Bước vào lâu đài nội tâm cùng Thánh Têrêsa Avila

TGPSG -- Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu trách những nhà thông luật vì đã giữ chìa khóa sự hiểu biết mà không giúp người khác đến với chân lý:“Khốn cho các người, hỡi những nhà thông luật! Các người đã cất giấu chìa khoá của sự hiểu biết: các người đã không vào, mà những kẻ muốn vào, các người lại ngăn cản” (Lc 11,52)

Nếu những người vẫn giữ những thực hành tôn giáo nhưng lại khép lòng trước lời mời gọi hoán cải của Thiên Chúa, thì thánh Têrêsa Avila, vị thánh mà Giáo hội mừng kính hôm nay, lại dành nhiều tâm huyết để chia sẻ với mọi người con đường gặp gỡ Thiên Chúa qua cầu nguyện.

Chiếc chìa khóa mở cửa lâu đài nội tâm

Trong tác phẩm Lâu đài nội tâm, thánh nữ ví linh hồn con người như một tòa lâu đài tuyệt đẹp, có nhiều căn phòng và sâu thẳm bên trong là nơi Thiên Chúa ngự trị. Cánh cửa để bước vào lâu đài ấy chính là cầu nguyện và suy niệm. (1)

Nhưng muốn đi vào bên trong, chúng ta không thể chỉ đứng ngoài ngắm nhìn. Chúng ta cần dành thời gian thinh lặng, nhìn lại lòng mình và tập sống thân tình với Chúa. Cầu nguyện không chỉ là đọc hết những lời kinh đã định, mà còn là ở lại với Ngài, kể cho Ngài nghe những vui buồn, những yếu đuối và cả những điều mình chưa thể nói cùng ai.

Thánh Têrêsa từng diễn tả cầu nguyện như một cuộc trò chuyện thân tình giữa hai người bạn, trong đó chúng ta thường xuyên ở riêng với Đấng mà mình biết là yêu thương mình. Lời chia sẻ ấy thật gần gũi, cho thấy Thiên Chúa không phải là Đấng xa xôi mà chúng ta chỉ tìm đến trong những lúc gặp khó khăn. Ngài luôn mời gọi chúng ta đến với Ngài bằng một tâm hồn chân thành.

Trong tác phẩm Con đường hoàn thiện, Thánh Têrêsa cũng nhấn mạnh ba nhân đức cần thiết cho đời sống cầu nguyện đó là: yêu thương tha nhân, buông bỏ những ràng buộc không cần thiết và sống khiêm nhường. Như thế, cầu nguyện đích thực không khép chúng ta lại trong thế giới riêng, nhưng giúp chúng ta biết yêu thương, sống đơn sơ và nhìn nhận những giới hạn của mình. (2)

Cuộc cải cách bắt đầu từ trái tim

Thánh Têrêsa không chỉ nói về đời sống nội tâm, mà còn biến những xác tín của mình thành hành động cụ thể. Mẹ đi khắp Tây Ban Nha, thành lập nhiều tu viện Cát Minh Cải Cách, thường được gọi là Dòng Cát Minh Chân Trần. Trong hành trình ấy, Mẹ đã góp phần thành lập 17 tu viện nữ và hỗ trợ việc thành lập các tu viện nam, trong đó có hai tu viện được thành lập cùng với Thánh Gioan Thánh Giá.

Các cộng đoàn do Mẹ xây dựng hướng đến một đời sống đơn sơ, cầu nguyện và kỷ luật. Mẹ cũng mong muốn các nữ tu sống bình đẳng với nhau, không để giàu nghèo hay nguồn gốc gia đình trở thành lý do tạo nên đặc quyền. Mẹ không muốn những định kiến về dòng dõi hay nguồn gốc cải đạo ngăn cản người ta bước vào đời sống tu trì.

Điều ấy cho thấy cuộc cải cách của Thánh Têrêsa không chỉ là thay đổi một số quy định trong tu viện. Đó còn là nỗ lực đưa con người trở về với những giá trị cốt lõi của Tin Mừng, nơi lòng yêu mến Thiên Chúa phải đi đôi với tình yêu thương và sự tôn trọng dành cho tha nhân.

Qua bài Tin Mừng hôm nay và nhìn lại cuộc đời Thánh Têrêsa Avila, tôi nhận ra rằng đôi khi mình cũng giống những người chỉ đứng bên ngoài lâu đài mà chưa thật sự bước vào bên trong. Chúng ta có thể đọc kinh, tham dự Thánh lễ, nói về Chúa, nhưng lòng mình có thực sự dành chỗ cho Chúa không?

Tôi thích hình ảnh lâu đài nội tâm mà Thánh Têrêsa đã diễn tả. Bởi giữa cuộc sống nhiều bận rộn, có lẽ điều chúng ta cần không phải là làm thêm thật nhiều việc, mà là biết dừng lại một chút, lắng nghe lòng mình và dành thời gian ở bên Chúa. Không cần những lời cầu nguyện thật hay, chỉ cần đến với Ngài bằng tâm tình chân thật, kể cả khi lòng còn ngổn ngang những lo toan, yếu đuối và bất an.

Và tôi nghĩ, khi thật sự gặp Chúa trong sâu thẳm tâm hồn, chúng ta sẽ dần thay đổi. Không phải để trở nên đạo đức hơn trong mắt người khác, mà để biết sống chân thành hơn, bớt xét đoán, biết yêu thương và cảm thông nhiều hơn.

Có lẽ, chiếc chìa khóa mà Thánh Têrêsa muốn trao lại cho chúng ta là đừng chỉ đứng ngoài cánh cửa tâm hồn, hãy can đảm bước vào để gặp Chúa và để Ngài biến đổi mình từ bên trong.

Bài: Têrêsa Loan Đỗ