Thánh Phanxicô Salêsiô (1567–1622): Vị Thánh của sự hiền lành và tình yêu

TGPSG -- 1. Đôi nét về Thánh Phanxicô Salêsiô - Từ danh vọng trần thế đến ơn gọi dâng hiến:

Thánh Phanxicô Salêsiô sinh năm 1567 trong một gia đình quý tộc danh giá tại miền Savoie nước Pháp. Ngay từ nhỏ, Ngài đã được cha mẹ chăm sóc và giáo dục đày tình yêu thương nên Phanxicô sớm tỏ ra là một thiếu niên ngoan ngoãn và chăm chỉ học hành. Phanxicô còn được thấm nhuần tinh thần Tin Mừng ngay từ nhỏ nên đã sớm trở nên một đứa trẻ đạo đức, thánh thiện và bác ái.

Ngài được gửi đến Paris theo học khóa tu từ và triết lý, theo đuổi triết học, thần học và đặc biệt là luật học, nhằm chuẩn bị cho con đường công danh mà gia đình hằng mong đợi.

Tại Paris. ngài xin gia nhập Hiệp hội Thánh Mẫu sinh viên do các cha dòng Tên khởi xướng lập nên.

Qua sáu năm học tại Paris, Phanxicô trở về Savoie rồi sang Ý theo học tại trường Đại học Padoua. Tại đây Ngài chuyên về luật khoa và thần học. Hai năm sau Ngài nhận mũ tiến sĩ do Đức Giám mục thành Padoua trao tặng. Phanxicô từ giã kinh thành văn hóa, đi hành hương Rôma, Loretto, và về Savoie.

Với tấm bằng tiến sĩ Luật, Ngài Ngài nắm trong tay một tương lai sáng lạn, huy hoàng. Gia đình Ngài mong ước cho Ngài được nhận tước quận công miền Villaroget, giữ ghế luật sư tại Savoie….

Trong mắt mọi người, Phanxicô có đủ điều kiện để trở thành một người thành đạt, quyền thế và đem vinh quang về cho dòng họ.

Tuy nhiên, giữa những định hướng rất chính đáng của gia đình, Thiên Chúa đã âm thầm gieo vào lòng Phanxicô một tiếng gọi khác: hiến trọn đời mình cho Chúa và các Linh hồn.

2. Giằng co nội tâm và quyết định đi theo Chúa

Khi còn là sinh viên, Phanxicô trải qua một cuộc khủng hoảng thiêng liêng sâu sắc. Những trăn trở về ơn cứu độ, về ý nghĩa đời mình, và về thánh ý Thiên Chúa đã khiến ngài nhiều lúc rơi vào lo âu, bất an.

Chính trong đêm tối nội tâm ấy, Phanxicô đã phó thác hoàn toàn cho Chúa với lời nguyện nổi tiếng: “Lạy Chúa, dù trong đời sau con có được yêu mến Chúa hay không, thì ngay bây giờ, con vẫn muốn yêu mến Chúa hết lòng.”

Lời nguyện này đánh dấu một bước ngoặt quyết định: từ bỏ con đường danh vọng trần thế để chọn Chúa làm gia nghiệp duy nhất.

Khi ngài bày tỏ ý định trở thành linh mục, gia đình kịch liệt phản đối. Đối với họ, đó là một sự “đánh mất tương lai”, một lựa chọn trái với mọi kỳ vọng đã vun đắp từ lâu. Nhưng với sự kiên nhẫn, hiền lành và xác tín sâu xa, Phanxicô vẫn trung thành với tiếng gọi của Thiên Chúa.

Cuối cùng, bằng đời sống gương mẫu và sự trưởng thành nội tâm, ngài đã làm cho gia đình chấp nhận quyết định của mình. Năm 1593, Phanxicô Salêsiô được thụ phong linh mục, khởi đầu một hành trình dâng hiến hoàn toàn cho Chúa và các linh hồn.

