Hội nghị chuyên đề về Quản trị Hiệp hành và Tham gia trong một Giáo hội Hiệp hành bế mạc tại Rôma

Tác giả: Deborah Castellano Lubov

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Trong cuộc phỏng vấn với Vatican News, Phó Giáo sư Susan Pascoe của Đại học Công giáo Úc chia sẻ về Hội nghị chuyên đề lần thứ hai về Quản trị Hiệp hành và tham gia trong một Giáo hội Hiệp hành và hướng tới những hoa trái mà sáng kiến này có thể mang lại trong tương lai.

“Có nhiều cách thức khác nhau để giáo dân, cùng với anh chị em trong đời sống thánh hiến và thừa tác vụ có chức thánh, có thể đóng góp vào tiến trình phân định và việc đưa ra quyết định trong đời sống Giáo hội, đồng thời nhìn nhận rằng trong mỗi giáo phận, giám mục là người đưa ra quyết định, và tất cả các cơ cấu này hoạt động trong sự hiệp thông với giám mục.”

Phó Giáo sư Susan Pascoe, giảng viên thỉnh giảng của Đại học Công giáo Úc (ACU), đã đưa ra nhận định này trong cuộc phỏng vấn với Vatican News.

Giáo sư Pascoe là người tổ chức Hội nghị chuyên đề về Quản trị Bao trùm trong một Giáo hội Hiệp hành, vừa bế mạc hôm nay tại cơ sở Rôma của ACU.

Sự kiện đánh dấu một cột mốc quan trọng trong dự án nghiên cứu quốc tế tiên phong về quản trị của giáo dân trong Giáo hội Công giáo.

Được khởi động với sự hợp tác của Đại học Durham, dự án hiện đang tiến tới việc mở rộng thành một mạng lưới hợp tác lớn hơn. Trong năm đầu tiên, dự án nghiên cứu sự hình thành và hoạt động của các cơ cấu giáo luật do giáo dân đảm trách, đặc biệt là các Pháp nhân Công theo thừa tác vụ (Ministerial Public Juridic Persons - PJPs), như những biểu hiện của việc quản trị theo tinh thần hiệp hành.

Hội nghị quy tụ các nhà thần học, chuyên gia giáo luật, các nhà nghiên cứu và những người đang trực tiếp phục vụ trong các hoạt động của Giáo hội từ nhiều nơi trên thế giới để nghiên cứu những mô hình quản trị trong đó giáo dân Công giáo đảm nhận vai trò quan trọng trong việc đưa ra quyết định tại các lĩnh vực như giáo dục, y tế, chăm sóc người cao tuổi và các dịch vụ xã hội.

Lần tổ chức thứ hai

Bước sang năm thứ hai, dự án Quản trị Bao trùm trong một Giáo hội Hiệp hành đã xác định được hơn 100 Pháp nhân Công theo thừa tác vụ hoặc các cơ cấu tương tự tại các quốc gia sử dụng tiếng Anh.

Nghiên cứu cho thấy các cơ cấu này vừa có nền tảng giáo luật vững chắc vừa có chiều sâu thần học phong phú, đồng thời được xem là những biểu hiện sống động của một Giáo hội hậu Công đồng Vatican II, cam kết thực thi tinh thần đồng trách nhiệm trong lãnh đạo.

Trong cuộc phỏng vấn, Giáo sư Pascoe giải thích rằng dự án xuất phát từ Thượng Hội đồng về tính Hiệp hành và hiện đang bước vào giai đoạn thực hiện.

Bà nói: “Một trong những chủ đề nổi bật xuất hiện trong mọi giai đoạn phân định của Thượng Hội đồng là sự tham gia tích cực và trọn vẹn của toàn thể Dân Chúa, tức tất cả những người đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội. Mối quan tâm đặc biệt của chúng tôi là tìm kiếm những hình thức đào tạo phù hợp cho những người đã chịu phép rửa tội muốn tham gia sâu rộng hơn vào đời sống Giáo hội.”

