Bài học từ gương sáng Các Thánh Tử Đạo Việt Nam trong tháng 7

TGPSG -- Trong tháng 7 có nhiều ngày lễ kính các Thánh Tử đạo Việt Nam. Các ngài sống ở những thời kỳ khác nhau: có vị là linh mục, có vị là giáo dân, có vị là ông trùm, nhưng tất cả đều đã hy sinh mạng sống để làm chứng cho đức tin.

Vì thế, trong tháng này, chúng ta cùng cầu nguyện với các ngài và noi gương các ngài trong đời sống hằng ngày, nhất là giữa một xã hội đang đặt ra nhiều thách đố đối với lòng trung tín và việc chu toàn bổn phận của người Kitô hữu.

1. Hình ảnh người ông trùm xứ đạo trung tín

Người môn đệ Chúa Kitô, đặc biệt là những người chồng, người cha, không chỉ biết chu toàn bổn phận trong gia đình, chăm lo cho vợ con, mà còn can đảm bước theo Đức Kitô đến hơi thở cuối cùng.

Trong Giáo hội, ngoài các linh mục và tu sĩ, còn có các ông trùm, những người cộng tác với các mục tử trong việc chăm lo giáo xứ, chuẩn bị các cử hành phụng vụ và phục vụ đời sống cộng đoàn.

Ngay trong thời kỳ Giáo hội Việt Nam bị bách hại khốc liệt, đã có những ông trùm can đảm như Thánh Antôn Nguyễn Hữu Quỳnh. Ngài sinh năm 1768 tại làng Mỹ Hương, huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. Khi bị ép bước qua Thánh giá, ngài đã dứt khoát thưa với quan: "Thà chết chứ không thà chối Chúa, dù chỉ trong giây lát."

Thánh nhân nhắc nhở chúng ta phải luôn trung tín với những bổn phận Chúa trao, không bỏ cuộc hay buông xuôi trước thử thách chỉ để tìm một cuộc sống an nhàn, thoải mái. Thánh Antôn Nguyễn Hữu Quỳnh chịu xử giảo ngày 10-7-1840.

Ngoài ra, Thánh Anrê Kim Thông cũng là một ông trùm quê tại giáo xứ Gò Thị, Giáo phận Quy Nhơn, một giáo xứ cổ kính của miền Trung. Ông là người có uy tín trong dân, được mọi người kính trọng. Ngoài đời, ông là lý trưởng; trong đạo, ông là trùm cả.

Ông phải chịu nhiều đau đớn khi bị giam cầm rồi bị lưu đày từ miền Trung vào tận Mỹ Tho và qua đời tại đó.

Ông đã sống một cuộc đời thánh thiện, cương trực và đạo đức. Khi các con tìm cách xin giảm án cho cha, ông chỉ nhẹ nhàng nói: "Các con cứ để Thánh ý Chúa được thực hiện."

Lời nhắn nhủ ấy hôm nay vẫn rất phù hợp với mỗi người Kitô hữu. Chúng ta làm mọi việc không phải để tìm vinh quang cho mình, nhưng âm thầm phục vụ với lòng khiêm tốn và bền bỉ. Đừng để khi bị góp ý hay phê bình thì chán nản, tự ái rồi bỏ cuộc.

Thánh Anrê Kim Thông sinh năm 1790 và chịu tử đạo ngày 15-7-1855.

2. Người mẹ sống và truyền đức tin cho con cái

Thánh Anê Lê Thị Thành, giáo dân. Nếu các ông trùm là mẫu gương tận tụy phục vụ giáo xứ thì trong tháng 7, chúng ta còn chiêm ngắm hình ảnh của một người mẹ rất gần gũi với mọi gia đình. Bà là vị thánh nữ duy nhất trong số 117 vị Hiển thánh Tử đạo Việt Nam.

Ngày 12-7, Giáo hội Việt Nam kính nhớ Thánh Anê Lê Thị Thành (1781–1841). Bà đã chu toàn bổn phận của một người mẹ, hết lòng dạy dỗ các con và bị bắt vì đã che giấu các chủ chăn trong nhà mình. Sau nhiều đau đớn và cực hình, bà an nghỉ trong Chúa vào đêm 12-7-1841 tại chốn lao tù.

Cuộc đời của thánh nữ nhắn nhủ những người mẹ hôm nay rằng: bổn phận làm mẹ, sống đạo và truyền đức tin cho con cái chưa bao giờ là điều dễ dàng. Điều quan trọng là luôn trung thành với Chúa cho đến cùng.

Việc dạy con không chỉ bằng lời nói mà còn bằng chính đời sống gương mẫu, để các con nhận ra rằng ngoài những điều người đời đang mải mê tìm kiếm như vật chất, danh vọng và sự nghiệp, còn có một điều quý giá hơn, đó là niềm tin vào Thiên Chúa và sự sống đời đời.

Trong tù, khi người con gái đến thăm, bà nhắn nhủ:

"Con hãy về chuyển lời mẹ đến với anh chị em con: nhớ coi sóc việc nhà, giữ đạo sốt sắng, sáng tối đọc kinh, dâng lễ và cầu nguyện cho mẹ vác Thánh giá đến cùng. Không bao lâu nữa, mẹ con chúng ta sẽ đoàn tụ trên Nước Thiên Đàng."

