Cử chỉ kéo dài một giây định hình cả cuộc đời

Tác giả: Lm. Dave Mercer (Aleteia)

Minh Hà (TGPSG) biên dịch

TGPSG/Aleteia -- Việc làm Dấu Thánh Giá có thể không chỉ đơn thuần là thói quen mà còn là một sự lựa chọn. Nếu chú tâm thực hiện, hành động này có thể trở thành chiến lược cho cả cuộc đời chúng ta.

Chúa đã đóng ấn tín trên chúng ta. (2 Cô-rin-tô 1:22)

Tôi thường mắc phải một sai lầm. Vào các ngày Chúa nhật, khi bước vào nhà thờ, tôi dễ bị cuốn vào những công việc chuẩn bị cuối cùng cho Thánh lễ. Tôi làm Dấu Thánh Giá bằng nước thánh, nhưng chỉ trong vài giây (hoặc thậm chí ngay khi đang làm!), tôi lại chẳng còn chút ký ức hay cảm nhận thực sự nào về hành động đó. Thật đáng tiếc! Khi chia sẻ về thiếu sót này với người khác, tôi thấy họ cũng thường thú nhận mình ở trong tình trạng tương tự.

Vậy, chúng ta hãy cùng suy ngẫm về ý nghĩa sâu xa của Làm Dấu Thánh Giá. Cử chỉ đó có thể trở thành điều gì đó đẹp hơn một thói quen: có thể trở thành một nhân đức.

Ngay từ thời Giáo hội sơ khai

Kinh Thánh không hề đề cập đến việc làm dấu Thánh Giá. Thay vào đó, Kinh Thánh nhắc nhở chúng ta nhiều lần về tầm quan trọng của Thánh Giá. Bốn sách Tin Mừng đôi khi được xem là những bản tường thuật về cuộc Thương Khó đi kèm với các phần dẫn nhập dài. Thánh Phaolô nói về việc rao giảng Chúa Kitô bị đóng đinh trên thập tự giá (1 Cô-rin-tô 1:23, 2:2). Các Kitô hữu thời sơ khai hiểu rõ tầm quan trọng của Thánh Giá, và biết rằng Chúa Giêsu không sống cho bản thân mình (Ga-lát 6:14).

Khoảng năm 200 sau Công nguyên, khi Tertulliano (một nhà thần học và nhà văn Kitô giáo thời kỳ đầu ở Bắc Phi) viết bài bào chữa cho quyền được giữ vững bản sắc Kitô giáo của người lính, ông đã đề cập đến việc làm Dấu Thánh Giá trên trán như một phong tục đã được thiết lập vững chắc và không bị nghi ngờ. Qua đó, ông cho thấy: đây là một thực hành Kitô giáo phổ quát và ăn sâu, có lẽ bắt đầu như một lòng sùng kính cá nhân ngay từ cuối thế kỷ thứ nhất.

Hãy thử nghĩ xem nụ hôn của người mẹ kèm lời nói "Mẹ yêu con" như thế nào. Tương tự như vậy, các Kitô hữu đã tìm ra một cử chỉ đơn giản để nhắc nhở bản thân về lời rao giảng của các Tông đồ liên quan đến Thánh giá; cử chỉ này sau đó đã lan rộng khắp Đế chế La Mã. Chúng ta cũng biết rằng, một trăm năm sau thời Tertulliano, cử chỉ này đã phát triển thành một động tác rộng hơn: chạm vào đầu, ngực và hai vai.

Dấu ấn trung thành

Những Kitô hữu nói tiếng Hy Lạp thời sơ khai gọi Dấu Thánh Giá là sphragis, nghĩa là "ấn tín". Binh lính La Mã được xăm sphragis, như một biểu tượng vĩnh viễn thể hiện lòng trung thành của họ đối với tướng lĩnh hoặc hoàng đế. Hãy hình dung nó tương tự như con dấu sáp trên một văn bằng hoặc mặt sau của phong bì thư. Dấu ấn được xăm đó là biểu tượng cho lòng trung thành và lối sống của người lính, được bảo chứng bởi một thẩm quyền thực sự.

