Thánh Đaminh Vũ Đình Tước - Vị mục tử trung kiên trong đức tin

TGPSG -- “Người ta phải chạy trốn hết sức có thể, nhưng khi không được nữa thì phải vâng theo ý Chúa.”

Giữa những năm tháng Giáo hội Việt Nam trải qua nhiều cuộc bách hại, Thánh Đaminh Vũ Đình Tước đã sống trọn ơn gọi linh mục: tận tụy phục vụ các linh hồn, trung thành với sứ vụ mục tử và một lòng phó thác nơi Thiên Chúa. Cuộc đời và chứng tá tử đạo của ngài, đặc biệt qua những giây phút cuối cùng, đã làm sáng lên lòng trung thành với Đức Kitô và tình yêu dành cho đoàn chiên.

Từ hồng ân đức tin đến chứng tá trung thành

Ngày 19.6.1988, tại Rôma, Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II long trọng tuyên phong 117 vị tử đạo tại Việt Nam lên hàng hiển thánh. Trong số đó có 96 vị người Việt Nam và 21 vị thừa sai nước ngoài.

Đây là biến cố trọng đại đối với Giáo hội Công giáo Việt Nam. Các ngài được tôn vinh vì đã trung thành với Đức Kitô, can đảm sống theo Tin Mừng và sẵn sàng hiến dâng mạng sống vì đức tin.

117 vị được tuyên phong hiển thánh là những chứng nhân tiêu biểu trong số đông đảo tín hữu đã chịu đau khổ và hy sinh trong gần ba thế kỷ bách hại đạo tại Việt Nam. Dù phải đối diện với tù đày, tra tấn và cái chết, các ngài vẫn kiên vững trong niềm tin vào Thiên Chúa.

Trong đoàn ngũ các chứng nhân ấy, Thánh Đaminh Vũ Đình Tước là hình ảnh một vị mục tử tận tụy, luôn quan tâm đến đoàn chiên và trung thành với sứ vụ được trao phó.

Một đời tận tụy phục vụ Thiên Chúa

Thánh Đaminh Vũ Đình Tước sinh năm 1775 tại làng Trung Lao, tỉnh Nam Định, nay thuộc Giáo phận Bùi Chu.

Ngay từ nhỏ, ngài đã gia nhập Nhà Đức Chúa Trời, chuyên tâm tu học và được đào tạo để tiến tới chức linh mục. Ngày 17.4.1811, cha Đaminh xin gia nhập Dòng Anh Em Giảng Thuyết (Dòng Đa Minh) và tuyên khấn trọng thể ngày 18.4.1812.

Sau đó, Đức cha Ignatiô Delgado Y, Giám mục dòng Đa Minh, trao cho ngài nhiệm vụ coi sóc họ đạo Xương Điền, thuộc Giáo phận Đông Đàng Ngoài lúc bấy giờ.

Tại đây, cha Đaminh tận tụy phục vụ các linh hồn, chăm sóc đời sống đức tin của cộng đoàn. Ngài dành nhiều tâm huyết cho việc rao giảng Tin Mừng, cử hành các bí tích và hướng dẫn các tín hữu sống đạo.

Đối với cha Đaminh, sứ vụ linh mục không chỉ là trách nhiệm mục vụ, mà còn là sự hiến dâng cuộc đời để phục vụ Thiên Chúa và các linh hồn. Vì thế, ngay cả trong hoàn cảnh bị bách hại, ngài vẫn tìm cách tiếp tục thi hành sứ vụ, không bỏ mặc đoàn chiên được trao phó.

Trung thành với đoàn chiên trong những năm tháng thử thách

Dưới triều vua Minh Mạng, các cuộc bách hại đạo ngày càng trở nên khốc liệt. Các linh mục phải tìm nơi ẩn náu để tránh sự truy bắt của quan quân, đồng thời âm thầm tiếp tục công việc mục vụ.

Cha Đaminh Vũ Đình Tước cũng nhiều lần phải thay đổi nơi trú ẩn. Khi thì ngài ở nhà ông Đoài, lúc tại nhà ông Thịnh. Trong thời gian ẩn náu, ngài vẫn âm thầm cầu nguyện, dâng Thánh lễ và chăm sóc đời sống thiêng liêng của các tín hữu.

Ngày 2.4.1839, khi cha Đaminh đang dâng Thánh lễ, viên quan Bát phẩm Phan cùng thuộc hạ kéo đến bao vây và bắt giữ ngài.

Tin cha bị bắt nhanh chóng lan ra trong cộng đoàn Xương Điền. Các tín hữu tìm cách giải cứu vị mục tử của mình. Theo tư liệu lịch sử, phụ nữ mang những bao đựng đầy tro trấu để ném vào nhóm người bắt cha; đàn ông mang theo gậy gộc và giáo mác.

Trong lúc bị giam giữ, nhìn thấy cảnh giáo dân hò hét bên ngoài, cha Đaminh ôn tồn khuyên nhủ mọi người không nên hành động như vậy, vì có thể khiến ngài phải chết.

Lời khuyên ấy cho thấy ngài vẫn một lòng nghĩ đến sự an nguy của đoàn chiên. Ngay trong hoàn cảnh hiểm nghèo, cha không muốn các tín hữu vì tìm cách giải cứu mình mà phải chịu thêm những tổn thất.

Trước lời khuyên của cha, các tín hữu đã bình tĩnh hơn và không tiếp tục hành động theo cảm xúc.