3. Mục tử hiền lành giữa thời chia rẽ

Thời đại của Thánh Phanxicô Salêsiô là giai đoạn Giáo Hội phải đối diện với nhiều chia rẽ, đặc biệt là sự lan rộng của phong trào Calvin tại vùng Chablais. Được sai đến vùng đất đầy khó khăn ấy, Ngài không chọn con đường tranh luận gay gắt hay cưỡng ép, nhưng kiên trì bước đi bằng sự hiền lành, đối thoại và tình yêu. Ngài thường nói: “Một giọt mật thu hút được nhiều ruồi hơn cả thùng giấm.”

Với một tâm hồn lạc quan, vui tươi, tin tưởng và phó thác cho Chúa: "Chúa là nguồn vui của Con", Thánh Phanxicô đã đưa trở lại với Giáo Hội 72 ngàn người lạc giáo. Chính nhờ thái độ ấy, từng bước một, nhiều tâm hồn đã trở về với Giáo Hội, không phải vì bị khuất phục, mà vì được chạm đến bằng tình thương.

4. Giám mục của sự gần gũi và lòng nhân hậu

Năm 1602, Thánh Phanxicô Salêsiô được bổ nhiệm làm Giám mục Genève (đặt tòa tại Annecy). Với Ngài, chức vụ không phải là vinh dự, mà là trách nhiệm yêu thương.

Ngài sống rất đơn sơ, gần gũi với giáo dân, kiên nhẫn hướng dẫn từng người, đặc biệt là những ai yếu đuối trong đức tin. Ngài luôn nhấn mạnh: “Hãy nên thánh trong chính bậc sống của mình.”

Một tư tưởng mang tính cách mạng thời bấy giờ: mọi Kitô hữu đều được mời gọi nên thánh, ngay giữa đời thường.

5. Thành lập Dòng Đức Mẹ Thăm Viếng - con đường nên thánh dịu dàng

Trong khi thi hành sứ vụ, Thánh Phanxicô Salêsiô nhận ra rằng: không phải ai cũng có thể theo đuổi đời sống tu trì khắc khổ. Nhiều phụ nữ đạo đức, nhất là những người lớn tuổi hoặc sức khỏe yếu, vẫn khao khát dâng hiến đời mình cho Chúa nhưng không tìm được con đường phù hợp.

Với thao thức mục tử ấy, cùng với Thánh Jeanne de Chantal, năm 1610, Ngài đã thành lập Dòng Đức Mẹ Thăm Viếng tại Annecy.

Ngài chọn mầu nhiệm Đức Maria đi thăm viếng bà Êlisabét làm linh đạo nền tảng: Khiêm nhường - Bác ái - Phục vụ trong âm thầm.

Ban đầu, Ngài mong muốn dòng có một lối sống nhẹ nhàng, không quá khắc khổ, mở ra với việc thăm viếng người bệnh và người nghèo. Dù sau này, vì hoàn cảnh Giáo Hội, dòng phát triển theo hình thức đan tu kín, nhưng tinh thần hiền lành và yêu thương vẫn luôn là linh hồn của Dòng.

Ngài dạy các nữ tu: “Hãy làm mọi sự vì tình yêu, và không làm gì vì ép buộc.”

6. Nhà linh đạo và Tiến sĩ Hội Thánh

Thánh Phanxicô Salêsiô để lại cho Giáo Hội nhiều tác phẩm linh đạo quý giá, nổi bật là: “Dẫn vào đời sống đạo đức” “Luận về Tình yêu Thiên Chúa”

Văn phong của ngài giản dị, sâu sắc, gần gũi với đời sống hằng ngày. Nhờ đó, Ngài được tôn phong là Tiến sĩ Hội Thánh và là bổn mạng của giới báo chí - truyền thông Công Giáo, vì đã dùng ngòi bút để loan báo Tin Mừng bằng sự thật và bác ái.

7. Di sản thiêng liêng

Thánh Phanxicô Salêsiô qua đời năm 1622, để lại cho Giáo Hội một con đường nên thánh rất đẹp: nên thánh bằng tình yêu, sự hiền lành và lòng trung tín mỗi ngày.

Cuộc đời Ngài là lời nhắn gửi nhẹ nhàng nhưng sâu xa cho người Kitô hữu hôm nay:

Danh vọng có thể làm người ta rực rỡ, nhưng chỉ tình yêu Thiên Chúa mới làm lòng người bình an.

Bài: Têrêsa Loan Đỗ (TGPSG)