Những ngày hè, khi các con được nghỉ học, người mẹ Công giáo cũng cần quan tâm dạy con sống đạo, tham dự Thánh lễ, cầu nguyện mỗi ngày, biết tạ ơn Chúa và dâng ngày sống mới, vì chính Chúa luôn gìn giữ và chăm sóc chúng ta.

3. Những chứng nhân của tình yêu

Ngày 26-7, chúng ta chiêm ngắm chứng tá anh dũng của Chân phước Anrê Phú Yên, thầy giảng (1625–1644). Ngài để lại cho chúng ta lời nhắn nhủ thật đẹp: "Chúng ta hãy lấy tình yêu đáp lại tình yêu của Chúa; hãy lấy mạng sống đáp lại mạng sống."

Tình yêu là điều người trẻ luôn khao khát và trân quý. Mới 19 tuổi, Anrê Phú Yên đã can đảm chịu chết vì đức tin để đáp lại tình yêu của Chúa. Người trẻ Kitô hữu hôm nay thì sao?

Chân phước mời gọi chúng ta sống hết mình cho Chúa, biết yêu thương và quan tâm đến mọi người, không sống dửng dưng hay vô ơn trước công lao của cha mẹ và ông bà. Thay vì chỉ tìm hưởng thụ, hãy biết phục vụ và sẵn sàng đáp lại tiếng Chúa mời gọi dâng mình trong đời sống thánh hiến.

Chân phước Anrê Phú Yên cũng là mẫu gương cho các giáo lý viên và huynh trưởng. Khi đứng lớp, người giáo lý viên không chỉ truyền đạt kiến thức, mà còn giúp các em cảm nhận được rằng Chúa đang hiện diện, yêu thương từng người; rằng Đức Giêsu đã chịu chết và sống lại để ban cho chúng ta sự sống mới.

Vì thế, đừng sống đức tin cách hời hợt, chỉ đi lễ cho xong bổn phận; đừng để khi ngồi trong nhà thờ mà chỉ cắm cúi vào điện thoại, lướt mạng xã hội hay trò chuyện với bạn bè, như người ta vẫn nói: "Thân xác ngồi đây nhưng tâm hồn ở đâu đó."

Xin Chân phước Anrê Phú Yên chuyển cầu cho các giáo lý viên và huynh trưởng hôm nay luôn giữ được ngọn lửa nhiệt thành trong việc giáo dục đức tin cho thiếu nhi và các học viên.

Khép lại tháng 7, chúng ta kính nhớ hai vị tử đạo tại Châu Đốc là Thánh Phêrô Đoàn Công Quý, linh mục, và ông câu Emmanuel Lê Văn Phụng. Một vị là cha sở, một vị là ông trùm, đã cùng nhau cộng tác hết mình để phục vụ giáo xứ. Cả hai chịu tử đạo ngày 31 tháng 7 năm 1859.

Ngày nay, nếu có dịp đến nhà thờ Châu Đốc thuộc Giáo phận Long Xuyên, chúng ta sẽ thấy nơi hành hương kính nhớ hai vị thánh.

Cha Quý được sai đến phục vụ giáo họ Đầu Nước (Cù Lao Giêng, An Giang). Khi làm trùm, ông câu Phụng đã vận động giáo dân góp công, góp của xây dựng nhà thờ khang trang, xây nhà cho các nữ tu Dòng Chúa Quan Phòng và biến giáo họ Đầu Nước thành nơi trú ẩn an toàn cho các nhà truyền giáo cũng như hàng giáo sĩ bản quốc.

Đó cũng là mẫu gương cho chúng ta hôm nay. Mỗi cha sở có thể có một cách làm việc khác nhau, nhưng điều cần thiết là chúng ta biết mở lòng cộng tác, đừng chê trách, đừng "soi" nhau, nhưng biết bỏ đi cái tôi, biết hy sinh, nhường nhịn và tôn trọng nhau để cùng xây dựng giáo xứ, hầu làm sáng danh Chúa và thánh hóa chính bản thân mình.

Lời nguyện

Lạy Chúa, Chúa đã ban cho chúng con những mẫu gương sáng ngời của các Thánh Tử đạo Việt Nam được kính nhớ trong tháng 7.

Xin cho chúng con, dù chỉ là những người giáo dân bình thường, luôn được Chúa khơi dậy ngọn lửa nhiệt thành để sống đức tin, trung thành với bổn phận hằng ngày và biết cộng tác với nhau trong việc xây dựng giáo xứ.

Xin giúp chúng con biết từ bỏ cái tôi hẹp hòi, quảng đại dấn thân, không ngại khó, ngại khổ, nhưng luôn chu toàn bổn phận từ gia đình đến giáo xứ và khu xóm, để mọi việc chúng con làm đều nhằm tôn vinh Chúa, chứ không phải để chứng tỏ mình đạo đức hay thánh thiện hơn người khác. Amen.

Martino Lê Hoàng Vũ (TGPSG)
Ảnh: Sưu tầm