Hoa trái của tình yêu gia đình

TGPSG -- Trong ngày thứ hai của cuộc gặp gỡ nhằm nhìn lại mười năm Tông huấn Amoris laetitia, các Giám mục dành thời gian suy tư về “thực trạng, vẻ đẹp và những thách đố của các gia đình ngày nay”. Đức Hồng y Kevin Farrell và Đức Hồng y Mario Grech mời gọi các Giám mục lắng nghe những kinh nghiệm của các gia đình, bởi những kinh nghiệm ấy giúp hiểu sâu sắc hơn cách thức Tin mừng được sống và cách thức loan báo Tin mừng trong thế giới hôm nay.

Trong ánh sáng của Tông huấn Amoris laetitia, nhìn lại hành trình của gia đình mình, tôi mới nhận ra rằng: đằng sau những giọt mồ hôi, nước mắt và sự hy sinh thầm lặng của bố mẹ, luôn có bàn tay Thiên Chúa âm thầm nâng đỡ, gìn giữ. Chính từ mảnh đất tình yêu trung kiên ấy, những hoa trái ngọt ngào của ân sủng và ơn gọi đã trổ sinh, như một lời tạ ơn muôn đời dâng lên Ngài.

Cuộc gặp gỡ định mệnh nơi chợ Điền Hộ

Năm 1997, tại chợ Điền Hộ (tỉnh Thanh Hóa) đã diễn ra một cuộc gặp gỡ định mệnh giữa hai con người được Thiên Chúa se duyên. Mẹ tôi là người quê Thanh Hóa, còn bố tôi quê ở Ninh Bình. Dù thuộc hai tỉnh khác nhau, nhưng hai gia đình lại ở vùng giáp ranh: xã Lai Thành (Ninh Bình) và xã Điền Hộ (Thanh Hóa).

Nhà ngoại tôi gần chợ Điền Hộ, chuyên mua cói về dệt chiếu; còn nhà nội tôi lại trồng và sơ chế cói. Mối duyên hàng cói ấy chính là nhịp cầu đưa bố mẹ tôi đến với nhau.

Tháng 1 năm 1997, bố tôi cùng chú tôi đi bán cói như bao lần khác, nhưng hôm đó thật đặc biệt. Khi gặp mẹ đi mua cói, "tiếng sét ái tình" đã đánh trúng trái tim bố ngay từ cái nhìn đầu tiên. Bố chủ động hỏi thăm gia đình mẹ, rồi ngỏ ý chở giúp cói về tận nhà. Mẹ gật đầu đồng ý, để chú tôi ở lại trông hàng.

Từ hôm đó, sau mỗi buổi tan chợ, bố lại ghé nhà ngoại để tìm hiểu người mình thương. Mỗi lần sang, bố đều rủ chú đi cùng, vì ngày ấy sang tán gái làng khác rất dễ bị trai làng "tẩn" cho một trận vì lý do "cướp gái làng".

Chú tôi từng kể lại: "Ngày ấy, bố cháu suốt ngày rủ chú đi 'dệt chiếu thuê'." Nghe lạ tai, tôi thắc mắc hỏi lại thì chú giải thích: "Thì nhà mẹ cháu dệt chiếu, bố cháu vào tán mẹ, vừa muốn trò chuyện vừa không muốn mất điểm trong mắt ông bà ngoại nên phải ngồi xuống dệt chiếu cùng chứ sao!"

Nghe đến đó, tôi phì cười, còn bố thì đỏ bừng mặt. Câu chuyện tình bên khung dệt cứ thế bén duyên qua từng ngày gặp gỡ.

Mái ấm nhỏ và những ngày gian khó

Chỉ 6 tháng sau, bố ngỏ ý nhờ ông bà nội sang nhà ngoại nói chuyện người lớn để xin cưới mẹ. Khi ấy, mẹ mới 19 tuổi và bố tròn 20. Bố đã "ghi điểm" trọn vẹn trong mắt ông bà ngoại nhờ những ngày chăm chỉ "dệt chiếu thuê". Thấy hai nhà cách nhau chưa đầy 3km, rất hợp tình hợp ý, hai bên gia đình hân hoan tác hợp cho hai con.