Tuy nhiên, các Kitô hữu khẳng định rằng họ dành lòng trung thành cho Chúa Giêsu, và dấu ấn (sphragis) của họ chính là Thánh Giá của Ngài. Thay vì xăm hình, họ lấy ngón tay vẽ dấu này lên trán, và dần dần, họ thực hiện dấu hiệu lớn hơn bao gồm các vị trí: đầu, ngực và hai vai. Dấu ấn Kitô giáo này đối lập với dấu ấn của binh lính, như muốn nói rằng: "Các người đã dùng thập giá để hành hình Chúa Giêsu và dùng sự khủng bố để ép chúng tôi phải phục tùng quyền lực của các người, nhưng chúng tôi không hề sợ hãi."

Thay vì dấu ấn được xăm vĩnh viễn trên cơ thể như người dân trong đế chế Roma thời ấy, các Kitô hữu đã chọn một dấu chỉ của đức tin và lối sống được bảo chứng bởi một thẩm quyền khác biệt.

Cuộc sống không chỉ xoay quanh bản thân mình!

Từng có một bức tranh biếm họa trên tạp chí New Yorker, vẽ cảnh một người đàn ông đang nói với bạn mình trong quán cà phê: “Tôi đã thử nhiều chiến lược sống, và thấy rằng sống hoàn toàn vì lợi ích bản thân là hiệu quả nhất.” Khi chiêm ngắm Chúa Giêsu trên Thánh Giá, ta thấy Ngài không sống cho bản thân mà sống để phục vụ chúng ta. Cuộc đời Ngài không phải là vì chính Ngài.

Và khi chúng ta bước vào nhà thờ làm dấu Thánh Giá bằng nước thánh rửa tội, chúng ta tự nhắc nhở bản thân, không phải là chúng ta đã được rửa tội xong rồi, mà là chúng ta đang được rửa tội cùng với Chúa Giêsu như một chiến lược sống, nhận ra rằng cuộc sống của chúng ta không phải chỉ xoay quanh bản thân mình.

Lễ Canh thức Phục Sinh thường là thời điểm chúng ta cử hành bí tích Rửa tội cho người lớn. Tuy nhiên, việc chuẩn bị cho nghi lễ này chính thức bắt đầu từ nhiều tháng trước đó trong một Thánh lễ Chúa nhật, khi họ đứng cùng với người đỡ đầu của mình giữa cộng đồng giáo xứ. Người đỡ đầu vẽ dấu thánh giá lên trán họ trước tiên, trong khi linh mục nói: “Hãy nhận lấy Thánh giá trên trán con. Chính Chúa Kitô sẽ củng cố con bằng dấu chỉ đức tin này.” Điều tương tự cũng được thực hiện trên tai, mắt, môi, ngực, vai, tay và thậm chí cả chân của họ.

Cộng đồng giáo xứ quy tụ tại nhà thờ đó đang cho họ biết rằng, để đến gần dòng nước rửa tội của sự sống, cuộc sống của họ phải được dẫn dắt bởi những gì Chúa Giêsu đã làm cho họ trên Thánh giá. Một lần nữa, Chúa Giêsu phải là chiến lược sống của họ, và cuộc sống của một người không phải là vì chính bản thân mình.

Một dấu chỉ trở thành chiến lược thiêng liêng

Điều chúng ta cần bận tâm không phải là việc quên làm Dấu Thánh Giá, mà là nguy cơ ta vẽ dấu ấy lên mình rồi lại quên mất căn tính đích thực của bản thân. Nguyện xin Chúa Giêsu luôn là khuôn mẫu cho cuộc đời chúng ta. Khi chúng ta sống không phải cho chính mình, mà cho bất cứ ai được Chúa đặt để trên hành trình của mình, nguyện xin Thập Giá Chúa Giêsu không còn chỉ là một thói quen, mà thực sự trở thành một nhân đức.