Chúa Nhật 1 Mùa Chay: Nhờ sức mạnh của Lời Chúa

TGPSG -- Hôm nay, khi chúng ta còn đang ở trong tháng Giêng, những ngày Tết đầu năm của dân tộc, thì cũng là lúc bước vào Mùa Chay Thánh. Không có gì lạ khi năm nay Mùa Chay đến sớm, vào đúng ngày mồng Hai Tết. Mùa xuân là mùa của khởi đầu và đổi mới; cũng vậy, Mùa Chay kêu mời chúng ta đổi mới, sám hối và thay đổi cuộc sống. Mùa Chay chính là mùa xuân của tâm hồn, để chúng ta làm cho tâm hồn mình trở nên tươi mới hơn.

Hay nói cách khác: “Mùa Chay là mùa tập luyện thiêng liêng, mùa chiến đấu với những gì cũ kỹ, những cản trở, những trì trệ kéo cuộc sống chúng ta xuống bùn lầy tội lỗi, khiến ta ì ạch và chậm chạp.”

Lời Chúa hôm nay nói đến “tên cám dỗ”, đó là Xatan (Mt 4,1-11). Bài Tin Mừng theo Thánh sử Matthêu dẫn chúng ta vào sa mạc cùng với Đức Giêsu trong bốn mươi ngày đêm chay tịnh. Sa mạc gợi lên cuộc chiến đấu nội tâm giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng tối.

Trước đó, cũng trong bối cảnh Tin Mừng này, sau khi Đức Giêsu chịu phép rửa tại sông Giođan, vinh quang Thiên Chúa đã tỏ hiện: có tiếng Chúa Cha phán từ trời, có hình chim bồ câu đậu xuống. Đó là ngày Đức Giêsu được xức dầu tấn phong. Nhưng giờ đây, nơi hoang vu chỉ còn tiếng của Xatan “xúi giục”.

Thế nhưng Đức Giêsu đã chiến thắng các cơn cám dỗ bằng sức mạnh của Lời Chúa, với lòng trung tín và sự khiêm hạ. Ngài dùng chính Lời Chúa để đáp trả những lời dụ dỗ xảo trá của Xatan.

Trong thực tế đời sống, nhiều khi chúng ta cũng thấy những cám dỗ ấy thật “quen quen”. Cám dỗ cốt lõi là: Xatan muốn chúng ta gạt Thiên Chúa sang một bên, nghĩ rằng mình có thể làm được mọi sự, không cần đến một Thiên Chúa nào cả. Có lúc chúng ta đứng giữa những chọn lựa: chọn giúp đỡ hay thờ ơ; chọn điều tốt hay điều gian dối; chọn kiên nhẫn, yêu thương và tha thứ hay chọn gắt gỏng, mưu mô, giả dối, chỉ tìm điều có lợi cho mình…

Bài học dành cho chúng ta là biết dùng chính Lời Chúa để hướng dẫn đời mình, luôn tin tưởng và cậy dựa vào Chúa thay vì chỉ dựa vào sức riêng. Mùa Chay là cơ hội để chúng ta làm điều đó, và Lời Chúa vẫn không ngừng nhắc nhở chúng ta mỗi ngày: “Con người sống không chỉ nhờ bánh, nhưng còn nhờ mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra.”

Không có bánh ăn thì khó mà sống. Đó là thực tế. Sáng mở mắt dậy đã lo cho con cái ăn uống, rồi vội vàng đi làm… tất cả cũng chỉ để nuôi thân, lo cho gia đình được đủ đầy. Người ta vẫn nói: “Đừng nói chuyện như sống bằng không khí; thực tế một chút đi!”

Trong cơn cám dỗ đầu tiên, Đức Giêsu cảm thấy đói và ma quỷ bảo Ngài biến đá thành bánh. Ma quỷ thường bắt đầu từ những điều rất cụ thể, rất thật, từ những nhu cầu thiết yếu của con người.

Nhưng “bánh ăn” ở đây không chỉ là lương thực vật chất.

Thực tế, chúng ta vẫn nói: tôi bận đến mức không có giờ để thở nữa. Chúng ta vin vào đủ thứ lý do để từ chối một giờ cầu nguyện, một Thánh lễ, hay việc đọc Lời Chúa. Có khi chúng ta chỉ “tranh thủ” ghé ngang nhà thờ dự lễ cho xong rồi vội vã đi làm. Nhiều người đi lễ chỉ vì sợ tội; còn các bạn trẻ thì bị nhắc nhở hoài nên cảm thấy mệt mỏi, phiền hà.