Tháng 7 năm 1997, bố mẹ tôi chính thức về chung một mái nhà. Cả hai là những người nông dân chân chất, gắn bó với ruộng lúa và nghề làm chiếu cói cùng ông bà nội. Với số vốn ít ỏi sau ngày cưới, cuộc sống của bố mẹ đúng nghĩa "một túp lều tranh, hai trái tim vàng".

Một năm sau, anh trai tôi chào đời trong niềm hạnh phúc vô bờ – kết tinh tình yêu thắm nồng của bố mẹ tôi. Sau đó, bố mẹ mong muốn có một không gian riêng để gầy dựng mái ấm độc lập. Hiểu được tâm tư của con, ông bà nội đã cắt cho bố mẹ một mảnh đất ngay bên cạnh. Bố mẹ lại tần tảo làm ăn, tích góp từng đồng để xây nhà.

Một năm sau khi anh tôi chào đời, mẹ lại mang thai tôi. Mọi người thường gọi đùa tôi là "đứa con lỡ kế hoạch". Nhưng với tôi, không có gì là "lỡ" cả: Tất cả đều nằm trong chương trình quan phòng kỳ diệu của Thiên Chúa.

Thời cuộc và những chuyến đi xa

Đối diện với thời cuộc khó khăn cùng hai con nhỏ, cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ ngày càng vất vả, chật vật. Cực chẳng đành, bố mẹ bàn nhau: mẹ ở lại quê nhà làm ruộng, dệt chiếu, chăm sóc hai con và đỡ đần ông bà nội; còn bố sẽ vào miền Nam tìm việc làm. Chỉ có thế, gia đình mới mong thoát cảnh túng thiếu và sớm dựng được ngôi nhà riêng. Đây là cuộc chia xa đầu tiên của bố mẹ.

Năm 2001, bố vào Quận 8, TP. Hồ Chí Minh làm dệt bao bì cùng một số anh em họ hàng. Bố chắt bóp từng đồng, hằng tháng gửi tiền qua bưu điện về cho mẹ nuôi con và tiết kiệm xây nhà. Dù nhớ vợ con da diết, ngày Tết bố cũng không dám về vì sợ tốn kém tiền xe tàu.

Sau 3 năm làm việc chăm chỉ như chú ong thợ nơi xứ người, bố trở về quê thăm gia đình và bắt tay vào việc dựng nhà. Với số vốn chắt chiu cùng sự giúp đỡ, cho vay mượn từ họ hàng hai bên, ngôi nhà mơ ước bắt đầu được khởi công.

Năm 2004, sau biết bao nỗ lực, mồ hôi và cả nước mắt, ngôi nhà nhỏ xinh đã hoàn thành. Mừng nhà mới xong, sau khi trừ các khoản tiền mừng, gia đình vẫn còn một khoản nợ khá lớn. Bố mẹ an ủi nhau: "An cư lạc nghiệp, mình cứ từ từ làm rồi trả hết nợ, nguyện xin Thiên Chúa đồng hành với gia đình chúng ta."

Lúc này, mẹ mang thai em trai tôi mà không hề hay biết. Rồi bố lại tiếp tục lên đường vào Sài Gòn làm ăn. Đây là lần chia xa thứ hai. Mẹ không biết khi nào bố mới lại trở về, nhưng chính mầm sống nhỏ trong bụng mẹ sẽ là lý do đưa bố trở về chỉ sau 8 tháng xa cách.

Quyền năng của Thiên Chúa giữa giây phút thập tử nhất sinh

Năm 2005, khi gần đến ngày sinh em trai tôi, mẹ nhận chẩn đoán mắc u nang buồng trứng đã di căn. Hay tin dữ, bố tôi vội vã từ Sài Gòn trở về.

