Sống Lề Luật với Lòng Mến

TGPSG -- Chỉ còn một hai ngày nữa, dân tộc Việt Nam chúng ta sẽ bước vào năm mới Bính Ngọ 2026. Thường thì trong dịp đầu năm, chúng ta vẫn chúc nhau mọi điều tốt đẹp, công việc được thuận lợi. Chúng ta cũng ước mong những điều chưa hay, còn dở hay thiếu sót trong năm cũ sẽ được tốt đẹp trong năm mới. Trong tương quan gia đình cũng vậy: vợ chồng, con cái, anh chị em trong nhà hiểu và thông cảm nhau hơn, biết bỏ qua những lời nói hay hành động đã làm tổn thương nhau. Năm mới ai cũng mong có sự đổi mới.

Lời Chúa của Chúa Nhật VI Thường Niên A (Mt 5,17-37) hôm nay giúp chúng ta có cái nhìn sâu sắc hơn về luật Chúa để thực hành trong cuộc sống. Luật không chỉ là những câu chữ cứng nhắc, nhưng phải được sống trong lòng yêu mến của những người con cái Chúa.

1. Tuân giữ luật với lòng yêu mến

Khi hiểu luật Chúa bằng tâm hồn yêu mến, chúng ta cảm thấy tự do và vui tươi khi giữ luật, chứ không bị gò bó hay ép buộc. Bài Tin Mừng hôm nay khá dài, ngay ở câu đầu tiên Chúa Giêsu nói rõ: “Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ Luật Môsê hoặc lời các ngôn sứ. Thầy đến không phải để bãi bỏ, nhưng để kiện toàn.”

“Kiện toàn lề luật” nghĩa là đưa lề luật trở về nguồn gốc ban đầu, thể hiện ý muốn yêu thương của Thiên Chúa. Từ đó, ta giữ luật vì yêu Chúa và tha nhân, biết tôn trọng phẩm giá mình và người khác, để sống an bình hạnh phúc.

Luật Chúa không chỉ là những điều cấm, nhưng còn là những việc tốt ta làm để đi tới cùng của tình yêu, để yêu như Thiên Chúa yêu. Lề luật vẫn nguyên vẹn, nhưng phải được sống bằng một tâm hồn trong sáng, không chỉ ở bên ngoài nhưng bằng đời sống nội tâm chân thật.

2. Giữ luật trong đời sống cụ thể

Tôn trọng phẩm giá anh em

Điều đầu tiên không chỉ là “không giết người”, nhưng còn là yêu thương và tôn trọng phẩm giá người khác. Không được nặng lời chửi rủa, không xem thường những người yếu kém hơn mình; trái lại, biết sẵn sàng giúp đỡ họ trong khả năng để họ sống đúng phẩm giá con người. Khi xúc phạm người khác bằng lời nói, chúng ta đã xúc phạm đến phẩm giá Thiên Chúa nơi họ. Giận dữ chưa được chế ngự chính là mầm mống của sát nhân. Vì thế, chỉ khi biết hòa giải, tha thứ và sống tốt với anh em, ta mới xứng đáng dâng lễ thờ phượng Thiên Chúa.

Giữ lòng trong sạch - gìn giữ ánh mắt

Chúa Giêsu còn nói: “Bất cứ ai nhìn người phụ nữ mà thèm muốn, thì trong lòng đã ngoại tình với người ấy rồi.”

Lề luật xưa chỉ nói “không được ngoại tình”, nhưng Chúa Giêsu đi sâu hơn: cái nhìn muốn chiếm đoạt đã là phạm tội trong lòng. Hình ảnh “móc mắt - chặt tay” không phải theo nghĩa đen, nhưng nhấn mạnh việc phải dứt khoát cắt đứt dịp tội, dù điều đó có đòi hỏi hy sinh.

Qua đó, Chúa khẳng định giáo huấn về tính bất khả phân ly của hôn nhân, vì ngoại tình phá vỡ giao ước, làm mất đi vẻ đẹp của sự hiến dâng và tình yêu trung tín mà Thiên Chúa đã đặt để khi Ngài tạo dựng con người. Ngài cho con người cộng tác với Ngài trong công trình tạo dựng.

