Thứ Hai tuần 2 Thường Niên - năm A: Khi Chàng Rể còn ở đó - Vì sao môn đệ không ăn chay?

TGPSG -- Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đối diện với một thắc mắc rất quen thuộc. Câu hỏi ấy không chỉ nói về một thói quen đạo đức, mà còn chạm đến cách con người hiểu và sống niềm tin.

“Tại sao các môn đệ Gioan và các người Pharisêu ăn chay, còn môn đệ Ông thì không?”

1. Lý do người Do Thái và môn đệ Gioan ăn chay?

Đối với người Do Thái, ăn chay là một thực hành tôn giáo quan trọng. Ăn chay diễn tả:

Tâm tình sám hối trước mặt Thiên Chúa, nhìn nhận tội lỗi và thân phận mỏng giòn của con người.

Nỗi buồn và sự chờ đợi trong những thời điểm Thiên Chúa như vắng bóng hoặc dân Chúa đang gặp thử thách.

Niềm trông đợi Đấng Mêsia, Đấng sẽ đến giải thoát và canh tân dân Người.

Đặc biệt, các môn đệ Gioan Tẩy Giả ăn chay vì họ sống trong bầu khí kêu gọi hoán cải, chuẩn bị lòng người đón Đấng Cứu Thế. Gioan xuất hiện như một ngôn sứ khổ hạnh, nhấn mạnh đến sám hối và đổi đời, nên việc ăn chay là điều rất phù hợp.

Còn người Pharisêu, ăn chay như một kỷ luật đạo đức, một cách thể hiện sự trung thành với Lề Luật. Vì thế, trong mắt nhiều người, ăn chay trở thành thước đo của lòng đạo đức.

Chính vì vậy, khi thấy các môn đệ của Chúa Giêsu không ăn chay, người ta không khỏi thắc mắc, thậm chí nghi ngờ:

Nếu là thầy dạy đến từ Thiên Chúa, sao các môn đệ ông lại không giữ điều đạo đức căn bản ấy?

2. Lý do Chúa Giêsu đưa ra: thời của niềm vui

Chúa Giêsu trả lời bằng hai hình ảnh rất gần gũi: tiệc cưới và áo mới - bầu rượu mới. Khi chàng rể còn ở với khách dự tiệc, đó là thời gian của niềm vui, không phải của buồn sầu hay khắc khổ. Sự hiện diện của Chúa Giêsu chính là niềm vui cứu độ, là dấu chỉ Thiên Chúa đang ở giữa con người. Ăn chay, hãm mình vẫn có giá trị, nhưng phải đặt đúng chỗ, đúng thời điểm, và đúng tinh thần.

 “Chẳng lẽ khách dự tiệc cưới lại ăn chay khi chàng rể còn ở với họ?”

Qua hình ảnh áo mới không vá vào áo cũ, rượu mới không đổ vào bầu da cũ, Chúa Giêsu nhắc chúng ta rằng: Tin Mừng không thể bị nhốt trong những khuôn khổ cứng nhắc của thói quen cũ. Nếu chỉ giữ hình thức bên ngoài mà không đổi mới tâm hồn, thì ngay cả những việc đạo đức cũng có thể trở nên trống rỗng.

Ngài tự ví mình là Chàng Rể. Sự hiện diện của Ngài không phải là thời của than khóc, nhưng là thời của niềm vui cứu độ. Khi Thiên Chúa đang ở giữa dân Người, khi ơn cứu độ đã khởi sự, thì ăn chay - vốn diễn tả sự thiếu vắng và mong chờ - không còn phù hợp nữa.

Chúa không hủy bỏ việc ăn chay, nhưng Ngài nói rõ: “Ngày nào chàng rể bị đem đi, bấy giờ họ mới ăn chay.” Khi Chúa chịu khổ nạn, chịu chết và khi Hội Thánh sống trong nỗi khát khao chờ đợi Ngài trở lại, ăn chay sẽ trở thành diễn tả tình yêu, nỗi nhớ và sự gắn bó sâu xa với Chúa.

3. Bài học cho đời sống đức tin

Qua đó, Chúa Giêsu dạy chúng ta: Ăn chay không phải là mục đích tự thân, càng không phải là để so đo hay chứng tỏ mình đạo đức hơn người khác.

Điều quan trọng là hiểu đúng ý nghĩa và sống đúng tinh thần của việc ăn chay.

Nếu chỉ giữ luật bên ngoài mà tâm hồn không đổi mới, thì cũng giống như vá áo mới vào áo cũ, hay đổ rượu mới vào bầu da cũ. Tin Mừng đòi hỏi một con tim mới, biết mở ra để đón nhận sự sống và niềm vui mà Chúa Giêsu mang đến.

Lời Chúa hôm nay mời gọi mỗi người Kitô hữu tự vấn:

Đức tin của tôi có đang là “rượu mới” nhưng lại bị giam trong “bầu da cũ” của sự quen thuộc, máy móc không?

Tôi sống đạo vì gặp gỡ Chúa thật sự, hay chỉ vì thói quen và luật lệ?

Xin Chúa cho chúng ta biết đổi mới từ bên trong, để mỗi việc đạo đức - kể cả ăn chay, hy sinh - đều phát xuất từ tình yêu, niềm vui và sự sống mới mà Chúa Giêsu mang đến. Khi ấy, đời sống đức tin của chúng ta sẽ không nặng nề, nhưng trở thành một bữa tiệc của ân sủng trong đời thường

Xin Chúa cho mỗi người chúng ta biết ăn chay với trái tim yêu mến, biết vui mừng khi Chúa ở gần, và biết hy sinh khi cần kết hiệp với thập giá Ngài, để đời sống đức tin của chúng ta luôn là rượu mới trong bầu da mới.

Bài: Têrêsa Loan Đỗ (TGPSG)