Đứng trước ranh giới sinh tử, bác sĩ nói: "Bây giờ chỉ có thể chọn một: cứu mẹ hoặc cứu con." Bố không thể đưa ra lựa chọn đớn đau ấy, bố muốn giữ lại cả hai. Bố nhờ ông bà nội ngoại đi xin khấn Thánh Têrêsa, Thánh Vinh Sơn (Vicente) và nhờ mọi người hiệp ý cầu nguyện.

Bác sĩ dự định chờ mẹ sinh tự nhiên xong mới hồi sức để điều trị u nang. Tuy nhiên, khi chuyển dạ, em tôi lại nằm ngôi ngược (chân ra trước) và nguy cơ ngạt thở rất cao nếu không ra kịp. Bố mẹ vẫn hay gọi đùa em là "thằng lì nhất họ" vì lý do đó.

Trước tình thế nguy cấp, bác sĩ quyết định phải mổ khẩn cấp để cứu em bé, nhưng cảnh báo việc này rất nguy hiểm đến tính mạng của mẹ vì dễ chạm vào khối u. Giải pháp duy nhất là vừa mổ lấy thai, vừa phẫu thuật cắt khối u – một ca phẫu thuật nguy cơ gấp đôi, đòi hỏi người mẹ phải chiến đấu phi thường mới mong có phép màu, bằng không có thể mất cả hai.

Không thể lựa chọn giữa vợ và con, bố chỉ biết phó thác trọn vẹn vào Chúa. Bố đặt bút ký vào giấy cam kết, nắm lấy tay mẹ trước khi đưa vào phòng mổ và thì thầm:

"Cố gắng lên em! Chúa sẽ gìn giữ cả hai mẹ con. Em hãy vững tin, Chúa sẽ cùng em chiến đấu. Em không được bỏ cuộc đấy nhé, hứa với anh đi!"

Mẹ chỉ khẽ chớp mắt thay cho lời hứa kiên cường: Em sẽ không bỏ cuộc.

Đứng ngoài phòng chờ, bố tràn ngập sợ hãi và lo âu. Trong vô thức, bố lặp đi lặp lại lời kêu xin thống thiết: "Lạy Chúa, xin cứu giúp gia đình con!"

Ở nhà, tôi (mới 5 tuổi) và anh trai (6 tuổi) được ông bà nội ngoại thay nhau chăm sóc. Hai anh em rất ngoan ngoãn và nghe lời, nhưng tôi vẫn nhớ như in cảm giác lo sợ chới với của một đứa trẻ đứng trước nguy cơ mất mẹ. Nghe mọi người rỉ tai nhau cầu nguyện cho mẹ qua cơn nguy kịch, tôi cũng thì thầm với Chúa: "Chúa ơi, xin giúp mẹ con với, con không muốn mất mẹ đâu, Chúa ơi!"

Sau 8 tiếng đồng hồ giành giật sự sống trên bàn mổ, nhờ sự nâng đỡ của Thiên Chúa cùng nghị lực phi thường của người mẹ vì chồng vì con, mẹ tôi đã vượt qua cơn nguy kịch! Đối với các bác sĩ, đó là một phép màu vĩ đại ngoài sức tưởng tượng – một phép lạ nhãn tiền Chúa ban cho gia đình.

Sau 3 tuần vừa phẫu thuật và hồi sức, bố mẹ đưa em trai về nhà. Lúc đó, tôi mới thực sự trút bỏ được nỗi sợ hãi để hân hoan đón chào thành viên cuối cùng của gia đình. Ca phẫu thuật ấy cũng khiến mẹ vĩnh viễn không thể sinh con được nữa. Mái ấm nghèo lại rộn rã tiếng cười đoàn viên và hạnh phúc.

Tuổi thơ bên ông bà và những lời kinh đơn sơ

Trở về với thực tại, gia đình không chỉ gánh khoản nợ xây nhà chưa trả xong mà còn thêm khoản viện phí khổng lồ. Họ hàng hai bên đều đã kiệt lực, bố mẹ phải vay ngân hàng. Một tháng sau, khi sức khỏe của mẹ và em tạm ổn, bố lại nén nước mắt tiếp tục vào Sài Gòn làm việc. Mẹ nghẹn ngào tiễn bố: "Anh cứ đi đi, không phải lo cho mẹ con em. Nhờ ơn Chúa, em sẽ làm được."

