“Thì thầm Tin Mừng”: Đức Tổng Giám mục Kleden nói về chứng tá âm thầm tại châu Á

Tác giả: Linh mục Kasmir Nema, SVD

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Tại nhiều nơi ở châu Á, người Công giáo sống như một thiểu số nhỏ bé. Nhưng đối với Đức Tổng Giám mục Budi Kleden, SVD, đây không phải là lý do để nản lòng. Trái lại, điều này có thể là một trong những ân sủng riêng biệt của Giáo hội, một lời mời gọi khám phá những cách thế mới mẻ và khiêm nhường để làm chứng cho Tin Mừng.

Nhìn lại Đại hội Toàn thể lần thứ XII của Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC) vừa kết thúc tại Jakarta, Đức Tổng Giám mục Kleden - Tổng Giám mục Ende cũng là Phó Chủ tịch Hội đồng Giám mục Indonesia (KWI) - cho biết: cuộc gặp gỡ đã giúp các tham dự viên nhận ra rằng Thiên Chúa đã và đang hoạt động trong nhiều thực tại khác nhau của Giáo hội tại châu Á. Trong cuộc phỏng vấn, ngài nói: “Đại hội một lần nữa cho thấy mỗi cuộc gặp gỡ đích thực đều là cơ hội để cảm nghiệm những điều lớn lao hơn.”

Ngài cho biết, việc lắng nghe các tham dự viên đến từ những quốc gia khác nhau ở châu Á đã “mở rộng tâm hồn và mở rộng tầm nhìn”, đồng thời giúp các đại biểu nhận ra sự hiện diện của Thiên Chúa trong các Giáo hội địa phương, nơi người Công giáo thường chỉ là một thiểu số rất nhỏ.

Ngài nói: “Là một thiểu số không phải là lý do để mất hy vọng và bỏ cuộc.” Trái lại, đó là “một cơ hội để làm chứng, để sáng tạo trong việc tìm ra những cách thế khiêm nhường và nhỏ bé để sống các giá trị Tin Mừng.”

Đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, điều này cho thấy một nét đặc thù trong sứ mạng của Giáo hội tại châu Á.

Ngài nói: “Tại châu Á, chúng tôi nói về việc thì thầm Tin Mừng.” Đối với ngài, “nhận ra một lần nữa rằng con đường Tin Mừng là con đường khiêm nhường” là một trong những “điều lớn lao hơn” mà ngài đã cảm nghiệm tại Đại hội. Ngài không xem chứng tá âm thầm này là một chiến lược xuất phát từ sự yếu thế, nhưng là một đóng góp mà các Giáo hội tại châu Á có thể mang đến cho Giáo hội hoàn vũ.

Bốn cuộc hoán cải cho việc lãnh đạo theo tinh thần hiệp hành

Thông điệp Chung kết của Đại hội nhấn mạnh rằng tính hiệp hành biến đổi tâm hồn trước khi biến đổi các cơ cấu. Đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, điều này đòi hỏi một sự hoán cải cụ thể, bắt đầu từ cách các nhà lãnh đạo Giáo hội lắng nghe.

Ngài nói: “Trước hết là hoán cải để trở thành một nhà lãnh đạo biết lắng nghe.” Ngài giải thích rằng việc lắng nghe như thế không thể chỉ giới hạn nơi người Công giáo. Việc lắng nghe phải bao gồm những người thuộc các tôn giáo khác, thế giới tự nhiên, và những người quá thường xuyên bị bỏ quên, “phụ nữ, trẻ em, người trẻ và người nghèo.” Ngài nhấn mạnh rằng việc lắng nghe không làm suy giảm quyền bính giám mục. Ngài nói: “Trái lại, điều đó củng cố quyền bính,” vì giúp các nhà lãnh đạo hiểu quyền bính không phải là “quyền lực để thống trị”, nhưng là lời mời gọi phục vụ, trở thành “cầu nối và những người xây dựng cầu nối.”

Cuộc hoán cải thứ hai là hướng đến tính liên văn hóa.

Đức Tổng Giám mục Kleden nói rằng tại một châu lục có sự đa dạng đặc biệt về văn hóa và tôn giáo, các nhà lãnh đạo Giáo hội cần ý thức hơn về những định kiến đang định hình cách họ nhìn người khác. Ngài giải thích: “Nhiều khi, vì những định kiến văn hóa, chúng ta không thể nhận ra những điều lớn lao mà Chúa đang thực hiện nơi và qua những người khác.”

Cuộc hoán cải thứ ba là hướng đến linh đạo Thánh Thể.

Nhắc đến sứ điệp của Đức Giáo hoàng Lêô XIV gửi Đại hội, trong đó kêu gọi “một linh đạo hiệp nhất trong Giáo hội, đặt nền tảng trên đức ái tuôn trào từ hồng ân Chúa chúng ta trong Bí tích Thánh Thể,” Đức Tổng Giám mục Kleden nói rằng Thánh Thể nhắc nhở các nhà lãnh đạo Giáo hội rằng ơn gọi của họ không thuộc về chính họ.

Ngài nói: “Trước hết, Giáo hội không tùy thuộc vào chúng ta, và Giáo hội không thuộc về chúng ta. Giáo hội thuộc về Chúa.” Vì thế, việc lãnh đạo phải được hiểu là tham dự vào tình yêu tự hiến của Đức Kitô và vào việc phục vụ Giáo hội.

