Phỏng vấn vị linh mục giáo xứ duy nhất của Greenland

                              Tác giả: Urška Leskovšek

Tóc Ngắn (TGPSG) biên dịch từ Aleteia

TGPSG/Aleteia - Trong thời điểm Greenland đang thu hút sự chú ý của giới truyền thông, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với một người hiểu rõ người dân Greenland: cha xứ của họ.

Greenland chỉ có khoảng 57.000 cư dân, trong đó chỉ có một số ít là người Công giáo. Giáo xứ Công giáo duy nhất - ở thủ đô Nuuk - do Cha Tomaž Majcen điều hành. Ngài một tu sĩ dòng Phanxicô kiêm nhà truyền giáo ở Đan Mạch. Cứ ba tuần một lần, ngài đến Greenland, cứ vậy vài lần trong một năm. Tuy nhiên, cũng có các linh mục khác đến thăm các tín hữu tại Giáo hội địa phương này, vì vậy hầu hết thời gian đều có ít nhất một linh mục Công giáo phục vụ cộng đoàn.

Cha Tomaž thừa nhận: "Lúc đầu, tôi nghĩ mình biết thế nào là lạnh. Nhưng Greenland thì khác hẳn!"

Là người gốc Slovenia, ngài đã chia sẻ với ấn bản tiếng Slovenia của Aleteia những trải nghiệm thú vị của mình về Greenland, Đan Mạch và cư dân của hai nơi này, đồng thời mời gọi chúng ta cầu nguyện cho hòa bình và bảo vệ môi trường tự nhiên dễ bị tổn thương của chúng ta:

Tôi mời gọi các bạn cầu nguyện cho hòa bình và tôn trọng chủ quyền, và cùng chúng tôi chăm sóc tạo hóa, đặc biệt là môi trường Bắc Cực mong manh của chúng ta, một trong những kiệt tác tuyệt đẹp nhưng dễ bị tổn thương nhất của Chúa.

 Bài phỏng vấn đã được biên tập lại để rõ ràng và ngắn gọn hơn.

Aleteia: Con đường đến với chức linh mục của cha như thế nào và tại sao cha lại chọn Dòng Phanxicô Viện Tu?

Cha Tomaž Majcen: Từ nhỏ, tôi đã cảm nhận được Chúa đang kêu gọi tôi đến với một điều gì đó đặc biệt. Tuy nhiên, con đường đến với chức linh mục của tôi không hề suôn sẻ; có những lúc tôi tìm kiếm, nghi ngờ, và thậm chí có những lúc tôi tự hỏi liệu đây có thực sự là dành cho mình hay không. Tuy nhiên, Chúa có con đường riêng và thời điểm riêng cho mỗi người chúng ta.

Khi tôi biết đến Dòng Phanxicô Viện Tu, tôi đã được truyền cảm hứng bởi sự giản dị trong tinh thần của Thánh Phanxicô. Tôi thích cách Thánh Phanxicô không có trình độ học vấn cao, nhưng chỉ đơn giản là yêu thương Chúa và toàn thể tạo vật. Niềm vui và tình huynh đệ giữa các anh em Phanxicô đã thu hút tôi.

Làm thế nào mà cha lại đến Đan Mạch và Greenland? Trước đây cha có muốn trở thành một nhà truyền giáo không?

Cha Tomaž: Anh biết đấy, Greenland không hẳn nằm trong danh sách những nơi tôi muốn đến! Khi cấp trên hỏi tôi có muốn đến Đan Mạch không, tôi đã hình dung ra Copenhagen, một thành phố cổ kính xinh đẹp, giàu văn hóa… Tôi thực sự không ngờ đến Greenland!

Nhưng cuộc sống của một nhà truyền giáo đầy những bất ngờ. Tôi bắt đầu ở Đan Mạch vào năm 2017, khi chúng tôi, các tu sĩ Dòng Phanxicô, trở lại Copenhagen sau gần 100 năm. Đó là một phước lành lớn; vào thế kỷ 13, chúng tôi có 26 tu viện ở đó, sau cuộc Cải cách, chúng tôi bị đuổi đi, và giờ đây chúng tôi đã trở lại.

Và rồi cơ hội cho Greenland đến. Năm 2023, tôi trở thành linh mục quản xứ của Giáo xứ Chúa Kitô Vua ở Nuuk. Thật là một điều đáng kinh ngạc… Hòn đảo lớn nhất thế giới chỉ có một giáo xứ Công giáo! Và tôi, một người Slovenia nhỏ bé, lại trở thành linh mục quản xứ của giáo xứ đó. Đây là công việc của Chúa, không phải của tôi.

Cha có thích cái lạnh và tuyết không? Cha đối phó với nhiệt độ ở đó như thế nào?

