Trường Công Giáo đầu tiên trên thế giới là trường nào?

Tác giả: Philip Kosloski

PX. Nguyễn Hữu Sang (TGPSG) biên dịch theo Aleteia

TGPSG/Aleteia -- Người ta có thể nói rằng trường học Công Giáo đầu tiên từng hình thành chính là “trường học” mà Chúa Giêsu đã thiết lập khi Người còn ở trần gian.

Ngày nay, các trường Công Giáo là một định chế giáo dục đã được xác lập vững chắc, hiện diện tại hầu như mọi quốc gia trên thế giới. Nhiều trường đã tồn tại hàng trăm năm, thậm chí có những trường công bố được thành lập cách đây hơn một thiên niên kỷ.

Điều đó dẫn đến một câu hỏi thú vị: Đâu là trường Công Giáo đầu tiên từng được thiết lập?

Cũng như nhiều vấn đề khác, câu trả lời tùy thuộc vào cách ta định nghĩa từ “trường học”.

Chúa Giêsu đã khai mở trường học đầu tiên

Người ta hoàn toàn có thể lập luận rằng Chúa Giêsu là Đấng đầu tiên thiết lập một trường học Công Giáo. Theo định nghĩa rộng nhất của từ school trong từ điển Merriam-Webster, đó là “một tổ chức cung cấp sự huấn luyện hay giảng dạy.”

Chính Chúa Giêsu đã quy tụ quanh Người một nhóm các môn đệ, những người được Người trực tiếp giảng dạy các nền tảng của đức tin Công Giáo. Người là Thầy, còn tất cả những ai theo Người đều là học trò.

Các môn đệ thậm chí còn gọi Người là “Thầy nhân lành”, và đã đặt cho Người nhiều câu hỏi liên quan đến cốt lõi của đức tin mà Người loan báo (x. Lc 18,18-20).

Trường học trong Giáo Hội sơ khai

Sau cuộc Tử Nạn và Phục Sinh của Chúa Giêsu, các Tông đồ đã nghiêm túc thi hành lệnh truyền của Người: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ” và tiếp tục giảng dạy Tin Mừng cho muôn dân. (Mt 28,19).

Trong nhiều trường hợp, điều này bao gồm việc tổ chức những nhóm học tập có mục đích huấn giáo rõ ràng. Điều ấy đặc biệt cần thiết, bởi vào thời kỳ này đã tồn tại rất nhiều trường học ngoại giáo. Theo Bách khoa Toàn thư Công Giáo:

“Các trường giáo lý phát triển mạnh vào khoảng giữa thế kỷ thứ hai sau Công nguyên. Chúng được hình thành do sự đối đầu giữa Kitô giáo và triết học ngoại giáo. Vì thế, các trường này thực chất là những học viện giáo dục bậc cao… Ngay từ ban đầu, đã có những trường học gắn liền với nhà của các giám mục (trường giám mục), nơi đào tạo hàng giáo sĩ. Có lý do để tin rằng trong một số trường hợp, như trường giáo lý của Protogenes tại Edessa (khoảng năm 180),  không chỉ các môn học cao cấp mà cả các môn học căn bản cũng được giảng dạy. Theo thời gian, loại hình trường học này ngày càng gia tăng. Tại Công đồng Vaison (năm 529), các linh mục xứ Gaule được lệnh đón các thiếu niên vào nhà mình và dạy họ đọc Thánh Vịnh, Kinh Thánh, cũng như huấn luyện họ trong Luật Chúa.”

Về sau, các trường học dòng tu được thiết lập, và tại nhiều nơi được điều hành bởi các tu sĩ thuộc Dòng Biển Đức.

Trong số những đại học Công Giáo đầu tiên được thành lập có: Đại học Bologna (1088) Đại học Paris (1150). Từ những ngôi trường này, nhiều trường Công Giáo khác đã phát triển theo khuôn mẫu này

Theo dòng lịch sử, các trường Công Giáo ngày càng được thể chế hóa và tổ chức chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, cần luôn ghi nhớ rằng Chúa Giêsu chính là nguồn mạch đích thực của mọi nền giáo dục Công Giáo.

Nếu chúng ta muốn biết thế nào là một trường học Công giáo, chúng ta cần phải ngồi dưới chân Người và học hỏi từ tấm gương của Người.