Nhận định về phim Moses the Black: Mang đậm dấu ấn tôn giáo nhưng cũng đầy gai góc

Tác giả: David Ives

PX. Nguyễn Hữu Sang (TGPSG) biên dịch theo Aleteia

TGPSG/Aleteia -- Một tay giang hồ, một vị thánh, một bà lão đang hấp hối… Moses the Black không tìm cách “tẩy trắng” đời sống băng đảng. Phim cho thấy tầm quan trọng của các thánh.

Một tu sĩ khổ tu sống vào thế kỷ IV sau Công Nguyên, ẩn mình trong sa mạc gần Ai Cập, thì có liên hệ gì với một tay xã hội đen khét tiếng thời hiện đại? Nhiều hơn bạn nghĩ đấy - đó là điều mà bộ phim mới Moses the Black, một sự hợp tác giữa đạo diễn Yelena Popovic và ông trùm hip-hop/nhà sản xuất phim Curtis “50 Cent” Jackson khẳng định. Bộ phim trước đó của Popovic, Man of God năm 2021, là một cuộc khám phá đầy lòng thành kính về những năm cuối đời của vị thánh Chính thống giáo Đông phương Nektarios của Aegina. Moses the Black cũng khám phá những gì có nguy cơ là những ngày cuối cùng của một tên gangster, nhưng nhờ sự tham gia của Jackson và các rapper khác như Wiz Khalifa và Quavo, bầu khí đạo đức phải nhanh chóng nhường chỗ cho một điều gì đó gai góc hơn nhiều.

Bộ phim Moses the Black kể về Malik (do Omar Epps thủ vai), một trùm buôn ma túy vừa mãn hạn tù, đang nung nấu ý định trả thù kẻ đã sát hại người bạn thân nhất của mình. Người bà đạo hạnh của anh tha thiết khuyên cháu hãy dùng sự tự do vừa có lại để tìm về với Thiên Chúa và hoán cải đời sống, nhưng Malik đáp: “Những kẻ làm chủ thế giới này đâu có thời gian nghĩ đến thiên đàng.” Tuy nhiên, khi biết mình không còn sống bao lâu nữa, người bà chỉ xin Malik nhận lấy một tấm thiệp có hình thánh Môsê Da Đen. Malik chấp nhận, không hẳn vì đức tin, mà vì lòng kính trọng dành cho người phụ nữ đã nuôi nấng anh nên người.

Sau tang lễ của người bà - một biến cố mà Malik suýt mất mạng trong một vụ xả súng - anh bắt đầu có những giấc mơ về thánh Môsê Da Đen và cuộc đời vị thánh này dần dần được tái hiện. Đối với những ai đã theo dõi loạt phim truyền hình The Saints của Martin Scorsese, câu chuyện được kể theo những đoạn hồi tưởng này hẳn sẽ rất quen thuộc.

Thánh Môsê Da Đen trải qua tuổi trẻ làm nô lệ nhưng bị trục xuất vì tội giết người. Sa vào con đường tội phạm, cuối cùng ông trở thành thủ lĩnh của một băng cướp hoành hành khắp thung lũng sông Nile. Có lúc, cần một nơi để ẩn náu, Môsê tìm đến một tu viện giữa sa mạc. Chính lòng nhân hậu Kitô giáo và đời sống chiêm nghiệm của các tu sĩ nơi đây đã tác động đến lương tâm của Môsê, cuối cùng dẫn ông đến việc gia nhập dòng tu. Đáng buồn thay, những tội lỗi trong quá khứ vẫn bám lấy ông, khi có tin báo rằng một băng cướp khác đang đến cướp phá tu viện. Để cho các anh em tu sĩ có thời gian rút lui, Môsê ở lại đối mặt với bọn cướp một cách hòa bình, mặc dù ông biết điều đó có nghĩa là cái chết của chính mình. Vì tấm gương của thánh nhân sau khi cải đạo, Giáo hội Chính thống giáo ngày nay tôn kính thánh Môsê Da Đen như vị thánh bảo trợ của bất bạo động.

Những điểm tương đồng với cuộc đời vị thánh khiến Malik không khỏi nhìn lại chính cuộc đời mình, và giống như thánh nhân năm xưa, anh bắt đầu cảm thấy lương tâm bị dằn vặt. Nhưng Malik đã lún quá sâu; con đường thoát thân dường như không thể tránh khỏi đổ máu. Điều này rất quan trọng đối với những khán giả đang tìm kiếm một bộ phim “đức tin” theo kiểu quen thuộc. Bộ phim Moses the Black không hề che giấu thực tại tăm tối của đời sống băng đảng. Phim tràn ngập bạo lực, sử dụng ma túy và những lời lẽ tục tĩu ám chỉ tình dục, chỉ riêng ngôn ngữ trong phim thôi cũng đủ khiến bộ phim khó có thể xuất hiện trên các nền tảng như Pure Flix. Tuy nhiên, đây là một lựa chọn có chủ ý. Bản thân Curtis Jackson từng trải qua một quá khứ không mấy khác nhân vật Malik, trước khi bước vào ngành công nghiệp âm nhạc, và hẳn ông không muốn bộ phim trở nên giả tạo hay tô vẽ.

Tính chân thực không phải là điểm mạnh duy nhất của tác phẩm. Dù một vài vai phụ có phần hơi cường điệu, Omar Epps đã thể hiện Malik - một con người dằn vặt nội tâm - một cách nghiêm túc, tiết chế và rất thuyết phục. Bộ phim cũng truyền tải thành công một điều quen thuộc trong đời sống Kitô hữu: các tín hữu thường tìm được ánh sáng và định hướng nơi cuộc đời các thánh, nhất là trong những thời khắc tối tăm nhất.

Không chỉ các vị thánh được tôn phong mới có sức biến đổi. Nhân vật người bà của Malik là minh chứng sống động cho việc một hành động yêu thương đơn sơ của một người Kitô hữu cũng có thể để lại ảnh hưởng sâu xa trên cuộc đời người khác - ngay cả khi chính họ không còn sống đủ lâu để thấy được hoa trái của điều mình đã gieo. Vì thế, với những ai đang tìm kiếm một câu chuyện thấm đẫm chiều kích đức tin nhưng không né tránh những góc cạnh gai góc của thực tại, bộ phim Moses the Black là một lựa chọn đáng suy ngẫm.

Phim Moses the Black hiện đang chiếu tại các rạp chiếu phim ở Hoa Kỳ từ ngày 30 tháng 1 năm 2026