Đức Lêô XIV: Châu Âu tìm về cội nguồn để xây dựng hòa bình và hiệp nhất

Tác giả: Christopher Wells

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Đức Giáo hoàng Lêô XIV phát biểu tại cuộc gặp gỡ với chủ đề “Những cội nguồn của châu Âu vì hòa bình và sự hiệp nhất”, nói rằng những cội nguồn Kitô giáo của châu Âu “giúp chúng ta hiểu rõ hơn rằng sự mở lòng trước thực tại siêu việt luôn là một phần cấu thành của con người và là nguồn sống động của nền văn minh”.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV mô tả “một hành trình tưởng tượng khởi đi từ những cội nguồn của châu Âu”, hướng đến hiện tại và tương lai trong việc tìm kiếm hòa bình và sự hiệp nhất.

Nền văn minh châu Âu được xây dựng trên truyền thống và gặp gỡ

Giải thích rằng châu Âu cần được hiểu nhiều hơn như một “thực tại văn hóa và lịch sử” thay vì chỉ là một thực thể địa lý, Đức Giáo hoàng nhận định rằng châu Âu “đã phát triển và tiến bộ khi có thể khai thác những khía cạnh tốt đẹp nhất của quá khứ và tái tạo chúng theo những cách thức mới mẻ và sáng tạo thông qua việc gặp gỡ những người khác”, kể cả các nền văn minh khác.

Trong số những cội nguồn sâu xa của nền văn minh châu Âu, Đức Giáo hoàng Lêô nêu bật một “người cha sáng lập” châu Âu từ thời rất sớm, đó là thánh Bênêđictô. Ảnh hưởng của ngài đã thúc đẩy việc chăm sóc người nghèo, người bệnh và người cao tuổi; giáo dục trẻ em và sự hình thành các trường đại học; bệnh viện và y khoa; kiến trúc và kỹ thuật; sự phát triển của các ngành khoa học; pháp luật và cả việc tổ chức các thành phố và các quốc gia.

Đức Giáo hoàng Lêô khẳng định: “Nếu không có ảnh hưởng của đời sống đan tu này, nền văn minh châu Âu như chúng ta biết ngày nay đã không hiện hữu”, đồng thời nói thêm: “Vì thế, chúng ta không thể nói về châu Âu mà không nhắc đến Kitô giáo.”

Các giá trị phổ quát thúc đẩy hòa bình và sự hiệp nhất

Đức Thánh Cha tiếp tục nói về ảnh hưởng của Robert Schuman và Alcide De Gasperi, những người cùng với nhiều nhân vật khác đã góp phần khởi xướng dự án hiện đại về sự hiệp nhất và hòa bình tại châu Âu.

Schuman và De Gasperi đã rút ra từ những cội nguồn Kitô giáo của châu Âu các giá trị về bình đẳng, phẩm giá của lao động, tính ưu tiên của các giá trị nội tâm và tình bác ái huynh đệ; giá trị của con người và trách nhiệm cá nhân, sự tôn trọng pháp luật, tình yêu đối với cái đẹp, cùng sự dấn thân cho sự thật và công lý.

Đức Giáo hoàng nói rằng những giá trị này không chỉ bắt nguồn từ sự dấn thân tôn giáo; trái lại, việc nhìn nhận những gì châu Âu mang ơn Kitô giáo giúp chúng ta hiểu rõ hơn rằng sự mở lòng trước thực tại siêu việt luôn là một phần cấu thành của con người và là một nguồn sống động của nền văn minh.

Trong bài phát biểu, Đức Giáo hoàng Lêô nêu bật tầm quan trọng của việc tôn trọng tự do tôn giáo và sự hợp tác giữa Giáo hội và Nhà nước, đồng thời khẳng định rằng các giá trị phổ quát, như các quyền và nghĩa vụ của con người, tự do, dân chủ, bình đẳng và tôn trọng pháp quyền, tạo nền tảng cho sự hòa hợp trong một xã hội đa văn hóa.

Đón tiếp và hội nhập người di cư

Ngài nói rằng điều này đặc biệt quan trọng trước làn sóng di cư chưa từng có vào châu Âu, đòi hỏi xã hội vừa phải đón tiếp người nhập cư, vừa giúp họ hội nhập vào cộng đồng.

Ngài nói tiếp: “Tính phổ quát của những giá trị nền tảng của châu Âu bảo đảm với chúng ta rằng cuộc đối thoại này là khả thi và có thể tạo nên một nền tảng vững chắc cho các xã hội của chúng ta, giúp chúng ta làm việc hiệu quả hơn vì hòa bình và một thế giới được hòa giải.”

Đức Giáo hoàng Lêô nói rằng: từ Robert Schuman, chúng ta có thể học hỏi một khát vọng sâu xa về hòa bình, một khát vọng không phải là “chủ nghĩa hòa bình ngây thơ”, cũng không phải là đầu hàng trước “ảo tưởng rằng tái vũ trang là câu trả lời”.

Sự hòa hợp phải được xây dựng trên gặp gỡ, chứ không phải xung đột

Ngài nhấn mạnh rằng châu Âu phải được xây dựng trên sự tôn trọng luật pháp quốc tế và cam kết giữ lời. Ngài nói: “Luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương nhấn mạnh sự bình đẳng đích thực giữa các quốc gia trong quan hệ với nhau, đồng thời là phương thuốc hữu hiệu nhất chống lại khát vọng thống trị, vốn nằm ở cội rễ của mọi xung đột.”

Đức Giáo hoàng Lêô nói rằng kể từ Thế chiến II, châu Âu “đã cho thấy một cách rõ ràng rằng có thể trình bày và dung hòa những quan điểm, yêu sách và lợi ích khác biệt thông qua gặp gỡ thay vì xung đột”.

“Hãy là những người xây dựng cộng đồng”

Đức Giáo hoàng kết thúc bài phát biểu bằng lời kêu gọi những người trẻ, những người “được kêu gọi xây dựng châu Âu của hôm nay và ngày mai”. Ngài mời gọi họ can đảm cổ võ hòa bình, không đầu hàng trước não trạng bạo lực và áp bức; không sợ hãi tương lai; xây dựng gia đình và bảo vệ phẩm giá con người từ lúc thụ thai cho đến khi chết; đồng thời làm việc vì công ích, kể cả thông qua sự dấn thân chính trị.

Đức Giáo hoàng Lêô nói với người trẻ: “Hãy là những người xây dựng cộng đồng, và cùng với các con, châu Âu, được bén rễ vững chắc trong gia sản của mình, sẽ tiếp tục phát triển và truyền cảm hứng cho toàn thế giới.”