Khi nỗi đau hóa thành lời yêu thương

TGPSG -- Có những ngày cuộc sống đẩy chúng ta vào những khoảng lặng mênh mông của thử thách. Nhìn lên cây Thập Giá vào ngày lễ Đức Mẹ Sầu Bi, ta không chỉ thấy một đỉnh đồi Canvê đầy máu và nước mắt của hơn 2000 năm trước. Ta thấy một không gian phụng vụ rất gần, nơi có một người Mẹ đang đứng đó. Lặng lẽ. Kiên vững.

Tư thế của một Đức Tin không gục ngã

Đoạn Tin Mừng theo thánh Gioan (Ga 19,25-27) chỉ vẻn vẹn vài câu, không có những lời than khóc não nề, cũng không có những biến cố kịch tính. Tất cả đọng lại ở một động từ duy nhất nhưng mang sức nặng ngàn cân: “Đứng”. 

“Đứng kề bên thập giá Đức Giêsu, có thân mẫu Người...” (Ga 19,25).

Trong khi số đông đã chọn cách rời đi, các môn đệ trốn chạy vì sợ hãi và thất vọng, thì Đức Maria chọn ở lại. Mẹ không ngồi sụp xuống, không ngất lịm đi vì kiệt sức trước nỗi đau của một người mẹ nhìn đứa con duy nhất của mình bị hành hình. Mẹ đứng. Tư thế đứng ấy là câu trả lời trọn vẹn nhất cho hai tiếng “Xin Vâng”  từ ngày Truyền Tin.

Nhìn vào thế đứng ấy, ta chợt nghe văng vẳng bên tai giai điệu da diết của bài thánh ca quen thuộc của Linh mục Kim Long: “Mẹ đứng đó tâm hồn tê tái sầu. Đồng công cùng con dấu yêu vì thương nhân loại đang khốn cùng…” Ca từ ấy đã chạm vào sâu thẳm lòng ta vì nó không che giấu một thực tế: Mẹ đứng đó với một “tâm hồn tê tái sầu”. Mẹ đau cái đau của một người mẹ trần thế bằng xương bằng thịt, cõi lòng Mẹ như từng khúc ruột cắt chia khi nhìn xác thân Con rã rời. Nhưng Mẹ không để sự tê tái ấy biến thành tuyệt vọng. Mẹ đứng vững để “đồng công” với Con mình. Lưỡi gươm đâm thấu tâm can không làm Mẹ ngã quỵ, vì Mẹ biết hiến dâng niềm đau ấy làm một lễ tế tình yêu, cùng với Con gánh vác lấy nỗi khốn cùng của toàn nhân loại. Tư thế đứng của Mẹ chính là lời “Xin Vâng” trọn vẹn nhất dưới bóng hoàng hôn Canvê.

Năm xưa, Mẹ xin vâng trong niềm vui dâng trào của ngày Con Nhập Thể. Thì giờ đây, Mẹ tiếp tục xin vâng trong thinh lặng với nỗi đau tận cùng của ngày Con chịu đóng đinh. Lưỡi gươm mà cụ già Simêon tiên tri năm xưa giờ đây đã đâm thấu tâm hồn Mẹ. Nhưng thay vì để nỗi đau nhấn chìm, Đức Maria đã dùng đức tin để ôm lấy nỗi đau ấy. Mẹ đứng vững vì Mẹ tin rằng, phía sau bóng tối của đồi Canvê, Thiên Chúa vẫn đang thực hiện chương trình cứu độ của Người.

Tiếng gọi từ Thập Giá: gia đình mới được mở rộng

Ngay trong giờ phút hấp hối, Đức Giêsu nhìn xuống. Người thấy Mẹ mình và người môn đệ Người yêu. Người không trăn trối một tài sản vật chất nào, Người để lại một gia tài thiêng liêng cao quý nhất: Đó là Tình Mẹ.

“Thưa Bà, đây là con của Bà.” Rồi Người nói với môn đệ: “Đây là mẹ của anh.” (Ga 19,26-27)

Dưới chân Thập Giá, khi đại diện cho toàn thể các môn đệ đón nhận lời trăn trối của Chúa Giêsu, Thánh Gioan đã chính thức rước Đức Mẹ về nhà mình: “Kể từ giờ đó, người môn đệ rước Bà về nhà mình.” (Ga 19, 27)

Cũng kể từ giây phút thiêng liêng ấy, Mẹ đã cúi đầu đón nhận điều mà Con yêu trao phó: “Thưa Bà, đây là con của Bà”. Một lần nữa, hai tiếng "Xin Vâng" năm xưa lại tiếp tục được nối dài trong tương quan tình yêu với Thiên Chúa. Qua dung mạo của người môn đệ Chúa yêu, Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Thiên Chúa, đã được trao phó cho Giáo hội từ ngày ấy, Mẹ hành trình cùng thế giới nhân loại trong mọi thăng trầm của lịch sử.