Cuộc hoán cải thứ tư có lẽ là điều đơn giản nhất: lòng biết ơn. Đức Tổng Giám mục Kleden mời gọi Giáo hội biết ơn vì đoàn chiên được trao phó cho mình, ngay cả khi đoàn chiên ấy nhỏ bé. Ngài nói rằng việc các Kitô hữu và người Công giáo là thiểu số tại nhiều nơi ở châu Á không nên khiến Giáo hội mất hy vọng. Trái lại, đức tin đặt nền tảng trên sự tín thác vào Thiên Chúa, Đấng có những cách thế riêng để đến gần con người.

Xây dựng những cầu nối trong một châu Á đang thay đổi

Hình ảnh Giáo hội như một “người xây dựng cầu nối” được nhắc đến nhiều lần trong Đại hội FABC. Tuy nhiên, đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, việc xây dựng cầu nối phải vượt xa đối thoại liên tôn.

Trong Giáo hội, ngài nhận thấy cần xây dựng cầu nối với người trẻ, đặc biệt tại một châu lục có đông dân số trẻ.

Ngài cũng nhấn mạnh đến những người di cư, những người đến một quốc gia mới để tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn và những người rời quê hương cũng vì lý do đó. Giáo hội cũng phải xây dựng cầu nối giữa các nhóm văn hóa khác nhau trong chính các cộng đoàn của mình.

Ngoài Giáo hội, ngài chỉ ra sự cần thiết phải xây dựng cầu nối với những người thiện chí, xã hội dân sự, các chính phủ và chính công trình tạo dựng.

Trong số nhiều thách đố mà các xã hội châu Á đang phải đối diện, Đức Tổng Giám mục Kleden đặc biệt lưu ý đến một vấn đề cấp bách: khủng hoảng sinh thái. Ngài nói: “Tất cả những thách đố này đều là những thách đố thực sự và cấp bách đối với các Giáo hội địa phương tại châu Á. Nhưng nếu phải nói đến thách đố cấp bách nhất, tôi cho rằng vấn đề sinh thái là vấn đề cấp bách nhất đối với châu Á.” Ngài nhận xét rằng nhiều quốc gia châu Á đang theo đuổi phát triển kinh tế, nhưng tài nguyên thiên nhiên thường bị khai thác với cái giá rất lớn đối với môi trường.

Ngài đặc biệt đề cập đến nạn phá rừng, chiếm đoạt đất đai và khai thác tài nguyên khoáng sản “mà không mấy quan tâm đến những hậu quả đối với thiên nhiên.”

Sứ mạng trước hết thuộc về Thiên Chúa

Nền tảng trong cái nhìn của Đức Tổng Giám mục Kleden về Giáo hội tại châu Á là linh đạo truyền giáo theo Missio Dei, xác tín rằng sứ mạng trước hết và trên hết là sứ mạng của Thiên Chúa. Ngài nói: “Thiên Chúa có cách riêng của Người để đến với tâm hồn con người, định hình các nền văn hóa và khơi nguồn cảm hứng nơi các tôn giáo.”

Ngài nói thêm rằng Thiên Chúa đã và đang hoạt động để xây dựng những cầu nối với nhân loại, đồng thời mời gọi các Kitô hữu tham dự vào công việc ấy với tư cách là “những cầu nối và những người xây dựng cầu nối.”

Đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, xác tín này cũng là nền tảng của niềm hy vọng. “Chính vì đó là Missio Dei, là sứ mạng của Thiên Chúa, nên Giáo hội tại châu Á có một tương lai.” Quan điểm này cũng định hình cách ngài hiểu về việc lãnh đạo khi đảm nhận những trách nhiệm của mình trong Giáo hội Indonesia và trong đại gia đình FABC rộng lớn hơn.

Đối với ngài, câu trả lời là lãnh đạo theo tinh thần hiệp hành: một cách lãnh đạo biết lắng nghe, đón nhận những tiếng nói đa dạng và không ngại chia sẻ trách nhiệm.

Ngài nói: “Chúng ta không nên sợ mất quyền lực, nhưng hãy mời gọi và khuyến khích nhiều người hơn tham gia vào việc lãnh đạo.” “Tên gọi của tương lai Giáo hội là cùng nhau bước đi, cùng chia sẻ trách nhiệm.”

“Hãy trở thành những cầu nối và những người xây dựng cầu nối”

Khi Đại hội FABC kết thúc, Đức Tổng Giám mục Kleden được hỏi: đâu là thông điệp duy nhất mà ngài mong muốn người Công giáo trên khắp châu Á nên mang về. Câu trả lời của ngài ngắn gọn, và có lẽ đã diễn tả trọng tâm suy tư của ngài về sứ mạng của Giáo hội tại châu Á: “Hãy can đảm trở thành những cầu nối và những người xây dựng cầu nối, như Đức Giêsu đã làm cho chúng ta.”

Tại một châu lục nơi người Công giáo thường sống như một thiểu số, tương lai của công cuộc loan báo Tin Mừng có lẽ không tùy thuộc vào việc nói lớn tiếng hơn, nhưng vào việc học cách lắng nghe sâu sắc hơn, bước đi khiêm nhường hơn và kiên nhẫn xây dựng hơn. Đối với Đức Tổng Giám mục Kleden, sự hiện diện chứng tá âm thầm của Giáo hội tại châu Á - như thể "thì thầm Tin Mừng" - chính là nơi có thể tìm thấy sức mạnh truyền giáo của Giáo hội.