Bình an phó thác nơi Thiên Chúa

Trong lúc tình hình trở nên hỗn loạn, Ngọc, một thuộc hạ của Bát phẩm Phan, dùng vũ khí chém mạnh vào đầu cha. Vết thương nghiêm trọng khiến ngài ngã gục. Bát phẩm Phan cùng những người đi theo hoảng sợ bỏ chạy.

Cảm nhận giờ phút cuối cùng đã đến, cha Đaminh xin các tín hữu giữ thinh lặng và cầu nguyện.

Dù bị thương nặng, ngài vẫn bình tĩnh cảm tạ Thiên Chúa vì được chịu đau khổ vì đạo, đồng thời khuyên nhủ các tín hữu giữ vững đức tin.

Vết thương quá nặng, cha Đaminh chỉ còn thì thào kêu Danh Thánh Chúa Giêsu rồi an nghỉ trong Chúa.

Cuộc đời của vị linh mục đã khép lại trong sự trung thành với Đức Kitô. Ngay cả trong giây phút cận kề cái chết, điều ngài quan tâm vẫn là đức tin và sự bình an của cộng đoàn.

Cuộc tử đạo của cha Đaminh không chỉ là chứng tá về lòng can đảm trước bách hại, mà còn cho thấy tình yêu của một người mục tử sẵn sàng hy sinh vì đoàn chiên.

Thi hài ngài được các tín hữu an táng tại nhà thờ họ Xương Điền, theo tư liệu của Hội đồng Giám mục Việt Nam.

Xương Điền - nơi lưu dấu chứng tá đức tin

Ngày 27.5.1900, Đức Giáo hoàng Lêô XIII tuyên phong cha Đaminh Vũ Đình Tước lên hàng Chân phước.

Ngày 19.6.1988, Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II tuyên phong ngài lên hàng hiển thánh cùng với 116 vị tử đạo khác tại Việt Nam.

Từ đó, Thánh Đaminh Vũ Đình Tước trở thành một trong những chứng nhân đức tin được Giáo hội Công giáo Việt Nam tôn kính. Xương Điền cũng là nơi gắn liền với cuộc đời mục tử và chứng tá tử đạo của ngài.

Hằng năm, cộng đoàn Giáo xứ Xương Điền tổ chức kính nhớ thánh nhân vào ngày 2.4. Lòng sùng kính ngài được gìn giữ qua nhiều thế hệ, trở thành một phần trong đời sống đức tin của cộng đoàn.

Đối với các tín hữu, việc trở về Xương Điền kính nhớ thánh nhân không chỉ là dịp cầu nguyện và xin ngài chuyển cầu, mà còn là cơ hội nhìn lại đời sống đức tin qua chứng tá của một vị linh mục đã trung thành với Thiên Chúa cho đến hơi thở cuối cùng.

Chứng tá ấy tiếp tục nhắc nhở mỗi người rằng đức tin không chỉ được tuyên xưng bằng lời nói, nhưng còn phải được thể hiện qua cách sống, lòng trung thành và sự hy sinh trong những hoàn cảnh cụ thể.

Tiếp bước cha ông, sống chứng nhân Tin Mừng hôm nay

Mừng kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam là dịp để mỗi người tín hữu tạ ơn Thiên Chúa vì hồng ân đức tin đã lãnh nhận.

Đức tin ấy được trao truyền qua nhiều thế hệ và được cha ông gìn giữ bằng biết bao hy sinh, gian khó và lòng trung thành.

Các Thánh Tử Đạo Việt Nam cho thấy sức mạnh của một đời sống đặt trọn niềm tin nơi Thiên Chúa. Các ngài đã trung thành với Đức Kitô và trở nên những chứng nhân sống động của Tin Mừng.

Trong hoàn cảnh hôm nay, dù những thử thách có khác xưa, lời mời gọi làm chứng cho Đức Kitô vẫn luôn hiện diện trong đời sống mỗi người.

Người Kitô hữu được mời gọi sống tinh thần tử đạo ngay trong đời thường: trung thành với Lời Chúa, can đảm chọn điều thiện, từ bỏ những gì không phù hợp với Tin Mừng, quảng đại tha thứ, hy sinh vì gia đình và tha nhân, kiên trì cầu nguyện và giữ vững niềm tin giữa những thử thách.

Tinh thần ấy còn được thể hiện qua việc biết từ bỏ cái tôi ích kỷ, vượt thắng kiêu căng, ganh ghét và hận thù; biết hy sinh lợi ích riêng để sống yêu thương, phục vụ và tha thứ theo gương Đức Kitô.

Thánh Đaminh Vũ Đình Tước đã để lại một chứng tá đặc biệt: một linh mục tận tụy với sứ vụ, một vị mục tử quan tâm đến đoàn chiên và một người con của Hội Thánh luôn phó thác cuộc đời trong tay Thiên Chúa.

Xin các Thánh Tử Đạo Việt Nam, cách riêng Thánh Đaminh Vũ Đình Tước, chuyển cầu cho mỗi người chúng ta luôn biết trân trọng hồng ân đức tin, trung thành với Chúa trong mọi hoàn cảnh và trở nên những chứng nhân Tin Mừng giữa gia đình, cộng đoàn và xã hội hôm nay.

Ước gì gia sản đức tin các bậc tiền nhân trao lại không chỉ được gìn giữ, mà còn được thể hiện qua đời sống yêu thương, bác ái và trung thành với Đức Kitô, để tiếp tục được trao truyền cho các thế hệ mai sau.

Bài: Nguyệt Nguyễn & Ảnh: Đức Long (TGPSG)