Nhật ký Đại hội Hiệp Hành ngày thứ nhất (12/5/2026): Sứ mệnh của Gia đình Công giáo tại châu Á

WHĐ (13/5/2026) - Đại hội Hiệp hành về mục vụ gia đình tại Á châu đã bước vào ngày làm việc đầu tiên vào ngày 12/5/2026 với nhiều hoạt động phong phú tại Bangkok, Thái Lan. Hội nghị quy tụ các giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân đại diện các Hội đồng Giám mục Á châu, dưới sự điều phối của Văn phòng Giáo dân và Gia đình thuộc Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC), cùng nhau lắng nghe, đối thoại và phân định trong Chúa Thánh Thần về sứ mạng của gia đình Công giáo hôm nay.

Đại hội Hiệp hành khởi đầu ngày thứ nhất với Thánh lễ của ngày thứ Ba, tuần VI Phục sinh do Đức Hồng y Tarcisius Isao Kikuchi, Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Tokyo, Chủ tịch Caritas Quốc tế chủ tế.

Trong phần giảng lễ, Ngài nhắc đến mẫu gương truyền giáo của Thánh Phanxicô Xavier tại Nhật Bản và nhấn mạnh rằng: “Chính trong thời điểm này, Giáo hội được mời gọi bước đi với cùng một tinh thần của các vị thừa sai tiên khởi. Như Thánh Phanxicô Xavier năm xưa, Giáo hội hôm nay được mời gọi can đảm tiến vào tương lai vô định trong hành trình hiệp hành. Đây là lời mời gọi dành cho mỗi người chúng ta: hãy tín thác vào sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần; hãy tin rằng chính Thiên Chúa đang dẫn dắt Hội thánh vượt qua đại dương mênh mông của tương lai mà Ngài đã chuẩn bị. Con đường hiệp hành không trao cho chúng ta một bản kế hoạch hoàn chỉnh hay những bảo đảm tuyệt đối, nhưng Thiên Chúa mời gọi chúng ta giảm bớt suy nghĩ sợ hãi, đặt trọn niềm tin tưởng nơi Ngài và can đảm bước đi trong đức tin”.

Chương trình nghị sự bắt đầu vào lúc 10g30 với phần chào mừng của Đức cha Emmanuel K. Rozario, Giám mục Giáo phận Barishal, Bangladesh, Chủ tịch Văn phòng FABC về Giáo dân và Gia đình; cô Momoko Nishimura, Nhật Bản, điều phối chương trình, giới thiệu các đoàn tham dự và Đức cha Raymond Kingsley Wickramasinghe, Giám mục Giáo phận Galle, Sri Lanka, thành viên của Văn phòng Giáo dân và Gia đình thuộc Liên Hội đồng Giám mục Á châu định hướng đại hội.

Nội dung chính của buổi thảo luận hôm nay gồm 2 phần: Trình bày bản báo cáo của phái đoàn các nước và “thảo luận trong Thánh Thần”

+ Hai điểm nổi bật được các tham dự viên chú ý trong bản báo cáo của Đoàn Việt Nam là sự tiếp nhận Tông huấn Amoris Leatitia cách nhanh chóng và rộng rãi cùng với những sáng kiến mục vụ sinh động tại Giáo hội Việt Nam và cấu trúc mục vụ dựa trên độ tuổi và giới tính của các giáo phận (The age and gender based pastoral structure).

+ “Thảo luận trong Thánh Thần” của các nhóm nhỏ (từ 6-7 thành viên) dựa trên 3 câu hỏi: (1) Đâu là những điểm mới mẻ và tích cực từ báo cáo các nước đã khiến bạn chú ý? (2) Từ những điều đã được chia sẻ, điều gì truyền cảm hứng hoặc thách thức bạn? (3) Chúa Thánh Thần đang thúc đẩy mục vụ gia đình tại Á châu ngày nay như thế nào? Mỗi cá nhân chia sẻ cảm nghĩ của mình và trong khi thảo luận, các nhóm dành nhiều lần thinh lặng cầu nguyện cá nhân để lắng nghe Thánh Thần. Cuối giờ hội thảo vào buổi chiều, Đại hội đã lắng nghe phần đúc kết thảo luận của các nhóm.

Ngày thứ nhất của Đại hội Hiệp hành được kết thúc bằng giờ Kinh chiều và sau giờ ăn tối các tham dự viên gặp gỡ và giao lưu cá nhân.

Sau đây là bài giảng lễ của Đức Hồng y Tarcisius Isao Kikuchi do Đoàn Việt Nam ghi âm và viết lại.

