Đức Lêô XIV: Học tinh thần hiếu khách từ Thánh Giuse và Thánh Gia

Tác giả: Deborah Castellano Lubov

Xuân Đại (TGPSG) biên dịch từ Vatican News

TGPSG/Vatican News -- Đức Giáo hoàng Lêô XIV mời gọi các cộng đoàn hướng nhìn về Thánh Giuse và Thánh Gia để khám phá lại ơn gọi đón tiếp tha nhân và học bước đi trên con đường phục vụ, khi ngài phát biểu với những người tham dự sự kiện “Tọa đàm về Lòng hiếu khách.”

“Tôi khuyến khích anh chị em trở thành những người giáo dục về tinh thần hiếu khách,” Đức Giáo hoàng nói hôm thứ Năm tại Thành Vatican khi gặp gỡ các tham dự viên của sự kiện “Tọa đàm về Lòng hiếu khách” một sinh hoạt văn hóa, giáo dục đang diễn ra lần thứ tư tại Sacrofano, thị trấn phía bắc Rôma.

Sự kiện do các phong trào và các tổ chức xã hội dân sự phối hợp tổ chức cùng Đại học Giáo hoàng Latêranô tại Rôma, nhằm tạo không gian đối thoại và suy tư về các vấn đề thời sự.

Năm nay, chủ đề của chương trình là “Người trẻ và Giáo hội: Lòng hiếu khách nuôi dưỡng cảm thức thuộc về.”

Trong bài phát biểu, Đức Thánh Cha chia sẻ những suy tư xoay quanh chủ đề của sự kiện “Toạ đàm về Lòng Hiếu Khách.”

Đức Giáo hoàng nhận định rằng những ngày suy tư này được thúc đẩy bởi ý thức rằng ơn gọi Kitô hữu hướng tới việc xây dựng sự hiệp thông giữa con người với nhau.

Theo ngài, sự hiệp thông nảy sinh từ khả năng đón nhận người khác qua việc lắng nghe, tiếp đón và trợ giúp họ.

Ân sủng của cuộc gặp gỡ

Đức Giáo hoàng nói rằng ở trung tâm của mọi sự đón tiếp chân thành là một mối tương quan được sinh ra từ ân sủng của cuộc gặp gỡ. Ngài giải thích rằng chính trong động lực của cuộc gặp gỡ ấy mà ban tổ chức quyết định dành kỳ thứ tư của “Toạ đàm về Lòng Hiếu Khách” cho người trẻ.

Đức Giáo hoàng nói: “Trong một thời đại được đánh dấu bởi những biến đổi sâu sắc về văn hóa và xã hội, người trẻ, vốn là tương lai của xã hội và của Giáo hội, đã là hiện tại sống động và đầy sức sinh hoa kết trái.”

Đức Thánh Cha lưu ý rằng những câu hỏi và thao thức của người trẻ mời gọi chúng ta đổi mới cách thức xây dựng các mối tương quan.

Đức Giáo hoàng nói: “Đón nhận người trẻ trước hết có nghĩa là lắng nghe tiếng nói của họ, nhìn vào ánh mắt của họ và nhận ra rằng trong đời sống cũng như trong ngôn ngữ của họ, Thánh Thần vẫn tiếp tục hoạt động và gợi mở những con đường mới của sự hiện diện và chăm sóc.”

Sự hiện diện và chăm sóc

Đức Giáo hoàng Lêô XIV cho biết ngài muốn dừng lại ở hai từ: “sự hiện diện” và “sự chăm sóc,” những từ giúp làm sáng tỏ ý nghĩa Kitô giáo của lòng hiếu khách.

Ngài nói: “Mỗi người chúng ta, ngay từ những giây phút đầu tiên của cuộc sống, đều lớn lên trong một thực tại xã hội,” chẳng hạn như gia đình, giáo xứ, trường học, đại học và nơi làm việc.

Theo ngài, mỗi môi trường này là một mô hình xã hội nơi các chiều kích tâm lý, pháp lý, luân lý, giáo dục và văn hóa gặp gỡ nhau, và đó là “những không gian hình thành căn tính mà nhiệm vụ chính yếu chính là sự hiện diện.”

Đức Giáo hoàng nhấn mạnh: “Hiện diện trong đời sống của người khác nghĩa là chia sẻ thời gian, kinh nghiệm và ý nghĩa, đồng thời trao cho họ những điểm tựa vững chắc để họ có thể nhận ra chính mình và trưởng thành.”