Mẹ làm việc quần quật cả ngày lẫn đêm để nuôi hai anh em đi học, chăm em nhỏ dứt sữa và chắt chiu trả nợ. Mới 5-6 tuổi, tôi đã được giao nhiệm vụ trông em; còn anh trai 7 tuổi đã biết nấu cơm, luộc rau bằng bếp củi và dọn dẹp nhà cửa. Đúng là hoàn cảnh rèn luyện con người.

Tôi nhớ những năm đi học, gia đình không có tiền đóng học phí. Tôi liên tục bị cô giáo xướng tên trong nhóm chưa nộp tiền. Về nhà xin mẹ, mẹ lại hẹn: "Chờ khi nào bố gửi lương về thì mẹ cho." Có lần, cô giáo đạp xe xuống tận nhà đòi tiền học khiến tôi rất xấu hổ. Sáng hôm sau, tôi khóc lóc nhất quyết không chịu đến trường nếu không có tiền. Khổ tâm quá, mẹ đành chở một bao lúa đi bán để tôi có tiền nộp cho cô. Sự ngây thơ của đứa trẻ vô tình chất thêm gánh nặng lên vai người mẹ vốn đã hao gầy vì vất vả.

Vì nợ nần chồng chất, mẹ bàn với bố cho mẹ vào Sài Gòn làm cùng. Ban đầu bố nhất định không đồng ý vì em tôi chưa đầy 1 tuổi. Nhưng trước những giọt nước mắt xót xa của mẹ, cùng sự nhận lời cưu mang của ông bà hai bên (em trai ở với ông bà ngoại, hai anh em tôi ở với ông bà nội), bố đành chấp thuận. Đó là cuộc chia ly lớn nhất của gia đình tôi, và đây cũng chắc hẳn là cú sốc đầu đời của tôi.

Thời gian đầu xa mẹ, em tôi quấy khóc liên tục vì thiếu hơi mẹ. Ông ngoại nảy ra sáng kiến đạp xe sang nhà nội lấy chiếc áo cũ của mẹ cuộn lại làm gối ôm cho em. Kì diệu thay, em bớt khóc và ngủ ngon lành. Ở Sài Gòn, mẹ giấu bố khóc rất nhiều vì nhớ con, vì nếu bố biết bố sẽ không cho mẹ ở lại. Bố mẹ đã mang hình ảnh 3 đứa con trong tim làm động lực tăng ca, làm việc miệt mài để gửi tiền về quê nuôi con và trả nợ.

Tôi không bao giờ quên những mùa đông sống cùng anh trai và ông bà nội trong ngôi nhà bổi vách đất. Mùa đông miền Bắc rét đậm, nhưng căn nhà vách đất lại ấm áp lạ thường. Những đêm đông, anh em tôi cùng các anh chị em họ lại quây quần ngủ "ổ rơm" bên nhà ông bà. Chiều đến, ông bà trải một lớp rơm thật dày xuống sàn thay nệm, trải chiếu cói lên trên rồi đắp chăn. Sáng hôm sau, lớp rơm ấy được mang xuống bếp làm chất đốt để tránh sinh con mò, con mát. Cảm giác êm ái, ấm áp của ổ rơm ngày ấy luôn gợi nhớ trong tôi vòng tay ấp ôm của mẹ.

Sống cùng ông bà, tôi không hề trách móc bố mẹ mà ngược lại, tôi luôn tạ ơn Chúa. Chính ông bà đã dạy tôi biết cầu nguyện bằng những lời đơn sơ nhất. Trước khi đi ngủ, bà dạy tôi đọc kinh Mân Côi và nhắc lại lời nguyện:

"Lạy Chúa, con cảm tạ Chúa về ngày sống hôm nay. Lạy Mẹ Maria và Thánh cả Giuse, xin gìn giữ con, gia đình con và hết mọi người thuộc về con trong đêm hôm nay được mọi sự bình yên. Con xin Đức Bà cho con đi ngủ, sáng mai con dậy con chơi."

