Thánh lễ giỗ lần thứ 22 của Cha Cố Sở Antôn Phùng Quang Mạnh, nguyên Chánh xứ Gia Định

TGPSG -- “… Với nhiều thế hệ giáo dân và linh mục, hình ảnh của ngài vẫn còn hiện diện sống động trong từng góc nhà thờ, từng công trình, và nhất là trong ký ức về một con người đã sống trọn đời cho Hội Thánh và cho cộng đoàn.”

Đây là lời khẳng định của linh mục (Lm) Tổng Đại Diện (TĐD) Inhaxiô Hồ Văn Xuân trong Thánh lễ giỗ 22 năm của Cha Cố Sở Antôn, được cử hành lúc 17g30 ngày 16-01-2026, tại nhà thờ Gia Định, do ngài chủ tế.

Đồng tế có linh mục Chánh xứ Gia Định Giuse Mai Thanh Tùng, hai linh mục phó xứ: Lm Giuse Lê Hoàng Tuấn và Lm Giuse Trần Văn Chinh, cùng Lm Alphonso Nguyễn Minh Tân, người con của giáo xứ.

Tham dự Thánh lễ có các nữ tu dòng Phaolô, dòng Mến Thánh Giá Cần Thơ và Mến Thánh Giá Thủ Thiêm cùng đông đảo giáo dân trong giáo xứ.

Sau bài ca nhập lễ, các linh mục đồng tế thay cho toàn giáo dân, niệm hương trước di ảnh của Cha Cố Sở Antôn.

Mở đầu Thánh lễ, Lm chủ tế Inhaxiô gợi lại những cảm xúc về Cha cố Sở Antôn: Thời gian trôi nhanh đến ngỡ ngàng. Mới đó mà Cha cố sở Antôn - vị mục tử khả kính của giáo xứ Gia Định - đã về nhà Cha tròn 22 năm (16.01.2004 - 16.01.2026). Nhưng với nhiều thế hệ giáo dân và linh mục, hình ảnh của ngài vẫn còn hiện diện sống động trong từng góc nhà thờ, từng công trình, và nhất là trong ký ức về một con người đã sống trọn đời cho Hội Thánh và cho cộng đoàn.

Thánh lễ hôm nay không chỉ là dịp để tưởng nhớ và cầu nguyện cho Cha Sở Antôn, mà còn là cơ hội nhìn lại một hành trình mục vụ bền bỉ, âm thầm nhưng sâu sắc của một linh mục đã gắn bó trọn vẹn với giáo xứ Gia Định - nơi ngài sống mục vụ và cũng là nơi ngài an nghỉ trong Chúa.

Lm phó xứ Giuse Trần Văn Chinh đã công bố Tin Mừng Mt 5,1-12

Dựa vào bài Tin Mừng Mt 5,1-12, Lm TĐD đã triển khai về cuộc đời của Cha Cố Sở Antôn đã sống trọn tinh thần của Hiến Chương Nước Trời, có thể tóm lại trong những điểm chính sau:

1. Một vị mục tử sống đến hơi thở cuối cùng cho đoàn chiên

Những ngày cuối đời của Cha Sở Antôn, được Lm TĐD và Lm Chánh xứ đương nhiệm Giuse từng sống gần ngài đã chứng kiến: Dù đau yếu và nằm trên giường bệnh tại Bệnh viện Gia Định, Cha Cố Sở Antôn vẫn dõi theo từng chi tiết của việc trùng tu nhà thờ vào cuối năm 2003. Ngài hỏi thăm nền gạch đã xong chưa? Việc sửa chữa tiến triển đến đâu?... Khi biết mọi sự đã hoàn tất, ngài ra đi trong bình an. Đó không phải là sự lo lắng cho công trình vật chất, nhưng còn là biểu hiện của một tình yêu mục tử trọn vẹn, không rời đoàn chiên cho đến giây phút cuối cùng.

4. Một đời phục vụ trong tinh thần Giáo hội

Cha Cố Sở Antôn sinh trưởng trong một gia đình tân tòng, trải qua nhiều thử thách khắc nghiệt của cuộc đời. Ba của Cha Cố Antôn vốn là một bang trưởng. Sau khi lập gia đình, trở lại đạo Công Giáo, đã bị những người đồng hương trong bang Quảng Đông tẩy chay; rồi lại bị giật mất cả một gia tài kếch sù... Ba mẹ cha Cố lần lượt qua đời, các anh chị em cha cố Antôn được dì Ba cưu mang nuôi dưỡng. Các người chị của Cha Cố cũng mất dần, chỉ còn ba anh em trai và một cô em út. Cha Cố Antôn là người thứ Năm trở thành lớn nhất trong gia đình.

Trong cảnh gia đình mất mát, sa sút kinh tế, Cha cố Antôn sớm được tôi luyện trong tinh thần phó thác và trung tín. Dưới sự nuôi dạy của Dì Ba, những hoa trái đức tin được nuôi dưỡng bằng hy sinh và kiên trì, cả ba anh em trai đều được dâng hiến cho Chúa trong thiên chức Linh mục: cha Sở Antôn Phùng Quang Mạnh, thuộc giáo phận Sài Gòn; cha Antôn Phùng Thành làm quản lý Chủng viện Sài Gòn rôi quản lý giáo phận Phú Cường, cha Antôn Phùng Cảnh ở trên Giáo phận Đà Lạt.