Anh chị em thân mến,

Dù ngày nay chúng ta có trong tay biết bao thông tin được hỗ trợ bởi những phương tiện hiện đại và công nghệ tiên tiến, nhưng trong sâu thẳm tâm hồn, chúng ta vẫn không tránh khỏi những lo âu và bất an. Bởi lẽ, cho dù đã chuẩn bị kỹ lưỡng đến đâu, chúng ta vẫn không thể biết chắc thực tế sẽ diễn ra như thế nào. Chỉ riêng việc đặt chân đến một đất nước xa lạ lần đầu tiên cũng đủ khiến lòng người hồi hộp và đôi khi có phần sợ hãi.

Thế nhưng, nếu nhìn lại lịch sử Giáo hội vào thế kỷ XVI, chúng ta sẽ rất cảm phục chứng tá đức tin của Thánh Phanxicô Xavier. Khi lên đường đến Nhật Bản để loan báo Tin mừng, ngài gần như không có bất kỳ phương tiện nào để tìm hiểu trước về vùng đất mà mình sắp đến. Có lẽ ngài chỉ biết được đôi điều rất sơ sài, hoàn toàn không thể so sánh với lượng thông tin phong phú mà chúng ta có thể tiếp cận ngày nay. Chúng ta có thể hình dung được những nỗi lo âu, những sợ hãi và cả những trăn trở mà vị thánh truyền giáo này đã mang trong lòng khi bước xuống con thuyền hướng về phương Đông xa xôi. Thế nhưng, ngài vẫn lên đường. Ngài đã can đảm vượt qua đại dương mênh mông, dấn thân vào một cuộc phiêu lưu mà chính mạng sống của mình cũng được đặt trong tay Thiên Chúa.

Đôi khi tôi tự hỏi: phải chăng chính những tiện nghi và sự an toàn của thời đại hôm nay đã khiến chúng ta trở nên dè dặt hơn, ít dám bước ra khỏi vùng an toàn của mình? Chúng ta thường chỉ sẵn sàng tiến bước khi đã nắm chắc mọi thông tin, khi đã tính toán cẩn thận từng bước đi, khi đã chuẩn bị một kế hoạch thật chi tiết với những mục tiêu và thời hạn rõ ràng. Nếu chưa có tất cả những điều đó, chúng ta ngần ngại, chúng ta tiếp tục bàn luận, phân tích, nghiên cứu, cân nhắc hết lần này đến lần khác, nhưng vẫn chưa dám bắt đầu.

Vậy điều gì đã làm nên sức mạnh nơi Thánh Francis Xavier? Nguồn mạch nào đã ban cho ngài lòng can đảm để khởi sự một hành trình đầy hiểm nguy như thế? Đó chính là lòng tín thác tuyệt đối vào Chúa Thánh Thần. Đó là sự phó thác hoàn toàn cho thánh ý nhiệm mầu của Thiên Chúa. Có lẽ đây cũng là điều mà con người thời đại hôm nay đang dần đánh mất. Chúng ta muốn kiểm soát mọi sự. Chúng ta muốn nắm chắc tương lai trong tay mình. Nhưng thực ra, điều đó là bất khả thi. Chính vì không thể kiểm soát tất cả, chúng ta dễ rơi vào lo âu. Chúng ta thích ở lại trong những gì quen thuộc, an toàn và dễ tiên đoán. Chúng ta tìm đủ lý do để trì hoãn, để tránh né thách đố, để không phải thay đổi. Chúng ta sợ hãi vì không nhìn thấy rõ con đường phía trước. Chúng ta không biết mình sẽ đi đâu, sẽ làm gì, và điều gì đang chờ đợi chúng ta. Thế nhưng, chính trong thời điểm này, Giáo hội được mời gọi bước đi với cùng một tinh thần của các vị thừa sai tiên khởi. Như Thánh Phanxicô Xavier năm xưa, Giáo hội hôm nay được mời gọi can đảm tiến vào tương lai vô định trong hành trình hiệp hành.

Đây là lời mời gọi dành cho mỗi người chúng ta: hãy tín thác vào sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần; hãy tin rằng chính Thiên Chúa đang dẫn dắt Hội thánh vượt qua đại dương mênh mông của tương lai mà Ngài đã chuẩn bị. Con đường hiệp hành không trao cho chúng ta một bản kế hoạch hoàn chỉnh hay những bảo đảm tuyệt đối, nhưng Thiên Chúa mời gọi chúng ta giảm bớt suy nghĩ sợ hãi, đặt trọn niềm tin tưởng nơi Ngài và can đảm bước đi trong đức tin.

Ước gì mỗi người chúng ta biết khiêm tốn nhận ra rằng đời mình đang nằm trong bàn tay yêu thương của Thiên Chúa. Ước gì chúng ta có đủ đức tin để phó thác bản thân cho sự quan phòng đầy yêu thương của Chúa Cha và ngoan ngoãn bước theo sự soi dẫn của Chúa Thánh Thần. Amen.

Lm. Giuse Hà Đăng Định

Thư ký Ủy ban Gia đình