Những bài học từ những người nghèo

TGPSG -- Chúa Nhật ngày 15/11/2026 là Chúa nhật 33 Thường niên, đây cũng là ngày Giáo hội cử hành Ngày Thế giới Người nghèo lần thứ 10 theo sáng kiến của Đức Thánh Cha Phanxicô. Trong sứ điệp năm nay, Đức Thánh Cha Lêô XIV đưa ra chủ đề: “Chúa là nơi nương náu của người nghèo” (Tv 14,6).

Nhân dịp này, chúng tôi có dịp hành hương đến Dòng Đức Mẹ Người Nghèo tại Thủ Đức và trở về với nhiều hoa trái thiêng liêng cùng những bài học sâu lắng cho hành trình đức tin của mình.

1. Đức Mẹ Người Nghèo và câu chuyện tại Banneux

Khi đặt chân đến linh đài Đức Mẹ Người Nghèo, chúng ta được gợi nhắc về câu chuyện Đức Mẹ hiện ra tại ngôi làng nhỏ Banneux, nước Bỉ, vào năm 1933.

Banneux là một ngôi làng nông nghiệp nghèo, được xây dựng quanh nhà thờ của mình. Ngôi làng này không xuất hiện trên các bản đồ. Gia đình Beco sống tại một xóm nhỏ trên cao nguyên Banneux. Gia đình Beco rất nghèo. Ngôi nhà có bốn phòng của họ về sau trở thành nơi sinh sống chật chội của một gia đình gồm mười một người.

Mariette Beco là con cả, sinh ngày 25/03/1921. Từ ngày 15/01 đến ngày 02/03/1933, Đức Mẹ đã hiện ra với cô bé tám lần.

Trong các lần hiện ra, Đức Mẹ đã nhận mình: “Ta là Đức Trinh Nữ của Người Nghèo”, và nói: “Suối nước này được dành cho tất cả các dân tộc, để mang lại sự an ủi cho những người đau bệnh. Ta sẽ cầu nguyện cho con”.

Lời Đức Mẹ tại Banneux không chỉ gắn liền với những người nghèo về vật chất, nhưng còn hướng chúng ta đến những người đang đau bệnh, đau khổ và cần được an ủi. Các lần hiện ra tại Banneux mời gọi các Kitô hữu tự vấn về mầu nhiệm đau khổ, một mầu nhiệm tìm thấy ý nghĩa trong mầu nhiệm Thập Giá của Chúa.

Theo một cách đặc biệt, Thiên Chúa hiện diện với từng người đang bị bệnh tật giày vò bằng tất cả sự dịu dàng và yêu thương, bởi Người xúc động trước những trải nghiệm của dân Người, dân mà Người yêu thương và muốn mang đến sự nhẹ nhõm cùng niềm an ủi.

Từ câu chuyện tại Banneux, chúng ta nhìn lại người nghèo trong xã hội hôm nay. Họ là những người thiếu thốn, đau khổ, đang cần sự trợ giúp và có cuộc sống bấp bênh, không có chỗ dựa vững chắc. Thế nhưng, đằng sau sự thiếu thốn ấy, chính những người nghèo lại mang đến cho chúng ta những bài học sâu sắc trong cuộc sống.

2. Những trái tim rộng mở và sự nghèo khó theo Tin Mừng

Chúng tôi được tham dự Thánh lễ tại nhà nguyện Dòng Đức Mẹ Người Nghèo vào lúc 10g30 ngày 12/11/2026, buổi họp mặt linh tông của Đức cha Venceslao, thánh lễ cầu nguyện cho các cha, các tu sĩ trong gia đình linh tông.

Thánh lễ diễn ra rất ấm cúng, trong bầu khí tạ ơn, tưởng nhớ và tri ân. Linh mục Gioan Baotixita Vũ Mạnh Hùng, chánh xứ Hòa Hưng chủ tế, linh mục Phêrô Lê Hoàng Chương, chánh xứ Tân Thái Sơn giảng lễ, đã chia sẻ rằng mỗi người chúng ta cũng là một người nghèo – nghèo vật chất, nghèo tinh thần.

Người nghèo được Thiên Chúa yêu thương như Đức Mẹ đã hiện ra với em bé Beco nghèo.