Tinh thần Giáo hội nơi Cha cố được thể hiện rất rõ: ngài sống đơn sơ cho bản thân, nhưng sẵn sàng quảng đại cho những công trình xây dựng của giáo phận, cho Tòa Tổng Giám mục, cho chủng viện - nơi đào tạo các linh mục tương lai. Với ngài, Hội Thánh là gia đình chung, và phục vụ Hội Thánh là ưu tiên hàng đầu.

3. Người cha tinh thần của các linh mục

Không chỉ là cha sở của một giáo xứ lớn, có thể nói, Cha cố Antôn còn được nhiều linh mục xem như một người cha tinh thần. Ngài thương yêu, nâng đỡ và bảo vệ các cha phó, tạo điều kiện để các cha phó phát triển khả năng mục vụ. Nhiều linh mục, dù khác giáo xứ hay khác vùng miền, khi gặp khó khăn đều tìm đến ngài để được lắng nghe, hướng dẫn và giúp đỡ.

Một câu chuyện âm thầm đã nói lên tấm lòng mục tử của ngài khi sẵn sàng dùng toàn bộ tiền riêng để cứu giúp một linh mục anh em đang lâm nguy, khi nhận được lời nhắn: “xin anh hai cứu em”. Điều này cho thấy tình huynh đệ linh mục nơi Cha cố Antôn không chỉ là khẩu hiệu, mà là hành động cụ thể, dứt khoát, đầy trách nhiệm và tình thương yêu.

4. Xây dựng giáo xứ bằng tầm nhìn dài hạn

Được bổ nhiệm về Gia Định từ năm 1961, Cha cố Antôn nhanh chóng thể hiện khả năng tổ chức và tầm nhìn mục vụ. Ngài trùng tu, nâng cấp nhà thờ, xây dựng trường Thánh Mẫu (nay là trường Lam Sơn), mở nhà in, tổ chức đưa đón học sinh, tạo nên một hệ thống giáo dục và mục vụ vững chắc cho giáo xứ. Sau này, ngài còn mở thêm trường Chuyên biệt để giúp giáo dục các em thiểu năng, chậm phát triển.

Không dừng lại ở cơ sở vật chất, ngài còn đặc biệt quan tâm đến việc đào tạo đức tin cho giáo dân. Trước và sau năm 1975, các lớp thần học giáo dân, Thánh Kinh, phụng vụ, giáo lý vẫn được duy trì, nhờ sự khuyến khích và nâng đỡ của ngài. Cha cố Antôn hiểu rằng một giáo xứ bền vững không chỉ được xây bằng gạch đá, mà còn bằng tri thức đức tin và đời sống thiêng liêng trưởng thành.

5. Di sản còn tiếp nối đến hôm nay

Khi Cha cố Antôn qua đời, giáo phận mất đi một “cây cổ thụ” - một linh mục gương mẫu, âm thầm nhưng có ảnh hưởng sâu rộng. Với giáo xứ Gia Định, đó là sự ra đi của một người cha, ngài đã để lại một gia tài tinh thần quý giá.

Hôm nay, giữa công trình đại trùng tu nhà thờ Gia Định đầy phức tạp và thử thách, các linh mục và giáo dân tiếp tục bước đi trong niềm tin và lời cầu nguyện. Mục tiêu không chỉ là sửa chữa một ngôi nhà thờ, mà là gìn giữ và phát triển di sản mà Cha cố Antôn đã dày công vun đắp, để ngôi thánh đường này có thể phục vụ các thế hệ mai sau thêm hàng trăm năm nữa.

6. Lời tri ân và cầu nguyện

22 năm đã qua, ký ức có thể nhạt dần theo thời gian, nhưng những giá trị sống thì còn mãi. Tưởng nhớ Cha cố Antôn không chỉ bằng lời cầu nguyện, mà còn bằng việc tiếp nối tinh thần phục vụ, hiệp nhất và yêu thương mà ngài đã sống trọn đời.

Xin cộng đoàn tiếp tục hiệp ý cầu nguyện cho Cha cố Antôn, và xin ngài chuyển cầu cùng Chúa cho việc trùng tu nhà thờ Gia Định đang dở dang, cho cộng đoàn giáo xứ, và cho mỗi người chúng ta trên hành trình đức tin giữa bao khó khăn của đời sống hôm nay.

Thánh lễ tiếp tục với phần Phụng vụ Thánh Thể.

Thánh lễ kết thúc lúc 18g25 cùng ngày với bài hát Kinh Hòa Bình. Mọi người ra về nhưng trong lòng vẫn đọng lại những ký ức về Cha Cố Sở Antôn đã được Cha TĐD Inhaxiô gợi nhớ. Những người lớn còn nhắc lại những kỷ niệm về ngài.

Bài: Trần Thăng (TGPSG)
Ảnh: GB. Trần Văn Luận