Phải chăm tưới những hạt giống từ chuyến tông du Pháp của Đức Lêô XIV

Tác giả: Jean-Charles Putzolu – Paris
Cao Trí biên dịch

TGPSG/Vatican News --  Đức Tổng Giám mục Marseille và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, Hồng y Jean-Marc Aveline, nhìn lại bốn ngày Đức Giáo hoàng Lêô ở Pháp.

Người Công giáo tại Pháp đã trải qua bốn ngày đầy nhiệt huyết và sôi động khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV thăm đất nước này từ ngày 25 đến 28/9/2026. Trong số đó có Đức Hồng y Jean-Marc Aveline, người đã đồng hành với Đức Giáo hoàng tại mỗi điểm dừng chân trong Chuyến Tông du quốc tế lần thứ năm của ngài.

Có phần mệt mỏi nhưng vẫn nở nụ cười, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp và Đức Tổng Giám mục Marseille đã chia sẻ với Vatican News về chuyến viếng thăm của Đức Giáo hoàng.

Đức Tổng Giám mục Marseille nhìn lại những điểm nổi bật trong chuyến viếng thăm của Đức Giáo hoàng: từ cuộc gặp gỡ đầy xúc động với người trẻ tại sân vận động Stade de France ở Paris, nơi họ được khích lệ dấn thân cho tương lai của nước Pháp, châu Âu và thế giới; đến việc tái khẳng định sự ủng hộ vô điều kiện đối với phẩm giá bất khả xâm phạm của sự sống con người; và cuộc gặp gỡ đầy xúc động kéo dài hơn hai giờ tại Lộ Đức với bảy nạn nhân của lạm dụng tình dục trong hàng giáo sĩ.

Hỏi: Thưa Đức Hồng y, giờ đây đã trở lại Paris và trước khi trở về Tổng Giáo phận Marseille, bốn ngày đồng hành với Đức Giáo hoàng Lêô XIV tại Paris, Lộ Đức và Metz đã để lại nơi Đức Hồng y những ấn tượng nào?

Cuộc gặp gỡ này diễn ra vào một thời điểm thuận lợi giữa một vị mang theo sứ điệp và trách nhiệm đối với toàn thể Giáo hội, với người dân Pháp – thuộc Công giáo, Kitô giáo hay các tôn giáo khác – đã tham dự cuộc gặp gỡ và mong đợi điều gì đó.

Người ta đã chờ nghe những lời nói của Đức Giáo hoàng, nhưng hơn cả lời nói, họ đã trải nghiệm cuộc gặp gỡ với một con người. Tôi tin rằng đối với những người Pháp đã đến với cuộc gặp gỡ này, và cả những người theo dõi chuyến viếng thăm qua truyền hình, Đức Giáo hoàng đã trực tiếp nói với họ, với sự tôn trọng sâu sắc và đồng thời cũng rất chân thực.

Tại cuộc họp báo trước Chuyến Tông du này, Đức Hồng y nói rằng nước Pháp khiến Đức Giáo hoàng Lêô XIV quan tâm. Điều đó vẫn còn đúng chứ?

Tuần tới tôi sẽ đến Roma và ở đó 8 ngày. Tôi sẽ có thời gian để hỏi ngài câu đó. Tuy nhiên, tôi nghĩ ngài đã thực sự xúc động trước lòng nhiệt thành. Trên máy bay, một nhà báo hỏi ngài về nước Đức, và ngài trả lời: “Hãy nhìn xem điều gì đã xảy ra tại Pháp.” Trước đây, người ta từng nói về nước Pháp những điều mà có lẽ ngày nay vẫn có thể nói về nước Đức.

Ngài thực sự xúc động trước sự nhiệt thành và hăng hái của người trẻ, cũng như niềm hy vọng mà họ mang trong mình và truyền đạt. Chính ở đó mà cuộc gặp gỡ diễn ra. Đức Giáo hoàng truyền đạt một điều gì đó, nhưng những người trẻ và đám đông hiện diện cũng truyền đạt một điều gì đó cho ngài.

Tôi nghĩ rằng nước Pháp không chỉ khiến ngài quan tâm, mà còn chạm đến thẳm sâu tâm hồn ngài. Và điều đó cũng chạm đến chúng tôi, bởi nó nhắc chúng tôi nhớ đến trách nhiệm của mình tại Pháp.

Dù chúng tôi đã dự liệu điều đó, Đức Giáo hoàng cũng thực sự xúc động tại Lộ Đức khi dành thời gian với những người đang gặp khó khăn, bất kể những khó khăn ấy là gì. Tôi cảm nhận rằng điều đó thực sự lay động ngài.

Hai câu hỏi về Lộ Đức. Câu hỏi đầu tiên liên quan đến cuộc gặp với các nạn nhân bị lạm dụng tình dục. Chúng tôi có cảm tưởng rằng sau cuộc gặp ấy, họ đã rất xúc động khi chia sẻ với báo chí.

Đúng vậy, nhưng điều đó không có gì đáng ngạc nhiên. Nếu đặt mọi sự trong đúng hoàn cảnh và mức độ của nó, chúng ta có thể thấy, và chính tôi cũng đã trải nghiệm điều này, rằng khi một giám mục tiếp đón một người, khi những điều kiện thuận lợi cho việc ấy, và khi người ta có thể đơn giản là lắng nghe họ trong thời gian dài, nhiều lần, giữ liên lạc và theo dõi sự việc diễn tiến thế nào, thì đã có thể cảm nhận rằng họ đang được chữa lành.