“Bánh ăn” đích thực chính là Lời Chúa, là lương thực thiêng liêng cho đời sống chúng ta. Thế nhưng nhiều khi chúng ta không cảm thấy đói khát thiêng liêng; cứ loay hoay tìm kiếm của cải vật chất, làm việc ngày đêm để giàu có, thăng tiến, có chức quyền, danh vọng, đầu tư và dự án. Trong khi đó, công ăn việc làm ngày càng khó khăn, căng thẳng và chật vật.

Hôm nay, Đức Giêsu nhắc chúng ta về thứ “bánh ăn” đích thực: đó là Lời Chúa. Chúng ta sống nhờ Lời Chúa, vì chính Thiên Chúa là cùng đích của đời sống con người.

Quả thật, nhiều người trong chúng ta đã cảm nghiệm được sức mạnh của Lời Chúa và luôn gắn bó với Lời Chúa qua mỗi Thánh lễ.

Như thế, Mùa Chay - mùa hoán cải - mời gọi chúng ta trở lại với việc đọc, lắng nghe và suy niệm Lời Chúa, cùng nhau khám phá sự phong phú và hấp dẫn của Lời Chúa. Như xưa Đức Giêsu đã dùng Thánh Kinh để trả lời Xatan, chúng ta cũng hãy dùng Lời Chúa để soi chiếu đời mình.

Trong cơn cám dỗ thứ hai, tên cám dỗ muốn Đức Giêsu chứng tỏ quyền năng bằng những điều phi thường. Nó lôi kéo Ngài vào thói tự cao, nhưng Đức Giêsu đáp: “Ngươi không được thử thách Đức Chúa là Thiên Chúa của ngươi.”

Trong cơn cám dỗ thứ ba, Xatan đưa ra lời đề nghị: “Tôi sẽ cho ông tất cả những thứ đó, nếu ông sấp mình thờ lạy tôi!”

Như thế, hành trình Mùa Chay hoán cải, trở về với Lời Chúa, cũng là nội dung sứ điệp Mùa Chay năm 2026 mà Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh: lắng nghe Lời Chúa để biết lắng nghe anh chị em mình; nhờ đó chúng ta biết lắng nghe những người trong gia đình, cha mẹ, anh chị em, bạn bè - những người đang gặp khó khăn, thử thách.

Thật vậy, nói đến Mùa Chay là nói đến ăn chay, hãm mình; là nói đến cuộc chiến chống lại cám dỗ lười biếng, nguội lạnh và thiếu nhiệt huyết. Noi gương Đức Giêsu bước vào sa mạc, chúng ta tập sống khiêm nhường và tín thác.

Trong sứ điệp Mùa Chay, Đức Thánh Cha Lêô 14 viết:

“Tuy nhiên, để việc ăn chay giữ được chân lý Tin Mừng và tránh cơn cám dỗ làm cho lòng mình trở nên kiêu ngạo, nó phải luôn được sống trong đức tin và khiêm nhường…

… Tôi muốn mời gọi anh chị em một hình thức kiêng khem rất cụ thể nhưng thường ít được coi trọng: đó là kiêng bớt những lời nói gây tổn thương và đau lòng cho người khác… Hãy học cách cân nhắc lời nói và nuôi dưỡng sự hiền hòa…”

Lạy Chúa Giêsu, hôm nay chúng con bước vào Mùa Chay Thánh – mùa của ân phúc, mùa tập luyện và thao trường của tâm hồn. Những ngày Tết vừa qua, chúng con cầu chúc cho nhau hạnh phúc và ước mong những điều tốt lành, may mắn sẽ đến. Thế nhưng Mùa Chay lại là mùa đổi mới cõi lòng, khi Chúa mời gọi chúng con đi vào sa mạc thanh vắng cùng với Ngài.

Xin cho chúng con biết đặt Lời Chúa làm ưu tiên và trung tâm, để Mùa Chay này trở thành hành trình hoán cải đích thực, trở về với Chúa và với anh chị em. Amen.

 Bài: Martinô Lê Hoàng Vũ (TGPSG