Ba lần tìm thấy thủ cấp của Thánh Gioan Tẩy Giả

Tác giả: Phillip Campbell

Duy Phong biên dịch

Ngày 29 tháng 8, Giáo hội tưởng nhớ việc Thánh Gioan Tẩy Giả bị trảm quyết, vị tiền hô của Chúa và là người đầu tiên nhận ra, giới thiệu Đấng Mêsia cho thế giới. Nhưng sau khi Thánh Gioan qua đời, thủ cấp của ngài đã đi về đâu?

Truyền thống của chúng ta có nhiều câu chuyện về hành trình của thủ cấp Thánh Gioan sau khi ngài qua đời. Có những câu chuyện kể rằng thủ cấp của ngài đã được tìm thấy nhiều lần trong suốt dòng lịch sử. Việc tìm thấy thủ cấp Thánh Gioan được Giáo hội tưởng nhớ trong hai lễ phụng vụ khác nhau, nhắc nhớ về ba sự kiện khác nhau.

Tìm thấy thủ cấp lần thứ nhất

Tại Giêrusalem, lễ tìm thấy Thủ cấp Thánh Gioan Tẩy Giả lần thứ nhất được cử hành vào ngày 24 tháng 2.

Theo truyền thống, sau khi Thánh Gioan qua đời, thủ cấp của ngài được bà Gioanna, vợ ông Khuda, mang đi chôn cất trên Núi Ôliu. Thủ cấp của ngài được cho là đã được giấu kín trong nhiều thế kỷ.

Vào khoảng thế kỷ thứ IV, một người cải đạo giàu có tên là Innocent đã mua một mảnh đất trên Núi Ôliu với ý định sống đời đan tu tại đó. Khi đào móng để xây tu phòng, ông tình cờ phát hiện một chiếc bình chứa thủ cấp của Thánh Gioan.

Tìm thấy thủ cấp lần thứ hai

Câu chuyện về lần tìm thấy thủ cấp của Thánh Gioan Tẩy Giả lần thứ hai là một câu chuyện phức tạp và nhiều tình tiết.

Trong thời trị vì của Hoàng đế Constantinus (313–337), hai tu sĩ trên đường hành hương đến Giêrusalem đã có một thị kiến, trong đó Thánh Gioan cho họ biết nơi thủ cấp của ngài được cất giữ.

Theo đó, hai người đã tìm thấy thánh tích, đặt vào một chiếc túi rồi lên đường trở về. Tuy nhiên, trên đường đi, họ gặp một người thợ gốm nọ. Người này được báo mộng phải lấy thủ cấp khỏi tay hai tu sĩ, vì lối sống buông thả của họ đã xúc phạm đến vị thánh.

Người thợ gốm lấy thủ cấp, đặt vào túi của mình rồi bỏ trốn. Ông giữ thánh tích ấy tại nhà cho đến khi qua đời. Sau đó, thủ cấp được trao lại cho người em gái của ông, rồi cuối cùng được chuyển đến tay một linh mục đan sĩ Chính Thống giáo Hy Lạp tại Emesa tên là Eustacius.

Đáng tiếc, Eustacius là một người theo lạc giáo Ariô, và đã dùng thủ cấp của Thánh Gioan để lôi kéo người khác theo lạc giáo của mình.

Những người bệnh đến với Eustacius được chữa lành nhờ sự chuyển cầu gắn liền với thánh tích này. Tuy nhiên, cuối cùng Eustacius bị trục xuất khỏi Emesa.

Thủ cấp được chôn cất tại đây, và một đan viện được xây dựng tại nơi này, nhưng vị trí chính xác của thủ cấp đã bị lãng quên.

Nhiều năm sau, vào năm 452, thủ cấp của Thánh Gioan Tẩy Giả được tìm thấy lần thứ hai.

Theo nhiều nguồn tư liệu từ thế kỷ thứ V, thủ cấp được phát hiện tại tu viện Emesa vào ngày 18 tháng 2 năm 452.

Giám mục Uranius thành Emesa đã thiết lập việc tôn kính thánh tích này. Ngày 26 tháng 2 cùng năm, thủ cấp được cung nghinh đến ngôi thánh đường mới xây dâng kính Thánh Gioan.

Tất cả những sự kiện này đều được tưởng nhớ vào ngày 24 tháng 2, cùng với Lễ Tìm thấy Thủ cấp Thánh Gioan Tẩy Giả lần thứ nhất.