Khi một cuộc gặp như thế diễn ra với Đức Giáo hoàng, tác động và ý nghĩa của nó càng lớn hơn. Qua những chia sẻ của họ sau đó [với báo chí], có thể thấy rõ rằng đối với vết thương này, phương thuốc quan trọng nhất chính là sự lắng nghe chăm chú và khiêm nhường.

Chăm sóc cuối đời là một vấn đề khác được đề cập tại Lộ Đức cũng như trong những dịp khác. Phải chăng lời phát biểu ngắn gọn của Đức Giáo hoàng Lêô, “điều hợp pháp không đương nhiên là có đạo đức, gợi lại sự kiên quyết của Giáo hội trong việc giữ gìn niềm tôn trọng sự sống và phẩm giá của sự sống?

Đúng vậy, nhưng không chỉ có lời nói; còn có cả giọng điệu, một giọng điệu hết sức mạnh mẽ, cho thấy rằng đến một lúc nào đó, cần phải lên tiếng khi tiếng kêu của những người khác không được lắng nghe.

Chúng ta phải lên tiếng khi những điều mà các nhân viên chăm sóc và những người khác đang nói không được lắng nghe. Đó cũng là điều Đức Kitô đòi hỏi nơi chúng ta. Chúng tôi đã nói về điều này với Đức Giáo hoàng, và tôi cũng đã trao đổi về vấn đề này với Thủ tướng và Tổng thống.

Điều khiến tôi đau lòng nhất là nghĩ rằng sau khi luật [về trợ tử] được thông qua, những người dễ bị tổn thương nhất về kinh tế sẽ là những người dễ bị gợi ý nhất rằng, suy cho cùng, họ là một gánh nặng và tốt hơn hết là họ nên ra đi.

Chúng ta sẽ chuyển từ quyền được chết sang nghĩa vụ phải nhanh chóng ra đi để không trở thành gánh nặng. Đó là điều xấu xa nghiêm trọng. Vì vậy chúng ta phải lên tiếng.

Chuyến Tông du bắt đầu vào tối thứ Sáu với buổi canh thức cầu nguyện dành cho những người từ 17 đến 35 tuổi tại sân vận động Stade de France và kết thúc bằng lời kêu gọi dành cho người trẻ. Đức Giáo hoàng Lêô mời gọi họ dấn thân cho nước Pháp, châu Âu và thế giới, vào thời điểm mà theo ngài, châu Âu đang ở một bước ngoặt trong lịch sử của mình.

Tại Metz, ngài thậm chí còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc dấn thân chính trị. Chúng ta có thể thấy rõ điều này khi đọc lại lịch sử hình thành các thể chế châu Âu mà chúng ta biết ngày nay: cần có những con người tràn đầy hy vọng và đức tin, đa số những người cha sáng lập châu Âu là Kitô hữu, để từ niềm tin vào sự Phục Sinh rút ra xác tín rằng hòa giải là điều có thể.

Điều này cần thiết để chuyển từ những trực giác đến các thể chế. Vì lý do đó, chúng ta cần những người dấn thân vào chính trị. Vì thế, lời kêu gọi của Đức Giáo hoàng rất quan trọng, đặc biệt khi nhìn vào thế giới ngày nay, chúng ta có thể thấy rằng năng lực và sức mạnh chính trị mà những người đã thể hiện vào cuối Thế chiến II - sau ba cuộc chiến đã tàn phá mọi thứ - có thể đã hữu ích tại nhiều nơi khác trên thế giới ngày nay.

Nhưng châu Âu cần khôi phục lại sức mạnh ấy. Chúng ta cần xem xét lại các thể chế dưới ánh sáng của những trực giác đã khai sinh ra chúng. Như Đức Giáo hoàng đã giải thích trong bài phát biểu, chúng ta cũng phải trở về xa hơn thời điểm đã hình thành các thể chế này, trở về với những gì nằm ở nguồn gốc của châu Âu: tất cả những tổng hợp văn hóa ấy và khát vọng hiệp nhất bất chấp mọi cuộc chiến và mọi chia rẽ. Ngày nay, châu Âu có một trách nhiệm rất lớn đối với thế giới.

Chính Đức Hồng y, cùng với các hồng y, giám mục, linh mục, tu sĩ nam nữ, giáo dân và các tín hữu - tất cả có rời đi vào tối thứ Hai với tư cách là những nhà truyền giáo không?

Vâng - tôi nghĩ nước Pháp cần điều đó. Giáo hội tại Pháp cũng đã đón nhận rất nhiều điều trong những ngày vừa qua. Nhiều hạt giống đã được gieo xuống. Giờ đây, trách nhiệm của chúng ta là suy nghĩ thật kỹ xem làm thế nào để tưới những hạt giống ấy cách tốt nhất. Giám mục thường là một người làm vườn. Ngài phải đi tưới tất cả những hạt giống, kể cả những hạt đã rơi xuống những nơi mà ngài không ngờ chúng sẽ rơi xuống. Đó là điều chúng ta phải làm lúc này.