Lời cầu nguyện mộc mạc ấy đã nuôi dưỡng và đồng hành với tôi suốt hành trình Đức Tin từ những ngày đầu thơ bé.

Hoa trái trổ sinh – Tiếng gọi ơn gọi

Sau 5 năm bươn chải nơi đất khách, chỉ có 2 lần bố mẹ tôi về quê ăn Tết, nhưng cũng chỉ được 10 ngày là bố mẹ trở lại Sài Gòn. Năm 2012, bố mẹ đã trả hết nợ và quyết định trở về quê hương làm ăn để được ở gần các con. Sau bao năm xa cách, tôi mới lại cảm nhận trọn vẹn mái ấm gia đình đích thực khi có đầy đủ cả bố và mẹ.

Mùa Hè năm 2018 mang theo biết bao kỷ niệm đẹp khi tôi thi tốt nghiệp Trung học phổ thông. Như bao phụ huynh khác, bố mẹ định hướng cho tôi vào Đồng Nai học nha khoa cùng anh trai để có nghề nghiệp ổn định. Trước những lo lắng của bố mẹ, tôi chỉ khẽ cười. Trong lòng, tôi đã có một hướng đi riêng – con đường mà trái tim tôi nghe thấy tiếng Chúa mời gọi.

Để đưa ra quyết định trọng đại này, tôi đã cầu nguyện và thao thức rất nhiều. Tôi không còn đọc kinh "vẹt" như xưa bà dạy nữa mà học cách cầu nguyện, trò chuyện, tâm sự riêng với Chúa. Những đêm mất ngủ, tôi ra hè ngắm trăng, dâng lời cầu nguyện xin Chúa soi sáng giúp tôi biết phân định ơn gọi của mình.

Bố tôi vốn không phải là người ngoan đạo, mẹ thường xuyên phải đôn đốc bố đi lễ. Có lần tôi nói với mẹ: "Mẹ yên tâm, chỉ vài tháng nữa thôi, bố sẽ khác." Mẹ sững sờ không hiểu tôi muốn nói điều gì.

Trước ngõ nhà tôi có một "cây nhãn đực" chưa bao giờ ra quả. Mẹ từng muốn chặt đi nhưng bố giữ lại lấy bóng mát. Kỳ diệu thay, đúng mùa Hè năm ấy, cây nhãn bất ngờ trổ hoa xum xuê! Mẹ tôi thấy nhạc nhiên lắm, mẹ nói: "Bố mày ra xem này, cây nhãn đực năm nay ra hoa rồi, chắc nhà mình sắp có lộc to!" Tôi cười đáp: "Đúng rồi mẹ, lộc to lắm đó, lộc của con nè!" Mẹ lại thêm một lần ngơ ngác.

Một buổi trưa tháng 6, bố thông báo đợt này sẽ đi làm công trình ở Hải Phòng đến tận Giáng Sinh mới về. Tôi tự dặn lòng: "Không thể đợi đến tháng 12 được, mình phải thưa chuyện với bố mẹ ngay trước khi bố đi."

Sáng hôm đó, trong bữa cơm gia đình, tôi ngập ngừng lên tiếng trong sự hồi hộp: – "Con thưa bố mẹ, con định thi xong mới nói, nhưng vì bố sắp đi làm xa nên con xin thưa chuyện với bố mẹ. Bố mẹ vẫn hỏi về dự định tương lai của con... Con xin phép bố mẹ... cho con được đi tu ạ!"

Trước lời ngỏ bất ngờ, bố mẹ ngồi bất động. Tim tôi đập thình thịch để lắng nghe câu trả lời. Trong mắt bố mẹ, tôi là đứa con gái cá tính, "ăn chưa no, lo chưa tới", nên chuyện đi tu là điều chưa ai từng nghĩ đến. Em trai tôi mới 13 tuổi chỉ biết im lặng quan sát.