Bà lưu ý rằng sự tham gia của giáo dân có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức, từ các hội đồng mục vụ, hội đồng kinh tế giáo phận cho đến các vai trò quản trị trong các Pháp nhân Công theo thừa tác vụ hoặc các hiệp hội giáo dân.

Bà lưu ý rằng sự tham gia của giáo dân có thể được thể hiện dưới nhiều hình thức, từ các hội đồng mục vụ, hội đồng kinh tế giáo phận cho đến các vai trò quản trị trong các Pháp nhân Công theo thừa tác vụ hoặc các hiệp hội giáo dân.

Chương trình và các cuộc thảo luận của hội nghị

Nhìn lại các hoạt động trong tuần, Giáo sư Pascoe cho biết chương trình khởi đầu với Kinh Thánh, khi các học giả Kinh Thánh hướng dẫn người tham dự khám phá Cựu Ước và Tân Ước để suy tư về con người trong tương quan với Thiên Chúa.

Bà nói: “Qua Bí tích Rửa tội, con người nhận được khả năng đóng góp vào đời sống Giáo hội. Sau đó, chúng tôi nghiên cứu các ví dụ lịch sử về sự tham gia đầy đủ của giáo dân trong đời sống Giáo hội và tiếp tục tìm hiểu những hướng đi hiện nay, chẳng hạn như việc thực hiện tính hiệp hành.”

Những người tham dự đã tìm hiểu các sáng kiến tại châu Phi, các chương trình ở cấp giáo xứ và giáo phận, đồng thời phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến việc đón nhận tinh thần hiệp hành trong những bối cảnh khác nhau.

Bà cho biết các chuyên gia giáo luật và thần học đã trình bày về những nền tảng thần học và giáo luật làm cơ sở cho tiến trình đưa ra quyết định trong Giáo hội.

Một chủ đề khác được đề cập là kinh nghiệm của các dòng tu đã trao việc quản trị các hoạt động của mình cho giáo dân, với các nghiên cứu điển hình từ Canada, Hoa Kỳ và Úc.

Trong ngày cuối cùng, các tham dự viên nghiên cứu ngôn ngữ thần học được sử dụng để diễn tả sự đóng góp và vai trò quản trị của giáo dân trong Giáo hội, đồng thời tìm hiểu các phương pháp đánh giá xem tính hiệp hành đã được thực hiện hiệu quả tại các giáo phận, giáo xứ và các tổ chức Công giáo hay chưa.

Hướng tới sự tham gia rộng rãi hơn vào năm 2028

Hội nghị năm nay đã mở rộng mạng lưới các trường đại học tham gia và đề cập đến phạm vi chủ đề rộng hơn. Giáo sư Pascoe cũng công bố định hướng cho kỳ hội nghị năm 2028:

“Thay vì chỉ là một hội nghị chuyên đề dành cho giới học thuật, chúng tôi muốn mở rộng thành một hội nghị lớn hơn để lắng nghe những người đang tham gia vào tiến trình phân định và đưa ra quyết định trong Giáo hội. Chúng tôi hy vọng quy tụ giáo dân, những người sống đời thánh hiến, các thành viên hàng giáo phẩm và giới học giả trong một diễn đàn được hoạch định và thực hiện theo tinh thần hiệp hành.”

Giáo sư Pascoe, người đã gắn bó chặt chẽ với tiến trình hiệp hành từ đầu đến nay, kết luận: “Giờ đây khi chúng ta bước vào giai đoạn thực hiện, có rất nhiều cơ hội để mọi thành phần trong Giáo hội tiếp tục phát huy sáng kiến này, đồng thời lưu tâm đến lịch sử, bối cảnh và văn hóa địa phương.

Như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã nói, đây là một phần của Huấn quyền thông thường của Giáo hội và cần được thực hiện bằng những cách thức đem lại sự sống và tràn đầy ân sủng.”