Đức Lêô XIV: Chỉ ‘hiệp nhất trong tình yêu’ mới vượt qua được những đe dọa của chiến tranh

Tác giả: Isabella H. de Carvalho

Cao Trí (TGPSG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Trong bài diễn văn nói với các thành viên của Giáo phận Quân đội Ý, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh tầm quan trọng của ký ức và của việc dấn thân phục vụ những người đang cần giúp đỡ.

Trong bài diễn văn với các thành viên của Giáo phận Quân đội Ý vào thứ Bảy, ngày 7-3-2026, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh tầm quan trọng của ký ức và của việc sống sứ vụ phục vụ như một hành động yêu thương và phục vụ mọi người.

“Bao lâu con người còn tội lỗi, bấy lâu mối đe dọa chiến tranh vẫn treo lơ lửng trên họ và sẽ còn như thế cho đến khi Đức Kitô quang lâm. Nhưng khi con người chiến thắng tội lỗi bằng sự hiệp nhất trong tình yêu, họ cũng sẽ chiến thắng bạo lực,” Đức Giáo hoàng nói, trích dẫn số 78 của Hiến chế mục vụ Gaudium et Spes của Công đồng Vatican II.

Ngài nhấn mạnh rằng đây chính là bối cảnh mà sứ mạng của một quân nhân Kitô hữu phải được thực thi: “bảo vệ người yếu thế, gìn giữ sự chung sống hòa bình, ứng phó với các thảm họa” và “tham gia các sứ mạng quốc tế nhằm duy trì hòa bình và tái lập trật tự.”

Đức Giáo hoàng nhấn mạnh: “Tất cả những điều ấy không thể bị giản lược thành một nghề nghiệp đơn thuần: đó là một ơn gọi, một lời đáp trả trước tiếng gọi chất vấn lương tâm.”

Đức Giáo hoàng Lêô giải thích rằng căn tính của một quân nhân được hình thành bởi nhiều giá trị như lòng quảng đại, tinh thần phục vụ và những khát vọng cao cả; và những giá trị này cần được đặt nền tảng trên “ân ban của Ân sủng, có khả năng nuôi dưỡng đức ái cho đến mức hy sinh trọn vẹn.”

Đức Giáo hoàng nói: “Vì thế, cần phải thấm nhuần các quy tắc, chuẩn mực và sứ mạng của đời sống quân ngũ bằng chính sức sống của Tin Mừng, để khi phục vụ an ninh và hòa bình, công ích của các dân tộc luôn được đặt lên hàng đầu.”

Đức Giáo hoàng gặp gỡ các thành viên của Bản quyền Quân đội Ý (Vatican Media)

Lịch sử và ký ức

Đức Giáo hoàng gặp gỡ các thành viên của Giáo phận Quân đội Ý nhân dịp kỷ niệm 100 năm thành lập; trong bối cảnh này, ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của ký ức.

Ngài lưu ý rằng xã hội ngày nay có nguy cơ đánh mất khả năng này, vì chúng ta đang sống trong một thời đại “có khả năng truyền tải thông tin phi thường, nhưng lại ngày càng yếu kém trong việc nội tâm hóa những thông tin ấy.”

Tuy nhiên, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng đối với Giáo hội, ký ức là một “lương tâm sống động”, vì đó “không phải là sự tích lũy dữ liệu, nhưng là lời mời gọi liên lỉ hướng tới trách nhiệm.”

Ngài khẳng định: “Đối với các Kitô hữu, ký ức mang một đặc tính độc đáo: đó là việc cử hành Thiên Chúa bước vào lịch sử, bởi vì đức tin Kitô giáo được đặt nền trên một biến cố lịch sử, và ơn cứu độ không phải là một ý tưởng, nhưng là chính con người sống động của Chúa Giêsu Kitô.”

Phục vụ như một hành động yêu thương đối với mọi người

Đức Giáo hoàng giải thích rằng: việc kỷ niệm 100 năm cũng nằm trong logic này, “như ký ức sống động của một lịch sử cụ thể” của những quân nhân đã bước đi trong lòng Giáo hội; “trong những ngày tươi sáng của hòa bình cũng như những ngày bi thương của chiến tranh, họ đã góp phần vào sự phát triển của xã hội bằng hy sinh, lòng can đảm và sự tận tụy, đôi khi phải trả giá bằng chính mạng sống mình.”

Trong ý nghĩa ấy, Đức Giáo hoàng tiếp tục: “Lịch sử không phải là một thực tại phải cam chịu, nhưng là một nơi chốn của ân sủng, nơi xây dựng một nền văn minh của tình yêu.”

“Sự phục vụ của anh chị em là một hành động yêu thương, đối với đất nước, đối với các vùng lãnh thổ, và trên hết là đối với con người, được diễn tả qua sự gần gũi cụ thể, đặc biệt tại những nơi và trong những hoàn cảnh mà sự mong manh của con người là lớn nhất.”

Đức Giáo hoàng gặp gỡ các thành viên của Giáo phận Quân đội Ý (Vatican Media)

Các vị tuyên úy như những người trung gian giữa các dân tộc

Trong bài diễn văn, Đức Giáo hoàng cũng đặc biệt ngỏ lời với các vị tuyên úy quân đội, mời gọi họ sống vai trò của mình như “một sự phục vụ của tình yêu”, đồng thời nhớ đến biết bao vị tuyên úy đã sống như vậy, làm cho “đức ái mục vụ trở nên hữu hình đến mức nhân đức anh hùng, đôi khi cả đến sự tử đạo.”

Ngài nhắc đến nhiều bối cảnh khác nhau nơi các vị tuyên úy quân đội thi hành sứ vụ, “tại những nơi hòa bình cũng như xung đột, trong các căn cứ quân sự và môi trường tác chiến, trong các nhà nguyện và những lều dã chiến” – khi họ mang Tin Mừng, các Bí tích và sự đồng hành thiêng liêng đến cho tất cả những ai cần đến.

Đức Giáo hoàng cũng giải thích: “Trong một xã hội được đánh dấu bởi sự di chuyển của con người và sự đa dạng văn hóa, vị tuyên úy còn phục vụ như một người trung gian giữa các dân tộc, các nền văn hóa và các tôn giáo, làm chứng cho một Giáo hội hoạt động như khí cụ của sự hiệp nhất.” Ngài thêm rằng hành động ấy góp phần “thăng tiến công ích và hòa bình xã hội.”

Giáo hội sẵn sàng bảo vệ thiện ích phổ quát

Đức Giáo hoàng kết thúc bài diễn văn bằng cách nhấn mạnh rằng: “Theo giáo huấn của Công đồng Vatican II và các Tông huấn Evangelii nuntiandi cùng Evangelii gaudium, Giáo hội loan báo Tin Mừng hòa bình và sẵn sàng cộng tác với mọi người để bảo vệ thiện ích phổ quát này.”

Ngài khích lệ Giáo phận Quân đội Ý trở thành “một phòng thí nghiệm hữu hiệu cho hoạt động của Thiên Chúa vì con người”, và ngài trích dẫn lời thánh Augustinô khi nói rằng đó phải là “một không gian đào luyện cho sự chuyển đổi từ amor sui (tình yêu bản thân) sang amor Dei (tình yêu Thiên Chúa), nền tảng của Civitas Dei (Thành đô Thiên Chúa), nơi luật căn bản là đức ái.”

Sau cùng, Đức Giáo hoàng kêu gọi những người hiện diện cổ võ một nền hòa bình “không chỉ là sự vắng bóng xung đột, nhưng là sự viên mãn của công lý, chân lý và tình yêu.”