Ngài nói thêm: “Khi hướng nhìn về Thánh Gia Nadarét, mọi cộng đoàn biết đón tiếp đều có thể khám phá lại ơn gọi của mình và học cách định hướng đời sống theo con đường phục vụ.”

Kinh nghiệm của Thánh Gia

Đức Giáo hoàng gợi lại trình thuật Tin Mừng khi Maria, Mẹ Chúa Giêsu và Thánh Giuse không tìm thấy Chúa Giêsu, rồi sau 3 ngày lo lắng đã gặp lại Người trong Đền Thờ. Kinh nghiệm ấy cho thấy sự hiện diện của người khác không phải là điều hiển nhiên, nhưng là kết quả của một hành trình tìm kiếm liên lỉ.

Đức Giáo hoàng nhận xét: “Ai trong chúng ta cũng từng đánh mất một người hay một điều mà mình gắn bó sâu sắc. Chính lúc ấy chúng ta mới nhận ra sự hiện diện ấy quý giá đến thế nào.”

Ngài nói rằng điều tương tự cũng xảy ra trong đời sống đức tin: “Chúng ta thường coi sự hiện diện của Đức Giêsu Kitô trong cuộc đời mình là điều đương nhiên, cho đến khi bỗng nhiên dường như Người không còn ở nơi chúng ta đã để Người lại nữa.”

Được mời gọi tìm kiếm Đức Giêsu

Đức Giáo hoàng nói: “Chúng ta cảm thấy mất mát. Nhưng thực ra không phải Người bị mất, mà chính chúng ta đã rời xa Người.”

Khi điều đó xảy ra, ngài giải thích, chúng ta được mời gọi tìm kiếm Người với lòng tín thác và can đảm bước đi trên những con đường chưa từng khám phá, nhìn thế giới bằng đôi mắt mới đầy hy vọng.

“Như thế,” ngài nói, “chúng ta sẽ thôi tìm kiếm một Thiên Chúa theo khuôn mẫu của riêng mình, và thay vào đó gặp gỡ Người nơi Người thực sự hiện diện.”

Đức Giáo hoàng nói thêm rằng việc tìm kiếm Đức Giêsu Kitô có nghĩa là bước từ sự an toàn của những xác tín cá nhân sang trách nhiệm của cuộc gặp gỡ, học cách nhận ra và đón nhận sự hiện diện của Thiên Chúa, Đấng luôn “ở vượt trên.”

Gương sáng mạnh mẽ của Thánh Giuse

Đức Giáo hoàng nói: “Đó chính là điều Thánh Giuse đã thực hiện khi gìn giữ gia đình được Chúa trao phó cho ngài.”

Ngài giải thích rằng nơi Thánh Giuse, chúng ta nhận ra việc đón tiếp không chỉ là sự hiện diện mà còn là sự chăm sóc.

Đức Giáo hoàng nói: “Chăm sóc nghĩa là đứng bên cạnh người khác với sự quan tâm, tôn trọng những chọn lựa của họ và nhận lấy trách nhiệm đối với họ.”

Theo ngài, thái độ này trước hết thuộc về chính Thiên Chúa, Đấng mà Kinh Thánh mô tả như người bảo vệ dân của Người.

Ngài giải thích rằng gia đình nhân loại cũng được mời gọi gìn giữ những gì đã được trao phó cho mình.

Đức Giáo hoàng nhận định: “Như vậy, Thánh Giuse cho chúng ta thấy rằng sự hiện diện và chăm sóc là hai chiều kích không thể tách rời: không thể bảo vệ nếu không hiện diện, và cũng không thể thật sự hiện diện nếu không nhận trách nhiệm đối với người khác.”

Tiến bước trên con đường nên thánh

Với suy tư ấy, Đức Giáo hoàng gợi ý rằng sự hiện diện và sự chăm sóc có thể trở thành hai ngọn đèn soi đường cho một lối sống hiếu khách có khả năng mở ra con đường nên thánh.

Khi cảm ơn những người hiện diện vì đã dấn thân cách âm thầm và kín đáo, Đức Giáo hoàng khuyến khích họ trở thành những người giáo dục về lòng hiếu khách và tiếp tục cùng nhau “xây dựng những môi trường có khả năng thúc đẩy điều thiện và tình huynh đệ trong cộng đoàn Kitô hữu cũng như trong xã hội.”