Thực tế bất ổn tại Venezuela

Tác giả: Carlos Zapata

PX. Nguyễn Hữu Sang (TGPSG) biên dịch theo Aleteia

TGPSG/Aleteia -- Tình hình bên trong Venezuela vô cùng phức tạp, khi mọi người đang chờ xem quân đội nước này sẽ phản ứng ra sao. Tuy nhiên, giữa những bất trắc ấy, vẫn hiện diện lời cầu nguyện và niềm hy vọng cho tương lai.

Giữa những cuộc tiệc mừng việc ông Nicolás Maduro bị buộc rời khỏi quyền lực tại Venezuela, người dân vẫn dõi theo trong tâm trạng bất an trước những gì có thể xảy ra trong vài giờ và vài ngày tới. Bầu không khí dường như đặc biệt căng thẳng và toàn cảnh vẫn còn mịt mờ cho đến hôm nay, dù đã qua nhiều ngày.

Sau nhiều năm bị đàn áp và sống dưới một hệ thống khủng bố nhà nước tinh vi, nỗi sợ hãi vẫn ăn sâu như một bản năng sinh tồn nơi nhiều người dân Venezuela. Vì thế, ngay từ rạng sáng, các hàng dài đã hình thành trước các cửa hàng và siêu thị, khi người dân tìm cách tích trữ nhu yếu phẩm cho gia đình.

Một tình trạng tương tự cũng diễn ra tại các trạm xăng. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc xếp hàng mua xăng vốn là điều quen thuộc tại quốc gia Nam Mỹ này. Dù đã có hàng chục năm khai thác dầu mỏ, nơi đây phải chịu cảnh phân phối bắt buộc và có lúc thiếu thốn hàng hóa.

Đã quen với cảnh mất điện và sự gián đoạn của các dịch vụ thiết yếu như nước sạch và gas sinh hoạt, điều đó cũng đúng khi nói rằng người Venezuela đã phát triển một khả năng phục hồi đặc biệt cao.

Bất chấp cảnh nghèo đói bao trùm, lạm phát làm xói mòn sức mua, và một nền kinh tế méo mó với nhiều loại tiền tệ cùng lưu hành trên thị trường, người dân Venezuela đã chứng tỏ khả năng thích nghi thật phi thường.

Chờ đợi phản ứng của quân đội

Trong bối cảnh ấy, điều dễ nhận thấy nhất tại Venezuela là một sự bình lặng bề ngoài chứa đầy những sự mong đợi.

Mọi người đặc biệt hướng về điều gì sẽ xảy đến với quân đội và các lực lượng vũ trang khác - những lực lượng cho đến nay vẫn nâng đỡ quyền lực xã hội chủ nghĩa tại quốc gia sản xuất dầu mỏ này.

Mặc dù bên ngoài đất nước, người ta nói nhiều đến hòa bình, dân chủ và tự do, ba thuật ngữ này vẫn còn xa lạ đối với những người Venezuela bằng xương bằng thịt đang tiếp tục sống trên quê hương mình.

Giữa cơn hỗn loạn, họ giữ thái độ im lặng sau khi chính phủ ban bố tình trạng “xáo trộn từ bên ngoài”.

Sắc lệnh kích hoạt biện pháp này - trong khuôn khổ pháp lý do chế độ Maduro thiết lập - yêu cầu các “lực lượng cảnh sát quốc gia, cấp bang và cấp thành phố” truy lùng những người bị cho là có liên quan.

Văn bản này buộc họ phải “ngay lập tức tiến hành việc truy tìm và bắt giữ trên toàn lãnh thổ quốc gia bất kỳ cá nhân nào tham gia hoặc ủng hộ cuộc tấn công vũ trang của Hoa Kỳ”.

Tiếng nói của các Giám mục địa phương

Điều đó phần nào lý giải vì sao thông điệp của Hội đồng Giám mục Venezuela lần này lại ngắn gọn khác thường, bởi lẽ Giáo hội Công giáo tại đất nước này vốn quen công bố những văn kiện dài và lập luận chặt chẽ.

Lần này, Giáo hội viết một đoạn duy nhất:
“Trước những biến cố mà đất nước chúng ta đang trải qua hôm nay, chúng ta hãy xin Thiên Chúa ban cho mọi người dân Venezuela được sự điềm tĩnh, khôn ngoan và sức mạnh. Chúng tôi hiệp thông với những người bị thương và với gia đình của những người đã thiệt mạng.”

Kết thúc bản văn - được công bố ngày 3 tháng 1 - là một lời mời gọi cũng đã vang lên nhiều lần trong những giờ gần đây tại Venezuela: “Chúng ta hãy kiên trì trong cầu nguyện cho sự hiệp nhất của dân tộc chúng ta.”

Mối bận tâm của Đức Thánh Cha: những người đang đau khổ

Một ngày sau vụ bắt giữ - mà một số người gọi là một cuộc bắt cóc - Đức Thánh Cha Lêô XIV đã lên tiếng từ Vatican. Khác với hàng ngàn phản ứng của các lãnh đạo thế giới, ngài khẳng định rõ ràng rằng: “Lợi ích của dân tộc Venezuela thân yêu phải được đặt lên trên mọi cân nhắc khác.”

Trong sứ điệp đầy xúc động, Đức Thánh Cha cũng mời gọi cộng đồng quốc tế chú ý đến một từ then chốt: chủ quyền.

Trên thực tế, ngài kêu gọi “vượt thắng bạo lực” và “tìm kiếm những con đường công lý và hòa bình, bảo đảm chủ quyền của đất nước, tôn trọng nhà nước pháp quyền được ghi nhận trong Hiến pháp, tôn trọng các quyền con người và quyền công dân của từng cá nhân, và cùng nhau xây dựng một tương lai hòa bình trong tinh thần hợp tác, ổn định và hòa hợp”.

Sau đó, ngài hướng sự quan tâm đến “những người nghèo nhất đang phải chịu đau khổ vì tình trạng kinh tế khó khăn”.

Cuối cùng, Đức Thánh Cha mời gọi mọi người hiệp thông trong lời cầu nguyện cho Venezuela: “Vì tất cả những điều ấy, tôi cầu nguyện và mời gọi anh chị em cũng hãy cầu nguyện, dâng lời khẩn xin của chúng ta qua sự chuyển cầu của Đức Mẹ Coromoto, cùng các thánh José Gregorio Hernández và Carmen Rendiles.”