàn để sử dụng.

Khi nước sạch trở thành điều bình thường

Nhiều năm đã trôi qua. Điều từng là niềm vui lớn đối với một cộng đồng nghèo hôm nay có thể đã trở thành điều quá đỗi bình thường đối với nhiều người. Chỉ cần mở vòi, nước đã chảy.

Chính sự dễ dàng ấy đôi khi khiến chúng ta quên mất giá trị của nước và quên rằng nguồn tài nguyên này không phải là vô tận.

Mỗi dòng sông bị ô nhiễm, mỗi mạch nước bị khai thác quá mức, mỗi lần chúng ta sử dụng nước một cách lãng phí đều có thể để lại những hệ lụy không chỉ cho hôm nay mà còn cho các thế hệ mai sau.

Bảo vệ nguồn nước vì thế không phải là câu chuyện của riêng các nhà môi trường hay những tổ chức xã hội. Đó là trách nhiệm của mỗi người, bắt đầu từ những việc rất nhỏ: sử dụng nước tiết kiệm, không xả chất thải xuống sông hồ, không làm ô nhiễm nguồn nước và biết trân trọng từng giọt nước mình đang có.

Nước là quà tặng dành cho mọi người

Trong tháng 9 năm 2026, lời mời gọi chăm sóc nguồn nước cũng được đặt trong ý cầu nguyện của Đức Thánh Cha Lêô XIV. Ngài mời gọi các tín hữu cầu nguyện cho việc chăm sóc nguồn nước, đồng thời nhắc rằng nước là một quà tặng dành cho mọi người, là “một quyền không biên giới”.

Lời mời gọi ấy gợi nhớ đến câu chuyện của những con người đã âm thầm hành động cho nguồn nước sạch từ nhiều năm trước. Bởi bảo vệ nguồn nước không chỉ là bảo vệ một nguồn tài nguyên thiên nhiên, mà còn là bảo vệ sự sống, sức khỏe và phẩm giá của con người.

Đức Thánh Cha cũng mời gọi chúng ta sống tiết độ, chống lãng phí và ô nhiễm, đồng thời bảo vệ quyền của mỗi người được sử dụng nước mà không phải đối diện với bất công hay bất bình đẳng.

Từ một giếng nước, một hệ thống cung cấp nước hay một dòng sông được gìn giữ, điều chúng ta trao cho nhau không chỉ là nước. Đó còn là sự sống, niềm hy vọng và một tương lai trong đó những nhu cầu căn bản của con người được tôn trọng.

Một giọt nước có thể rất nhỏ. Nhưng với người đang khát, đó là sự sống.

Một nguồn nước sạch có thể bắt đầu từ một sáng kiến âm thầm của một con người, nhưng giá trị của nó có thể lan rộng đến cả một cộng đồng.

Và hôm nay, khi Giáo hội mời gọi chúng ta cùng Đức Thánh Cha Lêô XIV cầu nguyện cho việc chăm sóc nguồn nước, mỗi người cũng được mời gọi tự hỏi: Tôi đang làm gì để gìn giữ món quà mà Thiên Chúa đã trao cho tất cả chúng ta?

Để những dòng sông còn trong, những mạch nước còn lành, để trẻ em hôm nay và các thế hệ mai sau vẫn có thể đón nhận một ly nước sạch mà không phải lo sợ hay chịu bất bình đẳng.

Bởi giữ gìn nguồn nước cũng chính là giữ gìn sự sống.

Bài: Nhóm MVTT Hạt Hóc Môn