ĐHY Krajewski: Chúng ta phải trợ giúp cách cụ thể những người Ukraine đang đau khổ

Tác giả: Svitlana Dukhovych & Benedetta Capelli

Cao Trí (TGSPG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Ukraine ngày càng trầm trọng, Đức Hồng y Konrad Krajewski, Tổng trưởng Bộ Bác ái, đã đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ nhằm hỗ trợ các hoạt động gây quỹ của Đền thờ Thánh Sophia tại Rôma, quyên góp chăn mền, quần áo giữ nhiệt và các nhu yếu phẩm.

Ánh sáng le lói của một ngọn nến phác họa gương mặt một người mẹ đang bồng đứa con nhỏ, được quấn trong nhiều lớp chăn che kín khuôn mặt em. Thoạt nhìn, đó có vẻ là một hình ảnh đầy dịu dàng, nhưng lại phơi bày thảm kịch của người dân Ukraine, những người suốt bốn năm qua chưa từng biết đến hòa bình.

Người dân Ukraine hiện đang sống trong bóng tối, giữa những đợt giá rét xuống dưới không độ, không có hệ thống sưởi, không có điện, do các cuộc không kích dữ dội của Nga nhằm vào thủ đô Kyiv, cuộc tấn công mới nhất diễn ra trong đêm.

Đức Hồng y Konrad Krajewski, Tổng trưởng Bộ Bác ái, người phụ trách bác ái của Đức Giáo hoàng, đã đưa ra lời kêu gọi đầy tâm huyết cho đất nước “tử đạo” vì chiến tranh này, nơi ngài đã đến thăm ít nhất mười lần thay mặt Tòa Thánh.

Vị Hồng y người Ba Lan đã thực hiện nhiều chuyến đi để chuyển giao lương thực, máy phát điện, thậm chí cả xe cứu thương, qua đó diễn tả sự gần gũi của Giáo hội không chỉ bằng lời cầu nguyện mà còn bằng những hành động cụ thể.

Mùa đông tại Ukraine giữa giá rét và tình trạng mất điện

Lời kêu gọi bác ái

Đức Hồng y nói: “Không ai có thể dửng dưng trước đau khổ của con người, chúng ta phải hành động, bởi vì nguy cơ, như Đức Giáo hoàng Lêô đã nói, ‘toàn cầu hóa sự bất lực’, còn nghiêm trọng hơn cả sự toàn cầu hóa dửng dưng.”

Đức Hồng y Krajewski nói thêm, chúng ta phải hành động “với tư cách là những Kitô hữu”, nghĩa là đáp lại những nhu cầu phát xuất từ Giáo hội Ukraine tại Rôma, cụ thể là Đền thờ Thánh Sophia, nơi xuất phát của những xe tải chở đầy hàng cứu trợ từ Quỹ bác ái Tông Tòa, được thực hiện nhờ lòng quảng đại của biết bao người.

Lời mời gọi rất cụ thể là mang đến địa chỉ Via Boccea 478 các vật dụng sau: túi sưởi hóa học cho tay, chân và toàn thân; đồ giữ nhiệt và áo nỉ; vớ giữ nhiệt và vớ len; chăn giữ nhiệt và chăn đẳng nhiệt khẩn cấp; bình giữ nhiệt và ly giữ nhiệt; bếp gas dã ngoại và bình gas; cồn khô; và bộ tắm khô.

Các loại thanh năng lượng, hạt khô và sôcôla cũng có thể được quyên góp. Đền thờ Thánh Sophia nhấn mạnh: “Mỗi đóng góp đều mang lại hơi ấm, lương thực và cơ hội sống cho những người đang túng thiếu nhất.”

Caritas-Spes Ukraine: Những khó khăn to lớn

Cha Vyacheslav Hrynevych, Giám đốc điều hành Caritas-Spes Ukraine, tổ chức bác ái của Giáo hội Công giáo nghi lễ Latinh, đã hưởng ứng lời kêu gọi của Đức Hồng y Krajewski.

Cha nói với Vatican News: “Điều quan trọng là không được quay lưng lại với những gì đang xảy ra tại Ukraine, không coi đây là một cuộc chiến xa xôi hay chỉ là một xung đột đơn thuần giữa các quốc gia khác ở biên giới châu Âu. Chúng ta phải đứng về phía những người đang cần giúp đỡ, những người khao khát được sống dù chỉ một chút đời sống bình thường và hướng tới tương lai.”