Mẹ lên tiếng phá tan sự im lặng: "Bố nó kìa, con hỏi ý kiến kìa."

Bố từ từ đặt bát cơm xuống, cúi mặt nhìn vào khoảng không vô định rồi bắt đầu khóc. Những giọt nước mắt lăn dài trên gò má sạm đi vì mưa vì nắng. Lần đầu tiên trong đời, tôi thấy bố khóc – người bố vốn kiên cường, mạnh mẽ và có phần gia trưởng. Bố khóc nức nở như một đứa trẻ. Mẹ và tôi cũng xúc động khóc theo.

Sau phút nghẹn ngào, bố bình tĩnh lại và khẽ nói: – "Thật sự bố rất xúc động... Tạ ơn Chúa vì Chúa đã gọi con. Bố nhận thấy những ngày qua con đã cầu nguyện rất nhiều. Bố mẹ chỉ có ba đứa con và luôn tôn trọng quyết định của các con. Bố mẹ không thể sống thay cuộc đời các con được. Dù con đi tu hay ở đời, bố mẹ đều lo cho con, nhưng con hãy cứ đi theo tiếng gọi của lòng mình. Bố mẹ luôn ở bên đồng hành. Nếu có lúc nào thấy không thể bước tiếp, hãy về với bố mẹ, vòng tay gia đình luôn rộng mở đón con. Con hãy sống thật hạnh phúc trong ơn gọi của mình."

Mẹ tiếp lời trong sự xúc động: "Những gì bố con nói cũng là ý của mẹ. Mẹ đồng ý và sẽ luôn cầu nguyện cho con. Trước mắt, hãy tập trung thi tốt nghiệp cho thật tốt nhé."

Bữa cơm hôm đó đong đầy giọt nước mắt hạnh phúc và lời tạ ơn. Bố quyết định hoãn công trình Hải Phòng 2 tháng để ở nhà cùng con gái. Hai tháng đó là khoảng thời gian êm đềm nhất: bố mẹ chăm chút, chuẩn bị từng bộ quần áo, vật dụng cho tôi nhập dòng.

Đặc biệt, ngày tôi gia nhập Dòng Mến Thánh Giá Phát Diệm cũng chính là ngày sinh nhật tròn 18 tuổi của tôi. Sau bữa tiệc sinh nhật ấm áp buổi trưa, chiều hôm đó, bố mẹ và bạn bè đã đưa tôi đến Hội dòng. Ba ngày sau khi tôi nhập dòng, bố tôi lên đường đi Hải Phòng.

Chưa dừng lại ở đó, hạt giống Đức Tin trong bữa cơm hôm ấy đã âm thầm nảy mầm trong lòng em trai tôi. 5 năm sau, khi tôi vừa hoàn thành lớp Tập I, mẹ báo tin em trai tôi cũng đã quyết định đi tu, dấn thân trên con đường dâng hiến để trở thành linh mục của Chúa. Sự hy sinh và tình yêu của bố mẹ đã trổ sinh hoa trái dồi dào: dâng hiến cho Chúa cả hai người con!

Lời tạ ơn

Càng ngẫm nghĩ, tôi càng cảm nhận sâu sắc tình yêu cá vị mà Thiên Chúa dành cho tôi qua bố mẹ, gia đình và những người tôi gặp gỡ. Từ tình yêu và sự hy sinh âm thầm của bố mẹ, Chúa đã làm trổ sinh những hoa trái ngọt ngào. Trải qua bao biến cố thăng trầm, gia đình tôi vẫn luôn bám chặt vào Chúa, và chính trong gian truân, chúng tôi lại càng kinh nghiệm được sự quan phòng kỳ diệu của Ngài.

"Lạy Chúa, Chúa đã yêu thương và chọn gọi con, xin tiếp tục đồng hành, nâng đỡ và che chở cho con, cho bố mẹ, cho gia đình và tất cả những người thân yêu của con trên hành trình Dâng Hiến và Đức Tin.