Cha Tomaž: Lúc đầu, tôi nghĩ mình biết thế nào là lạnh. Xét cho cùng, chúng ta cũng có mùa đông ở Slovenia, phải không? Cái lạnh trên dãy núi Pohorje, tuyết... Nhưng Greenland thì khác! Cái lạnh thấu xương, gió như cuốn bạn đi. Nhưng tôi đã quen với nó. Con người sẽ quen với bất cứ điều gì nếu buộc phải thế. Sự tĩnh lặng khi mọi thứ được bao phủ bởi tuyết, sự tinh khiết đó... Thật đặc biệt.

Đôi khi, khi đứng trên bờ biển và nhìn những tảng băng trôi trên biển, tôi tự nhủ: "Mình thật may mắn khi được chiêm ngưỡng những tác phẩm nghệ thuật của Chúa!" Những tảng băng ấy đã hàng ngàn năm tuổi, những màu sắc ấy - xanh lam, xanh ngọc, trắng - cứ như thể chính Chúa đã vẽ nên chúng. Và trong những khoảnh khắc ấy, bạn quên đi cái lạnh, quên đi gió. Bạn chỉ thấy vẻ đẹp.

Greenland đã trở nên thân thuộc với trái tim tôi. Ngay cả với cái lạnh và trên hết, với cực quang tuyệt đẹp.

Cha có thể mô tả ngắn gọn cuộc sống của người Công giáo Greenland không? Họ sống đức tin của mình như thế nào?

Cha Tomaž: Trước hết, tôi phải nói rằng ở Greenland có rất ít người Công giáo. Hầu hết mọi người thuộc về Giáo hội Luther đã hiện diện ở đây hàng thế kỷ. Cộng đồng của chúng tôi ở Nuuk có khoảng 500 thành viên, hầu hết là người nhập cư - người Philippines, người Việt Nam, người châu Âu. Có rất ít người Công giáo gốc Greenland.

Họ sống đức tin của mình một cách rất giản dị và chân thực… so với chúng tôi, người Slovenia - ở đất nước chúng tôi, đức tin vẫn là một phần của văn hóa và truyền thống. Ở đây, bạn phải chọn đức tin của mình. Không ai là người Công giáo chỉ vì cha mẹ họ là người Công giáo. Bạn là người Công giáo vì bạn đã quyết định như vậy. Và điều đó thật mạnh mẽ! Những người này ở đây vì họ muốn như vậy, chứ không phải vì thói quen.

Người phương Bắc thường kín đáo hơn. Người Greenland đã đón nhận cha như thế nào?

Cha Tomaž: À, đúng vậy! Người Đan Mạch và người Greenland không phải là những người nói nhiều. Họ không giống như người Slovenia chúng tôi, những người thích trò chuyện và ôm nhau... Nhưng họ vẫn rất ấm áp và đón tiếp tôi rất tử tế.

Người Greenland là những người trầm lặng, những người yêu thiên nhiên. Họ sống trong một môi trường nơi im lặng nhiều hơn lời nói, không gian nhiều hơn con người. Và sự im lặng này đã định hình nên họ. Họ không lạnh lùng, chỉ khác biệt thôi. Sự ấm áp của họ tĩnh lặng và sâu lắng. Và tôi đã học được gì? Rằng sự im lặng không phải là kẻ thù. Chúa hiện diện trong sự im lặng. Người Greenland hiểu điều này.

Ở Slovenia, một linh mục muốn gần gũi hơn với giới trẻ thường đến chơi bóng đá với họ. Vậy cha làm gì ở Greenland? Cha có đi trượt tuyết, trượt băng, uống "kooka" (rượu vang nóng) không?

Cha Tomaž: Không, không, chúng tôi không chơi bóng đá nhiều; bạn có thể tưởng tượng tại sao - vì tuyết! Nhưng chúng tôi cũng không chơi trên băng, mặc dù điều đó rất đặc trưng của Greenland!

Ở đây có những hoạt động khác. Đôi khi chúng tôi đi du lịch với giới trẻ đến vịnh hẹp, xem hải cẩu bơi; đôi khi chúng tôi thậm chí còn thấy cá voi. Đó là thiên nhiên của họ, thế giới của họ. Và ở đó, bên bờ nước, bên tảng băng, chúng tôi nói về cuộc sống, về Chúa, về mọi thứ.

Và tất nhiên chúng tôi uống – không phải "kooka", mà là sô cô la nóng hoặc cà phê. Chúng tôi ngồi cùng nhau, uống, cười. Đó là cách giao lưu của họ.

Làm nhà truyền giáo giữa những người Đan Mạch thì như thế nào? Chắc chắn trải nghiệm về đức tin Công giáo ở đó khác hẳn so với ở Slovenia.

Cha Tomaž: Ồ, đó là một sự tương phản rất lớn! Đan Mạch là một trong những quốc gia thế tục hóa nhất trên thế giới. Giáo hội Tin Lành ở đó giống như một thể chế văn hóa hơn: Người ta kết hôn ở đó, làm lễ rửa tội cho con cái, và sau đó không quay lại cho đến khi dự tang lễ. Mọi chuyện là như vậy.