Thế nhưng điều đáng sợ nhất là chúng ta nghèo ân nghĩa với Chúa. Khi trò chuyện với linh mục Giuse Nguyễn Quang Tuyến, Tổng phụ trách Dòng Đức Mẹ Người Nghèo, cha cho biết bên cạnh dòng suối nước mát, những biểu tượng hình trái tim được trang trí khắp các bức tượng và khung ảnh đã gợi mở một thông điệp ý nghĩa: Đức Mẹ muốn chúng ta mở trái tim mình ra để đón nhận người khác.

Cuộc sống con người đôi khi khép kín lại, nhưng nhân Ngày Thế giới Người nghèo, nhắc nhở chúng ta biết mở trái tim, không chỉ để chia sẻ vật chất, không chỉ là những bữa ăn, những chia sẻ vật chất cho người nghèo, mà còn để yêu thương, đón nhận tha nhân, trân trọng những người khác, lắng nghe, cảm thông với họ.

Người nghèo theo Tin Mừng chính là người biết để cho cuộc đời mình ẩn náu và tùy thuộc vào Chúa, chứ không tự cậy vào sức mình, bởi vì họ không có gì để sở hữu hay nắm giữ.

Người nghèo cũng dạy chúng ta biết tín thác vào Chúa, bởi chính trong cuộc sống đầy khó khăn và thử thách, họ vẫn biết cậy trông, phó thác và tìm thấy nơi Chúa sức mạnh để tiếp tục bước đi.

3. Trở thành nơi ẩn náu và mái ấm cho những người thân yêu

Vì Đức Maria đã nói: “Mẹ là Mẹ của người nghèo”, nên tại Linh Đài Đức Mẹ Người Nghèo, hằng ngày có biết bao người tìm đến đây để cầu nguyện. Họ cũng đang thiếu thốn những điều cần thiết trong cuộc sống, cả về vật chất lẫn tinh thần. Họ có những khát khao thiêng liêng, thiếu người lắng nghe, thiếu sự cảm thông. Họ thiếu biết bao điều trong cuộc sống. Và họ như những người nghèo, ngày ngày ngồi lại đây, chia sẻ với Đức Mẹ, kể với Mẹ Maria biết bao câu chuyện trong cuộc đời mình.

Họ viết những ý nguyện của mình lên trái tim, dâng lên Mẹ những lời nguyện cầu, những lời khẩn xin, gửi gắm nỗi lòng của mỗi người.

Bài học từ Ngày Người Nghèo không dừng lại ở những hoạt động bác ái xã hội lớn lao, mà còn mời gọi chúng ta thực hành ngay trong chính gia đình mình – với cha mẹ, anh chị em và bạn bè. Có những khi chúng ta tưởng cuộc sống mình đã đầy đủ, dư dả, nhưng lại thiếu đi sự chia sẻ và cảm thông với những người sống bên cạnh.

Ngày Thế giới Người nghèo nhắc nhở chúng ta biết trở nên chỗ dựa, trở thành nơi ẩn náu và sự trợ giúp cho những người đang gặp hoàn cảnh khó khăn, đang đối diện với những nghịch cảnh.

Nếu không biết mở trái tim mình ra để đón nhận họ, thì chính chúng ta vẫn là những người nghèo trong tình yêu thương.

Có lẽ chúng ta có thể học được qua tấm gương của Mẹ Têrêsa Calcutta trong việc phục vụ người nghèo. Mẹ không dạy những điều cao siêu, nhưng dạy chúng ta bắt đầu từ những điều nhỏ bé. Mẹ hành động từ những việc nhỏ bé dành cho người nghèo, cho những người ở bên cạnh mình. Đó không phải là những con người xa xôi, cũng không phải là một trăm hay một ngàn người, nhưng là những người cụ thể nhất, gần gũi nhất với mình, ngay tại chính gia đình mình.

Lời nguyện

Lạy Chúa là Đấng giàu có vô cùng, ngày hôm nay chúng con được mời gọi trở nên nơi ẩn náu, nơi trợ giúp cho những người nghèo. Xin cho chúng con mỗi ngày biết sống quan tâm đến nhau; không những chia sẻ vật chất và tinh thần, nhưng còn biết mở trái tim mình ra để yêu thương, đón nhận nhau và trở thành dấu chỉ của Tin Mừng.

Chúng con có thể nghèo về vật chất, nhưng xin cho chúng con luôn giàu có về lòng yêu thương – giàu có như Đức Giê-su, mẫu gương đã trút hết tất cả để trao ban cho chúng con, để chúng con cũng biết cho đi tất cả với anh chị em mình. Amen.

Bài: Martino Lê Hoàng Vũ