Tìm thấy thủ cấp lần thứ nhất

Lần tìm thấy thứ ba diễn ra vào thế kỷ thứ IX.

Vào thời điểm đó, Emesa đã nằm dưới sự cai trị của người Hồi giáo và được gọi là Homs.

Thế giới Hồi giáo bị chia rẽ bởi một cuộc nội chiến giữa hai triều đại Abbasid và Umayyad.

Khoảng năm 820, các Kitô hữu địa phương đã đưa thủ cấp của Thánh Gioan đến thành phố Comana thuộc Cappadocia để gìn giữ an toàn.

Đáng tiếc, việc tôn kính thánh tích không được phép do ảnh hưởng của phong trào bài trừ ảnh tượng đang lan rộng. Vì thế, thánh tích buộc phải được giấu kín và một lần nữa bị thất lạc.

Sau khi Chính thống giáo được khôi phục, Thượng phụ Ignatius thành Constantinople nhận được một thị kiến cho biết chính xác nơi thủ cấp được cất giấu.

Một phái đoàn hoàng gia được cử đến Comana để thỉnh hồi thánh tích. Thánh tích được đưa về Constantinople và được long trọng đặt tại đó vào năm 850.

Lần tìm thấy thủ cấp Thánh Gioan Tẩy Giả lần thứ ba được Giáo hội tưởng nhớ bằng một lễ phụng vụ vào ngày 25 tháng 5, tức là ngày thánh tích được đặt tại Constantinople.

Sau đó, thủ cấp được chia thành nhiều phần khác nhau. Phần lớn nhất được đưa đến đan viện Studion nổi tiếng ở kinh đô.

Năm 1204, thánh tích này bị quân Thập tự chinh chiếm giữ, và cuối cùng được đưa đến Nhà thờ chính tòa Amiens ở Pháp.

Những phần khác được đưa đến Đan viện Podromos ở Petra, Đan viện Dionysiou trên Núi Athos, Đan viện Kalua của người Ugro-Wallachia, và một số đan viện khác.

Thủ cấp suýt bị thất lạc một lần nữa vào thời Cách mạng Pháp, khi những người cách mạng vô thần đến Amiens với ý định phá hủy thánh tích này.

Trong một bài khảo cứu xuất sắc về lịch sử Thủ cấp của Thánh Gioan, linh mục Chính Thống giáo Maxim Massilitin kể lại câu chuyện thị trưởng thành phố Amiens đã anh dũng cứu giữ thánh tích này.

Sau cuộc Cách mạng Pháp năm 1789, toàn bộ tài sản của Giáo Hội được kiểm kê và các thánh tích bị tịch thu.

Hòm thánh tích chứa thủ cấp của Vị Tiền hô vẫn được lưu giữ tại nhà thờ chính tòa cho đến tháng 11 năm 1793, khi các đại biểu của Hội nghị Quốc ước yêu cầu giao nộp thánh tích.

Họ lấy đi tất cả những gì có giá trị vật chất khỏi hòm thánh tích và ra lệnh đưa các thánh tích đến nghĩa trang.

Tuy nhiên, mệnh lệnh của những người cách mạng đã không được thực hiện.

Sau khi họ rời khỏi thành phố, thị trưởng Louis-Alexandre Lescouve, đã bí mật quay trở lại hòm thánh tích, bất chấp nguy hiểm đến tính mạng, và đưa các thánh tích về nhà riêng của mình.

Nhờ đó, thánh tích thiêng liêng đã được bảo tồn.

Vài năm sau, vị cựu thị trưởng trao thánh tích cho Viện phụ Lejeune.

Khi cuộc bách hại của cách mạng chấm dứt, thủ cấp của Thánh Gioan Tẩy Giả được trả lại cho nhà thờ chính tòa Amiens vào năm 1816, và cho đến ngày nay vẫn được lưu giữ tại đó.

Cuộc đời của Thánh Gioan Tẩy Giả là một trong những cuộc đờ đầy kịch tính nhất trong Tân Ước, và hành trình kỳ lạ của thủ cấp ngài cũng không kém phần ly kỳ.

Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về những truyền thống liên quan đến Thánh Gioan Tẩy Giả, hãy tìm đọc cuốn sách “The Feasts of Christendom: History, Theology, and Customs of the Principal Feasts of the Catholic Church”. Cuốn sách có hẳn một chương để nói về ngài!