Thánh Gioan Bosco - Hiển Tu (1815-1888): Yêu thương để cảm hóa, không phải để trừng phạt

TGPSG -- 1. Tuổi thơ nghèo khó và dấu ấn ơn gọi

Thánh Gioan Bosco sinh ngày 16/8/1815 tại làng Castelnuovo d’Asti, miền Piemonte, nước Ý, trong một gia đình nông dân nghèo nhưng đạo đức. Khi Gioan mới 2 tuổi, cha qua đời, để lại mẹ là bà Margarita Occhiena một mình nuôi ba con trong cảnh thiếu thốn trăm bề.

Chính trong gian khó ấy, Gioan lớn lên với đức tin vững vàng, tinh thần lao động và lòng nhân hậu, nhờ sự giáo dục nghiêm khắc nhưng đầy yêu thương của người mẹ thánh thiện. Bà Margarita không chỉ dạy con cầu nguyện mà còn dạy biết yêu thương người nghèo và sống ngay thẳng trước mặt Chúa.

Năm 9 tuổi, Gioan Bosco có một giấc mơ đặc biệt, được coi là giấc mơ nền tảng của đời ngài: ngài thấy mình giữa một đám trẻ hung dữ, và được Chúa Giêsu cùng Đức Maria dạy rằng không phải bằng đòn roi, nhưng bằng sự hiền lành và yêu thương, Gioan sẽ cảm hóa họ. Giấc mơ ấy theo ngài suốt đời như một lời tiên báo sứ mạng.

2. Hành trình trưởng thành và ơn gọi linh mục

Để có thể đi học, Gioan Bosco vừa học vừa làm đủ nghề: chăn chiên, thợ mộc, thợ rèn, thợ đóng giày, người biểu diễn ảo thuật và nhào lộn - tất cả chỉ để kiếm tiền nuôi việc học. Chính những năm tháng này giúp ngài hiểu sâu sắc tâm lý giới trẻ lao động nghèo.

Sau nhiều gian nan, Gioan Bosco được thụ phong linh mục năm 1841. Ngay từ đầu đời linh mục, ngài không chọn con đường danh vọng hay an nhàn, nhưng dấn thân vào những khu phố nghèo của Turin, nơi đầy rẫy trẻ em bụi đời, vô gia cư, thất học và dễ sa ngã.

3. Sứ mạng với giới trẻ và các hội dòng được sáng lập

Thánh Gioan Bosco đã dành trọn đời mình cho giới trẻ, đặc biệt là những em bị xã hội bỏ rơi. Từ những buổi gặp gỡ đơn sơ ban đầu, Ngài dần hình thành Oratorio (Nhà sinh hoạt - giáo dục), nơi trẻ em được: học nghề, học chữ, vui chơi lành mạnh và được dẫn đến với Chúa.

Không chỉ dừng lại ở một sáng kiến, Don Bosco còn được Chúa hướng dẫn để sáng lập các hội dòng:

- Dòng Salêdiêng Don Bosco (SDB) - năm 1859: Dành cho các linh mục và tu sĩ nam, chuyên giáo dục và đồng hành với giới trẻ.
-Hội Các Nữ Tử Đức Maria Phù Hộ Các Giáo Hữu (FMA) - năm 1872: Đồng sáng lập với Thánh Maria Domenica Mazzarello, để chăm sóc và giáo dục thiếu nữ, đặc biệt là các em nghèo.
- Hiệp hội Salêdiêng Cộng tác viên (Salesian Cooperators): Dành cho giáo dân sống linh đạo Don Bosco giữa đời, phục vụ giới trẻ trong môi trường gia đình và xã hội.

Ngày nay, gia đình Salêdiêng hiện diện trên hơn 130 quốc gia, tiếp tục sứ mạng mà Don Bosco khởi xướng.

4. Linh đạo giáo dục: Hệ thống dự phòng

Cốt lõi linh đạo Don Bosco là Hệ thống Dự phòng, đặt nền trên ba trụ cột:

- Lý trí: giáo dục bằng đối thoại và hiểu biết.
- Tôn giáo: dẫn đưa người trẻ đến đời sống đức tin.
- Lòng yêu thương: hiện diện, cảm thông và yêu thương thực sự.

Ngài xác tín rằng: chỉ khi được yêu thương, người trẻ mới có thể lớn lên và biến đổi.

5. Những câu nói nổi tiếng của Thánh Gioan Bosco

Don Bosco để lại rất nhiều câu nói sâu sắc, đặc biệt về giới trẻ:

- “Chỉ cần các con được yêu thương, thì các con sẽ trở nên tốt lành.”
- “Giáo dục là chuyện của con tim.”
- “Đừng chỉ yêu thương người trẻ, nhưng hãy để họ cảm nhận được rằng mình được yêu thương.”
- “Hãy làm cho mình được yêu mến, rồi hãy làm cho mình được kính trọng.”
- “Mỗi người trẻ, dù nghèo đến đâu, đều mang trong mình một điểm thiện lành.”

6. Kết thúc cuộc đời và di sản

Thánh Gioan Bosco qua đời ngày 31/1/1888, trong danh thơm thánh thiện. Ngài được phong thánh năm 1934. Hội Thánh tôn vinh ngài là Bổn mạng của giới trẻ và các nhà giáo dục.

Di sản lớn nhất Don Bosco để lại không chỉ là các trường học hay hội dòng, mà là một con đường giáo dục bằng Tin Mừng và tình yêu, vẫn đang tiếp tục sinh hoa trái trong Hội Thánh hôm nay.

Thánh Gioan Bosco - Cha và Thầy của giới trẻ - cầu cho chúng con.

Bài: Têrêsa Loan Đỗ (TGPSG)