Đối với người Công giáo ở Copenhagen thì khác. Chúng tôi là thiểu số, chỉ 2%. Nhưng chúng tôi là một Giáo hội sống động! Mọi người đến nhà thờ vì họ muốn, chứ không phải vì truyền thống. Và thật tuyệt vời khi được chứng kiến ​​điều đó.

Nó đã cho tôi một góc nhìn mới. Ở Slovenia, đôi khi chúng tôi coi đức tin là điều hiển nhiên. Tất nhiên chúng tôi là người Công giáo, tất nhiên chúng tôi có thánh giá trên tường... Nhưng [ở Đan Mạch], bạn phải lựa chọn. Và khi họ chọn đức tin, họ sống nó sâu sắc hơn, có ý thức hơn.

Môi trường phương Bắc thay đổi cha thế nào? Nó mang lại cho cha điều gì, và nó dạy cha điều gì?

Cha Tomaž: Đó là một câu hỏi rất sâu sắc... Phương Bắc đang thay đổi tôi theo những cách mà chính tôi cũng không hoàn toàn hiểu được.

Thứ nhất, tôi đã học được sự khiêm nhường. Khi bạn đứng giữa Greenland, giữa những ngọn núi băng khổng lồ, những cảnh quan trắng xóa trải dài vô tận, bạn cảm thấy mình thật nhỏ bé! Bạn nhớ rằng mình là một con người, chứ không phải là Chúa.

Thứ hai, tôi đã học được sự tĩnh lặng. Trong tĩnh lặng, bạn nghe thấy tiếng Chúa. Trong tĩnh lặng, bạn nghe thấy tiếng lòng mình.

Và điều đó không dễ dàng! Đôi khi bạn muốn có âm nhạc, điện thoại, bất cứ thứ gì để thoát khỏi sự tĩnh lặng. Nhưng ở đây bạn phải đối mặt với chính mình, với Chúa và với sự thật.

Thứ ba, tôi đã học được sự kiên nhẫn. Mọi thứ ở đây diễn ra chậm rãi. Thời tiết có thể thay đổi trong tích tắc và sau đó bạn bị mắc kẹt trong nhà ba ngày. Mọi người đến khi họ muốn đến; thời gian ít nhiều không quan trọng. Và bạn học cách chờ đợi, học cách hiện diện trong khoảnh khắc.

Thứ tư, tôi đã học được cách biết ơn: biết ơn một căn phòng ấm áp, biết ơn ánh mặt trời khi ló dạng, biết ơn mỗi người đến dự Thánh lễ, biết ơn mỗi nụ cười. Ở đây không có gì là hiển nhiên cả.

Phương Bắc đang khiến tôi trở nên nhân văn hơn, giống một linh mục hơn, và giống Thánh Phanxicô hơn. Thánh Phanxicô yêu thiên nhiên, yêu sự giản dị và yêu hòa bình. Và ở đây, trong vùng hoang dã này, trong sự thuần khiết này, tôi cảm nhận tinh thần của ngài rất mạnh mẽ.

Cha có câu chuyện nào từ cuộc sống của mình ở phương Bắc không?

Cha Tomaž: Ồ, có chứ!

Chuyện đó đã xảy ra với tôi trong năm đầu tiên ở Greenland. Đó là tháng 12, âm 20 độ C [-4ºF], và khi tôi bước xuống máy bay, cái lạnh ập đến mạnh đến nỗi tôi gần như không thở nổi. Tôi cảm thấy lỗ mũi mình đóng băng! Bạn biết đấy - gió và cái lạnh phương Bắc. Tôi bắt đầu tự hỏi mình đã dấn thân vào chuyện gì. Nhưng điều đó không khiến tôi bỏ đi.

Cuộc sống ở phương Bắc là một món quà. Đôi khi là một món quà khó khăn, một món quà lạnh lẽo, nhưng dù sao vẫn là một món quà. Tôi đã học được rằng Chúa hiện diện ở khắp mọi nơi; trong cái lạnh và cái nóng, trong sự tĩnh lặng và trong âm nhạc, giữa người Slovenia và người Greenland. Tình yêu của Ngài không có giới hạn.

Tôi mời các bạn cầu nguyện cho hòa bình và sự tôn trọng chủ quyền, và cùng chúng tôi chăm sóc tạo hóa, đặc biệt là môi trường Bắc Cực mong manh của chúng ta, một trong những kiệt tác tuyệt đẹp nhưng dễ bị tổn thương nhất của Chúa.

Greenland chào đón các bạn - bằng sự tĩnh lặng, bằng tuyết và bằng hy vọng. Chúa ban phước lành cho các bạn, và xin gửi đến các bạn lời chào ấm áp từ Nuuk.