Đức Maria - Người Thầy của hành trình đào tạo Thần học của người tu sĩ hôm nay

TGPSG -- Từ vị trí của Đức Maria trong lịch sử cứu độ đến việc sống đức tin giữa đời thường, Thánh Mẫu học không chỉ mở ra một chân trời tri thức, mà còn là hành trình đào luyện con người toàn diện.

Vậy Đức Maria đóng vai trò thế nào trong hành trình đào tạo người tu sĩ hôm nay? Cùng lắng nghe những chia sẻ của Nữ tu Maria Clara Nguyễn Thy Thảo, FMSR, - thuộc Hội dòng Mân Côi Chí Hòa. Giáo sư thần học chuyên ngành Thánh Mẫu Học - qua những câu hỏi xoay quanh Đức Maria, đời sống thần học và hành trình nên thánh của người môn đệ theo Chúa.

PV: Thưa Sơ, nhiều người cho rằng Thánh Mẫu học chỉ là một chuyên ngành trong thần học. Theo Sơ, Đức Maria giữ vị trí nào trong việc đào tạo một chủng sinh hay một tu sĩ? Nếu thiếu chiều kích Thánh Mẫu học, việc đào tạo ấy sẽ thiếu điều gì?

Sơ Clara:

Cảm ơn bạn. Đây không chỉ là câu hỏi về Thánh Mẫu học, mà còn là câu hỏi về cách Thiên Chúa đào tạo người môn đệ của Ngài.

Mẹ Maria không đứng bên lề thần học, nhưng ở trung tâm của lịch sử cứu độ. Nếu thần học giúp chúng ta biết Thiên Chúa, thì Đức Maria dạy chúng ta đáp lại Thiên Chúa. Nơi Mẹ, Lời Chúa trở thành cuộc sống; đức tin trở thành tiếng "Xin Vâng".

Vì thế, một chủng sinh hay tu sĩ có thể rất giỏi Kinh Thánh, tín lý hay phụng vụ, nhưng nếu thiếu chiều kích Thánh Mẫu học, việc đào tạo dễ thiên về kiến thức hơn là biến đổi con tim. Họ có thể biết nhiều về Thiên Chúa, nhưng chưa chắc đã biết lắng nghe, phó thác, trung thành và kiên vững dưới chân Thập Giá như Đức Maria.

Đó cũng là lý do Công đồng Vaticanô II đặt chương nói về Đức Maria ngay trong Hiến chế Lumen Gentium. Giáo Hội muốn khẳng định rằng: không thể hiểu Giáo Hội nếu không nhìn vào Đức Maria, và cũng không thể đào tạo một mục tử theo trái tim Đức Kitô nếu không học nơi Mẹ.

Thánh Mẫu học không chỉ đào tạo trí tuệ, nhưng còn đào tạo trái tim. Muốn biết người môn đệ đích thực của Đức Kitô là ai, hãy nhìn vào Đức Maria. Nơi Mẹ, thần học không còn là lý thuyết, nhưng trở thành một cuộc sống.

PV: Thưa Sơ, trong bối cảnh việc học thần học hôm nay dễ bị cuốn vào điểm số, bằng cấp và nghiên cứu học thuật, người học có thể học được điều gì nơi Mẹ Maria để giữ quân bình giữa tri thức và đời sống thiêng liêng?

Sơ Clara:

Mẹ Maria dạy chúng ta một bài học rất căn bản: trước khi loan báo Lời Chúa, hãy để Lời Chúa biến đổi chính mình. Tin Mừng nói: "Đức Maria ghi nhớ mọi điều ấy và suy đi nghĩ lại trong lòng." Mẹ không chỉ học biết ý Chúa, nhưng còn sống và cầu nguyện với Lời Chúa.

Vì thế, người học thần học luôn cần tự hỏi: Tôi học để biết nhiều hơn, hay để yêu Chúa nhiều hơn? Nếu chỉ tìm kiếm tri thức, chúng ta dễ rơi vào tự mãn; nhưng nếu học để yêu mến và phục vụ Hội Thánh, thì tri thức sẽ trở thành con đường nên thánh.

Tôi thường nhắn nhủ các sinh viên thần học: Hãy để thư viện và nhà nguyện luôn đi cùng nhau. Học với tinh thần cầu nguyện và cầu nguyện với những thao thức của việc học. Khi trí tuệ được nuôi dưỡng bằng đức tin, người học thần học không chỉ trở thành một học giả, mà còn trở thành một chứng nhân đáng tin của Tin Mừng.

Đức Maria chính là mẫu gương tuyệt hảo của sự quân bình ấy: chân lý được đón nhận bằng trí tuệ, được nghiền ngẫm trong trái tim và được sống bằng cả cuộc đời.

PV: Thưa Sơ, cuốn sách Đức Maria - Trong kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa là thành quả gần 10 năm nghiên cứu của Sơ. Điều gì đã thôi thúc Sơ thực hiện công trình này? Theo Sơ, giá trị cốt lõi mà độc giả, đặc biệt là các tu sĩ, nên khám phá là gì?

Sơ Clara:

Đối với tôi, gần mười năm ấy không phải là thời gian để viết một cuốn sách, mà là một hành trình học hỏi, cầu nguyện và chiêm niệm. Điều thôi thúc tôi là mong muốn giúp người Kitô hữu, đặc biệt là các chủng sinh và tu sĩ, khám phá vị trí đích thực của Đức Maria trong kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa.

