Thương nhớ Đức Hồng Y Gioan Baotixita

TGPSG -- Trong những ngày này, tại Tổng Giáo phận Sài Gòn, tang lễ của Đức cố Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn diễn ra trong bầu khí trang nghiêm và xúc động. Ngài được Chúa gọi về lúc 17g22 Chúa Nhật, ngày 22.03.2026 tại Trung tâm Mục vụ.

Nhiều giáo xứ trong giáo phận đã dâng thánh lễ cầu nguyện, phát tang tưởng nhớ vị cha chung - một mục tử hiền lành, nhân hậu. Các băng-rôn được treo lên ở các nhà thờ; và riêng tại nhà nguyện cổ của Trung tâm Mục vụ, ngày cũng như đêm luôn có dòng người đến viếng, mong được nhìn ngài lần cuối trong tâm tình thương tiếc và cầu nguyện.

Những thánh lễ, những chia sẻ của các Đức Giám mục, linh mục và biết bao giáo dân lại gợi lên hình ảnh thân thương về vị chủ chăn với châm ngôn Giám mục “Như Thầy yêu thương”. Qua đó, chúng ta cũng được nhắc lại bài học của người môn đệ trung tín: sống trọn vẹn cho Chúa Giêsu, Đấng đã hiến mình trên thánh giá để cứu độ nhân loại.

Cuộc sống rồi sẽ qua đi, những điều ta tìm kiếm, nắm giữ rồi cũng chẳng còn lại bao nhiêu. Chỉ còn lại tình yêu - những điều ta sống, làm việc và trao ban.

1. Đức Hồng y - niềm tin vào Đức Kitô Phục Sinh

Đức Hồng y được Chúa gọi về vào chiều Chúa Nhật V Mùa Chay - Tuần Thương Khó. Trong phụng vụ ngày này, Hội Thánh cho chúng ta nghe Tin Mừng theo thánh Gioan, khi Chúa Giêsu nói với cô Mácta: “Thầy là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Thầy, thì dù đã chết cũng sẽ được sống.” (Ga 11,25)

Kết thúc hành trình 92 năm cuộc đời, 61 năm linh mục và 33 năm trong sứ vụ Giám mục - đặc biệt là khi làm chủ chăn của một tổng giáo phận rộng lớn và đầy năng động – Đức Hồng y đã không ngừng rao giảng Tin Mừng sự sống của Đức Kitô. Ngài đã đến với những người đau bệnh, mệt mỏi, rã rời; không chỉ bệnh tật thể xác, mà còn trong đời sống tinh thần và tâm linh.

Chúa Giêsu đến để trao ban “sự sống dồi dào” (x. Ga 10,10). Cuộc đời vị mục tử cũng luôn rao giảng và sống niềm tin mạnh mẽ vào Đấng Phục Sinh. Những năm tháng cuối đời, qua những gặp gỡ riêng- chung. ngài vẫn có những lời huấn từ và nâng đỡ biết bao cộng đoàn.

Hành trình của ngài cho thấy một đức tin bền bỉ: tin vào Đức Kitô, Đấng đồng hành; tin vào sự sống lại, nhờ đó mà ngài làm việc tận tâm, sống hiền hòa và trao ban niềm an ủi cho người khác.

Trong năm nay với đường hướng mục vụ: “Mỗi Kitô hữu là môn đệ thừa sai”, tức là chúng ta sống âm thầm, khiêm tốn nhưng phải là ánh sáng và muối men cho đời (x. Mt 5,13-16). Thời gian Chúa ban là cơ hội và ân phúc để ta làm cho cuộc đời này tốt đẹp hơn.

Dù hành trình của Đức Hồng y đã khép lại, nhưng tất cả không phải là dấu chấm hết. Ngài để lại những lời dạy, công việc mục vụ, những dấu ấn tình thương dành cho nhiều người: các cộng đoàn giáo xứ, dòng tu, đoàn thể, giới trẻ, người nghèo và cả những người ngoài Công giáo. Những ngày này, nhiều câu chuyện về Đức Hồng y được nhắc lại, có những câu chuyện làm nhiều người người xúc động rưng rưng nước mắt.  Nhiều giáo dân hay các cha đã thấy ngài thương mình. Hình ảnh một người cha, một người mục tử hiền hòa có lẽ sẽ còn mãi trong lòng giáo dân tổng giáo phận và tất cả những ai yêu mến, biết ơn ngài.

Chúng ta tạ ơn Chúa đã ban cho giáo phận một vị mục tử hiền hậu và tận tâm. Ngài cũng là tấm gương cho tất cả chúng ta về việc sống Tin Mừng yêu thương và sự sống của Đức Kitô.

2. “Như Thầy yêu thương” - di sản của một mục tử

Thật ý nghĩa khi Đức Hồng y Gioan Baotixita rời xa chúng ta trong tuần chuẩn bị bước vào Tuần Thánh. Những ngày này, Hội Thánh suy niệm lời tâm sự của Chúa Giêsu trước cuộc thương khó: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em.” (Ga 13,34) , nhất là vào  Thứ Năm Tuần Thánh tưởng niệm việc Chúa Giêsu thiết lập Bí tích Truyền Chức Thánh và Bí tích Thánh Thể

Yêu thương là dấu chỉ của người môn đệ Chúa Kitô mọi thời. Yêu thương là biết đón nhận nhau trong sự khác biệt: tính tình, quan điểm, hoàn cảnh, xuất thân… Nếu thiếu tình yêu, con người dễ soi mói, kết tội, và không thể ngồi chung bàn với nhau. Nhưng nơi có yêu thương, người ta có thể bỏ qua, chịu đựng, lắng nghe, tha thứ.

Chúa Giêsu mời gọi chúng ta yêu như Ngài đã yêu: yêu đến mức hiến mạng sống; yêu cho đến cùng; yêu dù bị hiểu lầm, bị thiệt thòi; yêu là biết kiên nhẫn và chịu đựng tất cả.

Đức Hồng y Gioan Baotixita đã chọn sống tình yêu đó suốt cuộc đời mục tử. Từ khi là linh mục cho đến khi trở thành Giám mục, là vị chủ chăn của Tổng Giáo phận Sài Gòn hay nhận mũ Hồng y, ngài luôn sống giữa đoàn chiên với sự khiêm nhường, bình dị, gần gũi.

Những câu chuyện trong các bài giảng, những lời kể của giáo dân cho thấy ngài đã yêu thương từng con người cụ thể qua những công việc mục vụ âm thầm và chân thành.

Những ngày bước vào Tuần Thánh, khi chiêm ngắm cuộc thương khó của Chúa, chúng ta nhớ lời Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II: “Thập giá là trường dạy của yêu thương.”

Xin cho mỗi chúng ta biết khắc ghi và thực hành lời dạy của Chúa Giêsu: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em.” (Ga 13,34)

Lạy Chúa, xin thương đưa linh hồn Đức Hồng y Gioan Baotixita sớm hưởng Nhan Thánh Chúa trên thiên quốc vinh hiển muôn đời. Amen.

 Bài: Martino Lê Hoàng Vũ (TGPSG)