Cha Vyacheslav cho biết đang có những khó khăn vô cùng to lớn và nhu cầu phải đáp ứng nhanh chóng mọi đòi hỏi, trong bối cảnh tình hình trở nên phức tạp hơn trong những ngày gần đây do các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng.

“Điểm Tựa Hy Vọng” (nguồn: Caritas-Spes Ukraine)

Kiên cường và liên đới

Làm cho tình hình thêm trầm trọng là nhiệt độ cực kỳ thấp: ban đêm xuống tới âm 15 độ C, ban ngày dao động từ âm 10 đến âm 12 độ.

Sau các cuộc tấn công vào thủ đô trong đêm 19–20 tháng 1, có 5.635 tòa nhà bị mất hệ thống sưởi; gần 80% trong số đó là những nơi vừa mới được khôi phục dịch vụ.

Cha giải thích: “Nhiều người buộc phải tìm nơi trú ẩn hoặc tạm thời rời bỏ nhà cửa, không chỉ để tránh bom đạn mà còn vì cái lạnh.”

Cuộc sống hằng ngày trở nên khó khăn hơn: chẳng hạn như việc đi làm, không hề dễ dàng vì đường sá phải được dọn tuyết và băng, còn tàu điện ngầm và xe điện không hoạt động thường xuyên do thiếu điện để duy trì dịch vụ.

Cha Giám đốc Caritas nói: Đó là “một cuộc chiến để sinh tồn,” nhưng đồng thời nhấn mạnh những điểm mạnh của người dân Ukraine: sự kiên cường và tinh thần liên đới.

“Khi chứng kiến cách người dân phản ứng ngay cả trong lúc bị oanh kích hay mất điện kéo dài, khi họ quy tụ bên nhau, khi họ tìm kiếm những khoảnh khắc sẻ chia, chúng ta hiểu rằng mình thực sự là một dân tộc kiên cường. Người dân biết chia sẻ và có khả năng nâng đỡ lẫn nhau.”

Người dân Ukraine xếp hàng nhận trợ giúp nhân đạo (nguồn: Caritas-Spes Ukraine

Một “điểm tựa kiên cường”

Chính nơi đây, nhân loại vẫn kiên cường trước những kinh hoàng của chiến tranh, và đó là động lực để Caritas quảng đại đáp lại các nhu cầu của người dân.

Chẳng hạn, cha Vyacheslav Hrynevych cho biết đã có thể lắp đặt một máy phát điện công suất lớn nhằm bảo đảm việc phân phát các bữa ăn nóng tại Kyiv nhiều lần mỗi tuần.

Cha nhấn mạnh: “Mỗi lần, có khoảng 200 người đến nhận bữa ăn.”

Theo thời gian, các nhu cầu ngày càng gia tăng: ban đầu chỉ những người dễ bị tổn thương nhất tìm đến các bếp ăn từ thiện, nhưng nay số người tìm đến ngày càng nhiều.

Caritas-Spes Ukraine cần sự hỗ trợ để giúp những người “không thể rời khỏi nhà, để mang đến cho họ một nơi ấm áp dù chỉ trong vài giờ, và giúp họ chống chọi với cái lạnh.”

Cha giám đốc giải thích: “Tại Kyiv, chúng tôi cũng đã thiết lập một ‘Điểm Tựa’, với máy phát điện để người dân sạc các thiết bị điện tử, sưởi ấm và uống đồ nóng.”

Bác ái sáng tạo

Sáng kiến này cũng được mở rộng tới Kharkiv, nơi Caritas-Spes, bên cạnh các dự án tái hòa nhập việc làm và tái thiết nhà ở, đã tổ chức phân phát các bữa ăn nóng và thiết lập một trung tâm để người dân nhận hỗ trợ vật chất và sưởi ấm.

Cha Vyacheslav cho biết: “Mỗi ngày, có từ 100 đến 150 người được đón tiếp.”

“Tình hình vẫn vô cùng khó khăn: Kyiv có từ ba đến bốn triệu dân, và khoảng 50% các tòa nhà trong thủ đô không có hệ thống sưởi. Các cuộc không kích còn nhắm vào cơ sở hạ tầng, và cái lạnh càng làm mọi thứ tồi tệ hơn, nguy cơ tê liệt hoàn toàn là có thật.”

