Lễ Tro tại giáo xứ Tân Phú, giáo hạt Tân Sơn Nhì

TGPSG -- “Khi lãnh nhận tro, đừng chỉ giữ dấu tro trên trán, nhưng hãy ghi khắc trong tâm hồn. Nắm tro ấy phải trở thành lời nhắc nhở thường xuyên, giúp ta ý thức mình mong manh nhưng được mời gọi nên thánh và đạt tới vinh phúc đời đời.”

Trên đây là lời kết luận của Linh mục (Lm) Giuse Martino Hồ Quốc Vinh (Phó xứ Thị Nghè, nghĩa tử của Lm chánh xứ Giuse Lê Hoàng) khi chủ tế Thánh lễ Tro, được cử hành lúc 19g30 thứ Sáu ngày 20-02-2026, tại nhà thờ Tân Phú.

Hiệp thông trong Thánh lễ có các tu sĩ nam nữ, Hội đồng Mục vụ giáo xứ, các đoàn thể và giáo dân trong giáo xứ.

Thứ Tư Lễ Tro mở đầu Mùa Chay thánh - thời gian chuẩn bị tâm hồn bước vào Tam Nhật Thánh và mừng đại lễ Chúa Phục Sinh của Chúa Kitô. Năm nay, theo lịch Phụng vụ, Lễ Tro rơi vào mùng 2 Tết Bính Ngọ (18-02-2026). Vì trùng với dịp Tết cổ truyền của dân tộc, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã xin phép dời việc cử hành Thánh lễ Tro sang mùng 4 Tết nhằm ngày thứ Sáu.

Sau bài ca nhập lễ “Con nay trở về…”, Lm chủ tế nhắc nhở cộng đoàn: hôm nay toàn thể Giáo hội Việt Nam long trọng cử hành Thánh lễ Tro. Khi lãnh nhận tro, mỗi người ý thức thân phận yếu đuối, mỏng giòn của mình, đồng thời nhìn lại đời sống đức tin để canh tân và trở về với Chúa.

Phụng vụ Lời Chúa

Trong phần chia sẻ Lời Chúa: Tin Mừng theo thánh Mátthêu (Mt 6,1-6.16-18) thuật lại lời Đức Giêsu dạy các môn đệ về việc bố thí, cầu nguyện và ăn chay. Người cảnh báo: đừng làm việc lành để phô trương, nhưng hãy thực hiện trong âm thầm, vì “Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả lại cho anh”. Ba việc đạo đức truyền thống của Mùa Chay là cầu nguyện, ăn chay và bố thí, chỉ có giá trị khi phát xuất từ tấm lòng chân thành.

Lm chủ tế gợi lại ca khúc “Cát Bụi” của Trịnh Công Sơn với câu hát: “Hạt bụi nào hóa kiếp thân tôi… để một mai tôi trở về cát bụi… Ôi cát bụi tuyệt vời”. Hình ảnh “cát bụi” gợi lên thân phận con người: mong manh, hữu hạn. Nhưng tại sao lại là “cát bụi tuyệt vời”?

Mùa Chay không rộn ràng ánh sáng hay tiếng hát Alleluia; thay vào đó là bầu khí trầm lắng, phụng vụ màu tím và những lời mời gọi sám hối. Dấu chỉ đặc biệt của ngày khai mạc Mùa Chay là tro bụi được xức trên đầu mỗi người, cùng lời nhắc nhở: “Hỡi người, hãy nhớ mình là bụi tro và sẽ trở về bụi tro”, hoặc “Hãy sám hối và tin vào Tin Mừng”.

Tro bụi là hình ảnh quen thuộc trong Kinh Thánh. Sau khi mọi sự bị thiêu đốt, còn lại chỉ là tro, nhỏ bé, không hình dạng, dễ tan biến. Hội Thánh dùng tro để ghi dấu trên đầu tín hữu, để mời gọi mỗi người đối diện với sự thật căn bản của đời mình: cái chết. Dù giàu hay nghèo, trẻ hay già, trí thức hay bình dân, ai cũng phải đi qua cửa ngõ ấy. Thân xác hôm nay khỏe mạnh, mai có thể yếu đau; cuộc đời dù dài hay ngắn, cuối cùng cũng trở về bụi đất.

Con người thường né tránh suy nghĩ về cái chết, nhất là trong những ngày đầu năm mới. Thế nhưng, Giáo hội mời gọi chúng ta can đảm nhìn thẳng vào sự thật ấy, không để bi quan, nhưng để sống khôn ngoan hơn. Nhận ra đời mình mong manh, ta sẽ biết quý trọng thời gian, yêu thương gia đình, tha thứ cho nhau và tránh xa tội lỗi. Như Thánh Vịnh cầu xin: “Xin dạy chúng con biết đếm tháng ngày mình sống, ngõ hầu tâm trí được khôn ngoan”.

Tuy nhiên, Lễ Tro không chỉ dừng lại ở lời nhắc về sự mong manh. Nếu chỉ nhìn con người như bụi tro, Kitô giáo sẽ trở thành bi quan. Trái lại, chính trong thân phận tro bụi ấy lại ẩn chứa một giá trị cao cả. Con người được Thiên Chúa tạo dựng và thổi sinh khí vào, mang trong mình linh hồn bất tử. Thân xác có thể trở về bụi đất, nhưng linh hồn thì vĩnh cửu. Tro bụi không phải là điểm kết thúc, mà là khởi đầu cho hành trình hoán cải và hướng về sự sống đời đời.

Có lẽ khi nói đến “cát bụi tuyệt vời”, người nhạc sĩ đã cảm nhận phần nào sự cao quý ẩn giấu trong thân phận con người. Tro bụi “tuyệt vời” vì được Thiên Chúa yêu thương và cứu độ. Con người mong manh nhưng được mời gọi sống vĩnh cửu với Chúa.

Vì thế, Mùa Chay là thời gian trở về với chính mình và với Thiên Chúa. Phụng vụ màu tím nhắc ta sống tinh thần sám hối qua việc xưng tội, tĩnh tâm, ăn chay và làm việc bác ái. Ăn chay để tập từ bỏ; cầu nguyện để gắn bó mật thiết với Chúa; bố thí để mở rộng trái tim yêu thương. Tất cả không nhằm phô trương hay hình thức, nhưng để ý thức đổi mới chính đời sống chúng ta.

Cha chủ tế kết thúc bài giảng với lời mời gọi: khi lãnh nhận tro, đừng chỉ giữ dấu tro trên trán, nhưng hãy ghi khắc trong tâm hồn. Nắm tro ấy phải trở thành lời nhắc nhở thường xuyên, giúp ta ý thức mình mong manh nhưng được mời gọi nên thánh và đạt tới vinh phúc đời đời.

Sau bài giảng, cha chủ tế làm phép tro, cộng đoàn sốt sắng tiến lên lãnh nhận tro trong khi ca đoàn cất lên những bài thánh ca sám hối, giúp cộng đoàn bước vào tâm tình hoán cải.

Thánh lễ tiếp tục với phần Phụng vụ Thánh Thể.

Thánh lễ kết thúc trong bầu khí trang nghiêm. Mỗi người ra về với dấu tro trên trán - dấu chỉ thân phận mỏng giòn, nhưng cũng là lời mời gọi sống xứng đáng với phẩm giá cao cả và ơn gọi vĩnh cửu mà Thiên Chúa đã trao ban.

Bài & Ảnh: Phương Nga (TGPSG)