Trung thực và thẳng thắn

Chúa Giêsu cũng nhắc: “Có thì nói có, không thì nói không” Thực tế, đôi khi chúng ta lại nặng về lợi ích của bản thân, thêm thắt chuyện, dựng chuyện, hay nói những điều sai sự thật... Tin Mừng mời gọi chúng ta không chỉ tránh điều xấu, nhưng còn phải làm điều tốt; không chỉ giữ luật ở mức tối thiểu, nhưng sống theo nhịp tim yêu thương của Thiên Chúa. Hôm nay lời nguyện nhập lễ, Linh mục chủ tế dâng lời cầu nguyện như sau “Lạy Chúa, Chúa thích ngự trong những tâm hồn ngay thẳng, xin tuôn đổ hồng ân giúp chúng con ăn ở thế nào, để trở nên đền thờ của Chúa”

Luyện tập những nhân đức cần thiết

Bước sang năm mới, chúng ta tập cho mình những điều rất đơn sơ nhưng lại quan trọng: biết dùng lời nói chân thật, giữ tấm lòng ngay thẳng, tránh mọi gian dối, không nịnh bợ để lấy lòng người khác. Khi kiên trì rèn luyện những điều này, chúng ta mới có thể sống đúng tinh thần Tin Mừng và đẹp lòng Chúa.

3. Sống đạo bằng tình yêu mến

Từ Lời Chúa hôm nay, chúng ta được nhắc sống luật Chúa vì yêu mến, như những người con không muốn làm buồn lòng cha mẹ mình thì tự giác giữ lời khuyên nhủ dạy dỗ của cha mẹ. Trong gia đình, anh chị em biết yêu thương, chia sẻ và gìn giữ nếp nhà mà cha ông để lại.

Cũng vậy, khi đến tham dự Thánh lễ Chúa Nhật, chúng ta đến vì yêu mến và khao khát gặp Chúa, chứ không phải chỉ vì luật buộc. Không so đo cha này dâng lễ nhanh hay chậm, không tính toán thời gian với Chúa. Chính tình yêu mới giúp chúng ta sống đạo cách sâu xa gắn bó với Chúa.

4. Câu chuyện: Hãy tập trung vào Chúa

Để giúp chúng ta biết tập trung vào lòng yêu mến thờ phượng Chúa mà đến tham dự thánh lễ, chúng ta dừng lại một suy nghĩ qua câu chuyện sau đây:

“Có một thanh niên trẻ đến gặp cha sở của mình và nói:

- Thưa cha, con sẽ không đi nhà thờ nữa!

Linh mục hỏi:

- Vậy à, con có thể cho cha biết lý do không?

Người thanh niên trả lời:

- Lạy Chúa tôi, ở đây con thấy cô này nói xấu cô kia; anh đọc Sách Thánh đọc dở; ca đoàn vừa chia rẽ vừa hát sai; người đi xem lễ chỉ chăm chăm nhìn điện thoại, đó là không nói đến ngoài nhà thờ họ là những người ích kỷ, cao ngạo…

Linh mục nói với anh:

- Con có lý. Nhưng trước khi dứt khoát rời nhà thờ, con có thể làm cho cha việc này: con rót một ly nước đầy, rồi đi quanh nhà thờ ba vòng mà không làm đổ một giọt. Sau đó, con có thể bỏ nhà thờ.

Người thanh niên tự nhủ: quá dễ!

Và anh đi ba vòng như cha xứ dặn. Đi xong, anh về nói với cha:

- Rồi, con đi xong rồi.

Linh mục hỏi:

- Khi con đi, con có thấy cô này nói xấu cô kia không?

Người thanh niên trả lời:

- Thưa cha không.

- Con có thấy người này người kia thờ ơ với nhau không?

Người thanh niên:

- Thưa cha không.

- Con có thấy người này người kia chúi mũi vào điện thoại không?

Người thanh niên:

- Không, con không thấy.

– Con có biết vì sao không con không thấy không: vì con tập trung để ly nước không bị đổ. Con biết… cuộc đời cũng vậy. Khi tâm hồn chúng ta tập trung vào Chúa Kitô, thì chúng ta không có thì giờ để nhìn các sai lầm của người khác. Ai ra khỏi nhà thờ vì các kitô hữu đạo đức giả thì chắc chắn họ cũng không vào nhà thờ vì Chúa Giêsu”.

Lạy Chúa Giêsu. Chúa đến trần gian không phải để phá bỏ lề luật, nhưng để giúp chúng con đi đến cùng của lề luật là tình yêu và sự tha thứ. Xin cho chúng con biết tôn trọng mọi người, nhất là những người già yếu, thiếu thốn, bị bỏ rơi trong xã hội. Xin giúp chúng con trung tín với Chúa, chu toàn bổn phận mỗi ngày trong công việc và trong gia đình. Và xin cho mỗi lần chúng con tham dự Thánh lễ Chúa Nhật, là vì lòng yêu mến và khao khát muốn gặp gỡ Chúa. Vì nơi thánh lễ chúng con tìm được nguồn sức mạnh đỡ nâng trong cuộc đời hiện tại. Amen.

Bài: Martino Lê Hoàng Vũ (TGPSG