Tĩnh tâm Mùa Chay: Đức cha Varden suy niệm “Về sự suy xét”

Tác giả: Đức cha Erik Varden, OCSO

Xuân Đại (TGPSG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Đức cha Erik Varden trình bày bài suy niệm thứ mười trong tuần Linh Thao tại Vatican dành cho Đức Thánh Cha Lêô XIV, các Hồng y đang cư trú tại Rôma và các vị đứng đầu các Bộ của Giáo triều, với chủ đề “Về sự suy xét”. Sau đây là phần tóm lược bài suy niệm.

Thánh Bernard thành Clairvaux đã viết một khảo luận mang tựa đề De consideratione (Về sự suy xét). Đây là tác phẩm được phổ biến rộng rãi nhất của ngài. Điều này có vẻ lạ, bởi bản văn thực chất là một bức thư gửi cho một người cụ thể trong một hoàn cảnh rất riêng. Thánh nhân viết cho một người bạn đồng hành, tu sĩ người Ý Bernardo dei Paganelli, vốn là linh mục thuộc Giáo hội Pisa và đã gia nhập đan viện Clairvaux năm 1138.

Năm 1145, Paganelli được bầu làm Giáo hoàng, lấy tông hiệu Eugene III.

Nếu chiêm niệm hướng đến những chân lý đã được nhận biết, thì theo ngôn ngữ của thánh Bernard, sự suy xét lại tìm kiếm chân lý giữa những thực tại nhân sinh mong manh và đổi thay, nơi chân lý thường khó nhận ra. Có thể định nghĩa sự suy xét là “tư tưởng đi tìm chân lý, hay sự vận dụng trí tuệ để khám phá chân lý”.

Khi bàn đến những vấn đề của Giáo hội, thánh Bernard không đề xuất các giải pháp mang tính cơ cấu. Trái lại, ngài khuyên Đức Eugene hãy quy tụ quanh mình những cộng sự tốt lành. Các cơ quan trung ương của Giáo hội được điều hành càng tốt bao nhiêu, thì ích lợi cho toàn thể Giáo hội hoàn vũ càng lớn bấy nhiêu.

Những phẩm chất mà thánh Bernard khuyên ngài tìm kiếm và vun trồng vẫn mang giá trị bền vững qua thời gian. Cần có những cộng sự “đã được chứng thực về sự thánh thiện, sẵn sàng vâng phục và kiên nhẫn âm thầm; […] vững vàng trong đức tin công giáo, trung thành trong phục vụ; hướng về hòa bình và khát khao hiệp nhất; […] sáng suốt trong cố vấn, […] chuyên cần trong tổ chức […], khiêm tốn trong lời nói”.

Những người như thế “quen chuyên tâm cầu nguyện và trong mọi công việc, đặt niềm tin vào lời cầu nguyện hơn là vào nỗ lực hay công lao riêng mình. Họ đến trong bình an và ra đi cách khiêm tốn”.

Bao lâu Giáo hội hoạt động theo tinh thần ấy, bấy lâu Giáo hội phản chiếu trật tự phẩm trật của các thiên thần. Ai chiêm ngắm Giáo hội trong ánh sáng đó sẽ nhận ra sứ mạng cốt yếu của Giáo hội: tôn vinh Thiên Chúa.

Để suy xét đúng đắn những nhu cầu trần thế, cần phải xuyên qua đó mà tìm kiếm những thực tại cao cả hơn. Thánh Bernard nói với Đức Eugene rằng điều này không phải là “đi vào chốn lưu đày; trái lại, suy xét theo cách ấy chính là trở về quê hương đích thực”.

Thánh Bernard tự hỏi: Thiên Chúa là ai? Là ý chí toàn năng, là nhân đức nhân hậu, là lý trí bất biến. Thiên Chúa là “hạnh phúc tối thượng”, vì yêu thương, muốn thông chia thần tính của Người cho chúng ta. Người dựng nên chúng ta để chúng ta khao khát Người; mở rộng tâm hồn chúng ta để đón nhận Người; công chính hóa chúng ta để chúng ta xứng đáng với Người. Người dẫn dắt chúng ta trong công lý, uốn nắn chúng ta trong lòng nhân ái, soi sáng chúng ta bằng tri thức và gìn giữ chúng ta cho đến sự sống bất diệt.

Dù các vị mục tử còn phải quan tâm đến bao điều khác - mà quả thật là rất nhiều - thì trước hết các ngài phải suy xét những thực tại ấy. Nhờ đó, việc phân định các vấn đề mục vụ cụ thể cũng sẽ được soi sáng, sắp đặt trong trật tự và được chúc lành.

Theo thánh Bernard, một vị chủ chăn phải sống có nguyên tắc, thánh thiện và khắc khổ. Nhưng đồng thời, ngài cũng phải là bạn hữu của Chàng Rể, vui mừng được chia sẻ tình thân ấy với người khác.

Thánh Augustine thành Hippo thường ví trách vụ giám mục như một sarcina, tức chiếc túi hành trang của người lính lê dương. Đó là một hình ảnh mộc mạc, phát xuất từ kinh nghiệm về sa mạc Bắc Phi đầy hoang vu và hiểm nguy. Tuy nhiên, ngài còn triển khai thêm ý tưởng ấy. Gánh nặng mục tử quả có khía cạnh đáng sợ, nhưng chỉ đáng sợ khi ta quên mất Đấng đã đặt gánh nặng ấy trên vai mình. Thực ra, đó là sự tham dự vào ách êm ái của Đức Kitô, Đấng cho ta khám phá rằng thanh ngang trao phó cho ta là ánh sáng và nhẹ nhàng, và được chia sẻ phần ấy là một niềm vui.

Có lần thánh Augustine viết: “Perduc sarcinam tuam quia levis est si diligis gravis si odisti”, nghĩa là: “Hãy mang lấy gánh của mình cho đến cùng. Nếu con yêu mến, nó sẽ nhẹ; nếu con chán ghét, nó sẽ nặng.”

Trong tác phẩm Cuộc đời thánh Malachy người Ireland, thánh Bernard viết: “Lạy Đức Giêsu nhân lành, những gì của Chúa là kho tàng đã được ký thác cho chúng con; là bảo vật ẩn giấu nơi chúng con, sẽ được hoàn lại vào thời điểm Chúa ấn định.”

Đức cha Erik Varden, Giám mục Trondheim (Na Uy), được mời giảng Tuần Linh Thao năm 2026 cho Đức Thánh Cha Lêô XIV, các Hồng y cư trú tại Rôma và các vị đứng đầu các Bộ của Giáo triều Rôma, diễn ra từ Chúa nhật ngày 22-2 đến thứ Sáu ngày 27-2. Đây là đường dẫn đến trang mạng của ngài.