Các giáo xứ đang cố gắng tự tổ chức, và theo sáng kiến của Đức cha Vitalii Kryvytskyi, Giám mục nghi lễ Latinh của Kyiv-Zhytomyr, mỗi giáo xứ đều nỗ lực mở một nơi trú ẩn trong khu vực của mình.

Cha Giám đốc Caritas tiếp lời: “Chúng tôi cũng đang xem xét khả năng dựng các lều có hệ thống sưởi. Một giáo xứ thậm chí đã khởi xướng dịch vụ giặt đồ xã hội, nơi người dân có thể giặt quần áo.”

Mùa đông khắc nghiệt tột cùng

Hơi ấm phát sinh từ tình liên đới và sự gần gũi cũng được cha Taras Zheplinsky, Phó Giám đốc Ban Truyền thông của Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraine, chia sẻ.

Trong một video gửi tới Vatican News, ngài thuật lại những gian nan hằng ngày của người dân Kyiv, kiệt quệ vì các cuộc tấn công thường xuyên của Nga, “nhắm vào các nhà máy nhiệt điện và cơ sở hạ tầng năng lượng”, đồng thời nói đến niềm an ủi của những người không cảm thấy mình bị bỏ rơi.

Khuôn mặt ngài cũng được soi sáng bởi ánh nến leo lét và một đồ trang trí Giáng Sinh phía sau, một chi tiết như mang theo sứ điệp: sự từ chối đầu hàng trước bóng tối của chiến tranh, theo lời cha, “đã khiến số nạn nhân năm ngoái tăng hơn 30% so với năm 2024, theo dữ liệu của Liên Hiệp Quốc.”

Ngài nhấn mạnh trong video: “Đây là mùa đông khắc nghiệt nhất trong những năm gần đây, với nhiệt độ xuống dưới âm 16 độ C; chúng tôi bị mất điện. Gần 6.000 tòa nhà không có hệ thống sưởi, và một số khu vực của thủ đô thậm chí còn không có nước.”

Nhà thờ Chính tòa Đức Kitô Phục Sinh, theo lời ngài, chỉ được chiếu sáng bằng đèn pha ô tô; các cửa hàng và trung tâm thương mại đều đóng cửa vì máy phát điện không còn hoạt động.

Bảo vệ trẻ em

Bản ghi chép về một ngày ở Kyiv có thể kết thúc tại đây, nhưng cha Taras còn hướng đến niềm vui phát sinh từ những điều nhỏ bé và lớn lao, từ niềm vui của việc sống ơn gọi là người của Thiên Chúa.

“Trong những ngày tối tăm và hiểm nguy này, trong gia đình của một trong số các linh mục chúng tôi, người con thứ ba, một bé trai đã chào đời. Một niềm hạnh phúc đích thực nhưng cũng trở thành một trách nhiệm. Chúng tôi cảm thấy có bổn phận phải bảo vệ bằng tất cả sức lực sự sống của em bé này, cũng như sự sống của hàng triệu trẻ em Ukraine khác.”

“Và trong sứ mạng này, với tư cách là Giáo hội tại Ukraine, chúng tôi không đơn độc: chúng tôi cảm nhận được sự gần gũi của Giáo hội Công giáo hoàn vũ, sự liên đới của Đức Giáo hoàng Lêô, và hơi ấm của những người luôn nhớ đến chúng tôi.”

Những lời tràn đầy hy vọng

“Chúng tôi, người Ukraine, xác tín rằng mình sẽ vượt qua mùa đông này và những cuộc tấn công, sẽ chiến thắng mọi bóng tối do chiến tranh gây ra, bởi chúng tôi biết rằng mình không bị bỏ rơi.”

Trích lời ngôn sứ Isaia: “Dân đang lần bước giữa tối tăm đã thấy một ánh sáng huy hoàng.”

“Chúng tôi đang ở trong bóng tối và trong bóng tử thần, nhưng trên chúng tôi đang chiếu tỏa ánh sáng của Đức Kitô và ánh sáng của tình liên đới của anh chị em trên khắp thế giới.”

Lời “cảm ơn” sau cùng của ngài dành cho hơi ấm của một thế giới quảng đại và nâng đỡ, sưởi ấm “đôi tay giá lạnh, gương mặt và mái nhà của chúng tôi”, một hơi ấm của tình huynh đệ.

Cái lạnh chạm đến ngay cả những em nhỏ nhất tại Ukraine