Dù Tin Mừng Gioan không viết trực tiếp danh hiệu ấy thành câu chữ, nhưng ý nghĩa này đã được khẳng định mạnh mẽ qua dòng chảy lịch sử của Giáo hội. Đó là lời long trọng tuyên bố của Đức Thánh Cha Phaolô VI tại Công đồng Vatican II vào năm 1964: "Đức Maria rất thánh là Mẹ của Hội Thánh". Tiếp nối mạch tư tưởng ấy, vào ngày 17/9/1997, Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã đưa ra định nghĩa thần học sâu sắc để làm sáng tỏ danh nghĩa thiêng liêng này: Danh hiệu Mẹ Giáo Hội phản ánh niềm tin sâu sắc của các tín hữu Kitô giáo, những người không chỉ coi Đức Mẹ là Mẹ Chúa Kitô mà còn là Mẹ của các tín hữu… đến năm 1980 Ngài chính thức đưa tước hiệu "Đức Maria, Mẹ Hội Thánh" vào Kinh Cầu Đức Bà (Kinh Cầu Loreto), mời gọi toàn thể tín hữu toàn cầu đọc và tôn vinh Mẹ hằng ngày sau khi đọc Kinh Mân Côi. Và gần đây nhất, ngày 3/3/2018, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã chính thức tuyên bố bổ sung vào Lịch Phụng vụ Rôma ngày lễ nhớ bắt buộc: “Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Giáo hội” vào thứ Hai sau lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống.

Qua Thánh Gioan, Mẹ đã thực sự trở thành Hiền Mẫu thiêng liêng của mọi tâm hồn Kitô hữu, nới rộng nỗi đau riêng của người mẹ mất con thành một vòng tay bao dung ôm lấy nỗi đau của cả nhân loại. Đón Mẹ về nhà không đơn thuần là sắp xếp một chỗ ở vật lý. Đó là hành động mở toang cửa lòng, để cuộc đời mình được bảo bọc, hướng dẫn và sưởi ấm bởi tình mẫu tử của Mẹ.

Chúa Giêsu không muốn Mẹ ở lại trong cô độc, và Người cũng không muốn chúng ta phải mồ côi trên hành trình đức tin đầy sóng gió này.

Đón Mẹ về nhà cũng là đón một người đã từng đi qua đau khổ vào trong chính cuộc đời mình.

Mẹ hiểu những giọt nước mắt mà ta không nói thành lời.

Mẹ hiểu những đêm dài mà lòng ta không biết chia sẻ cùng ai.

Mẹ hiểu cảm giác bất lực khi nhìn người mình thương yêu đau đớn mà không thể làm gì hơn.

Bởi Mẹ cũng đã từng đứng dưới chân Thập Giá chịu những nỗi đau ấy.

Lời suy tư từ sâu thẳm tâm hồn

Giữa nhịp sống vội vã và đôi khi đầy áp lực hôm nay, bài Tin Mừng và hình ảnh Đức Mẹ Sầu Bi như một chiếc gương soi chiếu lại nội tâm của chính tôi.

Trong cuộc đời, ai ai cũng có những thập giá của riêng mình. Đã bao lần khi đối diện với những "thập giá" của đời mình, những thất bại, sự cô đơn, hay những mất mát đau thương, phản ứng đầu tiên của tôi luôn là oán trách hoặc tìm cách trốn chạy. Tôi sợ đau khổ, sợ phải đứng lại chịu đựng. Nhưng nhìn lên Mẹ, tôi hiểu rằng có những nỗi đau không thể tránh né, mà phải can đảm đối diện để được cắt tỉa và trưởng thành. Mẹ dạy tôi biết "đứng lại" với niềm phó thác, biết tin rằng phía sau bóng tối của đồi Canvê luôn là ánh sáng bình minh của ngày Phục Sinh.Tôi cũng tự hỏi, mình đã thực sự "rước Mẹ về nhà mình" chưa? Tôi có đem những vết thương lòng, những lo toan cuộc sống đến thưa chuyện cùng Mẹ, hay tôi vẫn tự phụ gánh vác một mình để rồi kiệt sức?  Một người Mẹ đã từng nếm trải nỗi đau tận cùng dưới chân thập giá chắc chắn sẽ là người thấu hiểu và biết cách băng bó những rướm máu trong lòng tôi một cách dịu dàng nhất.

Gác lại những bộn bề của cuộc sống, tôi muốn để lòng mình lắng đọng lại, hướng tâm hồn về bóng dáng kiên cường của Mẹ để thắp lên một đốm lửa cậy trông. Tôi xin mượn chính những lời nguyện cầu tha thiết trong bài thánh ca “Mẹ Đứng Đó” (lời 2 và 3) để làm tâm tình sâu lắng của chính mình: Ngước trông Mẹ lành thành kính dâng lời kêu khấn, Giữa thế gian khổ sầu xin hãy ủi an, Để con hằng trung thành theo Chúa trọn đời, Ngày mai sáng tươi bên Mẹ ca khúc khải hoàn.

Dẫu biết hành trình phía trước còn nhiều thử thách, dẫu đôi chân có đôi lần mỏi mệt vì “bước đi trong đời ngàn khó nguy còn vương lối”, tôi xin được học theo người môn đệ năm xưa và theo chính Đức Mẹ dưới chân Thập Giá: giữ cho đôi “mắt đắm say trông về Thánh Giá Thần Linh”. Chính cái nhìn chiêm ngắm ấy sẽ làm bừng lên trong tôi một “niềm tin mới cao vời”, biến những đau khổ trần gian thành một lời kinh hy vọng. Lạy Mẹ Sầu Bi, xin ủi an nỗi khổ sầu của con và nguyện cho con luôn được nép thân bên Mẹ, vui sống muôn đời trên mọi nẻo đường dương thế. Amen.

Bài: Têrêsa Loan Đỗ