Điều tôi muốn nhấn mạnh ngay từ nhan đề là: trung tâm của cuốn sách không phải là Đức Maria, mà là Thiên Chúa và kế hoạch cứu độ của Ngài. Chỉ khi đặt Đức Maria trong tương quan với Chúa Ba Ngôi, với Đức Kitô và với Hội Thánh, chúng ta mới hiểu đúng về Mẹ.

Vì thế, điều tôi mong độc giả khám phá không chỉ là những đặc ân của Đức Maria, nhưng trước hết là vẻ đẹp của tình yêu Thiên Chúa. Qua Đức Maria, chúng ta nhận ra Thiên Chúa luôn mời gọi con người cộng tác bằng tự do và tình yêu để thực hiện chương trình cứu độ.

Đối với các tu sĩ, tôi hy vọng cuốn sách không chỉ để học, mà còn để cầu nguyện và nhìn lại chính ơn gọi của mình. Đức Maria nhắc chúng ta rằng: Thiên Chúa chọn chúng ta không phải vì tài năng, nhưng vì tình yêu; và điều Ngài chờ đợi nơi chúng ta cũng chính là tiếng "Xin Vâng".

Nếu sau khi khép lại cuốn sách, người đọc yêu mến Đức Kitô hơn, hiểu Hội Thánh hơn và sống ơn gọi của mình sâu sắc hơn, thì đó chính là niềm hạnh phúc lớn nhất của tôi. Bởi mục tiêu cuối cùng của Thánh Mẫu học không phải là dừng lại nơi Đức Maria, mà là cùng với Mẹ đến gần Đức Kitô hơn.

PV: Thưa Sơ, có người nói: "Muốn trở thành một tu sĩ tốt, trước hết phải học nơi gương Đức Maria." Sơ có đồng ý không? Theo Sơ, điều gì nơi Đức Maria mà không một giáo trình nào có thể thay thế?

Sơ Clara:

Tôi hoàn toàn đồng ý. Nhưng tôi muốn nói mạnh hơn: Muốn trở thành một tu sĩ thánh thiện, không chỉ học về Mẹ Maria, mà còn phải học với Mẹ Maria và sống như Mẹ Maria.

Mẹ Maria dạy người tu sĩ những bài học mà không giáo trình nào có thể thay thế: biết lắng nghe Thiên Chúa, biết thưa tiếng "Xin Vâng", biết tín thác khi không thấy hết tương lai và biết yêu đến cùng dưới chân Thập Giá.

Đời tu không được đo bằng những gì chúng ta làm cho Chúa, nhưng trước hết bằng mức độ chúng ta thuộc trọn về Chúa. Đức Maria không để lại những bài giảng dài, nhưng cả cuộc đời Mẹ là một "Tin Mừng sống" về sự khiêm nhường, vâng phục và tình yêu.

Vì thế, tôi thường nói với các tu sĩ trẻ: Chúng ta có thể học thần học nơi các giáo sư, nhưng muốn học cách thuộc trọn về Đức Kitô, hãy đến với trường học của Mẹ Maria. Ở ngôi trường ấy không có bảng điểm hay học vị, nhưng có một bài học duy nhất: yêu Chúa bằng cả cuộc đời.

PV: Thưa Sơ, nhân dịp năm học thần học mới, nếu chỉ có một lời nhắn gửi đến các tu sĩ và sinh viên thần học, Sơ muốn gửi gắm điều gì?

Sơ Clara:

Nếu chỉ được gửi một lời, Tôi xin nhắn các sinh viên: Đừng học thần học chỉ để biết nhiều hơn, nhưng hãy học để yêu Chúa nhiều hơn.

Mục tiêu của thần học không phải là tích lũy kiến thức, mà là giúp chúng ta gặp gỡ Đức Kitô và phục vụ Hội Thánh cách tốt hơn. Mọi trang sách thần học đều phải dẫn chúng ta đến cầu nguyện; nếu học nhiều hơn mà yêu Chúa ít hơn, thì chúng ta đã đi sai hướng.

Tôi mong mỗi tu sĩ và sinh viên bước vào năm học mới với trái tim của Đức Maria: biết lắng nghe, suy niệm, khiêm tốn đón nhận chân lý và can đảm sống điều mình học. Hãy để thư viện luôn nối liền với nhà nguyện, để việc học được nuôi dưỡng bằng Lời Chúa, Thánh Thể và đời sống cầu nguyện.

Xin nhớ rằng, thế giới hôm nay không chỉ cần những người nói đúng về Thiên Chúa, mà còn cần những con người phản chiếu dung nhan của Ngài. Kiến thức có thể làm người khác khâm phục, nhưng chỉ có sự thánh thiện mới có thể đưa họ đến với Đức Kitô.

Xin Đức Maria, Tòa Đấng Khôn Ngoan, đồng hành với tất cả chúng ta, để mỗi giờ học không chỉ làm phong phú trí tuệ, mà còn đưa chúng ta tiến gần hơn đến Đức Kitô và trở nên những chứng nhân sống động của Tin Mừng.

PV: Xin chân thành cảm ơn Sơ về những chia sẻ sâu sắc và đầy ý nghĩa. Nguyện xin Đức Maria luôn đồng hành và nâng đỡ Sơ trong sứ vụ giảng dạy và phục vụ Hội Thánh.

Bài: Nữ tu Maria Trần Hà & Micael Đình Thiên (TGPSG)
Ảnh: Nữ tu Maria Trần Hà