Tại Assisi, Đức Lêô XIV mời gọi xây dựng nền văn minh tình thương

Tác giả:Antonella Palermo

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Tại Đền thờ Đức Bà Các Thiên Thần (Santa Maria degli Angeli), điểm dừng chân đầu tiên trong chuyến viếng thăm mục vụ, Đức Thánh Cha đã trả lời các câu hỏi của giới trẻ và giải thích rằng sự triệt để theo Tin Mừng “đối lập với chủ nghĩa cực đoan: không làm cho chúng ta mù quáng hay bạo lực, nhưng giúp chúng ta trở nên nhạy bén, biết quan tâm” và rộng mở đón nhận mọi người.

Làm thế nào để sống di sản thiêng liêng của thánh Phanxicô Assisi trong thế giới hôm nay? Làm sao có thể sống tinh thần phục vụ và đón nhận trong một thế giới ngày càng bị chi phối bởi bất công và chủ nghĩa tiêu thụ? Và làm thế nào để tiếp tục đặt niềm tin vào Giáo hội, ngay cả khi chính Giáo hội cũng đang đối diện với những khủng hoảng và nghịch lý?

Đây là một số câu hỏi được 3 người trẻ đặt ra cho Đức Giáo hoàng; họ đã thay mặt không chỉ thế hệ của mình mà còn cả nhiều người khác để bày tỏ những mối quan tâm chung.

Mở đầu chuyến viếng thăm mục vụ tại thành phố Assisi, vùng Umbria, Đức Giáo hoàng Lêô đã gặp gỡ giới trẻ tại Đền thờ Đức Bà Các Thiên Thần. Trả lời cặn kẽ từng câu hỏi, ngài nhấn mạnh một số nguyên tắc cốt lõi: không bao giờ được phép lợi dụng tôn giáo vì mục đích chính trị; và vai trò lãnh đạo cần mang tính giải phóng, có trách nhiệm và đón nhận mọi người.

Đi ngược dòng: Chữa lành ký ức và thúc đẩy hòa giải

Karolina, đến từ Zagreb, là người đầu tiên đặt câu hỏi. Cô hỏi: làm thế nào để trở thành những môn đệ đích thực của Chúa Kitô và làm chứng cho một đức tin sống động, không chỉ giới hạn trong nhà thờ.

Để trả lời, Đức Thánh Cha đã quay trở lại chủ đề chiến tranh, lưu ý rằng Karolina đến từ “một khu vực của châu Âu đã trải qua chiến tranh chỉ mới ba mươi năm trước, đồng thời cũng chứng kiến sự đan xen nguy hiểm giữa tôn giáo và chủ nghĩa dân tộc.”

Ngài ghi nhận rằng, nhờ sự dấn thân lâu dài của các tu sĩ Phanxicô trong việc đối thoại, người Công giáo, Chính Thống giáo và Hồi giáo trong khu vực đã có thể chung sống hòa bình. Theo Đức Thánh Cha, đó chính là con đường cần tiếp tục theo đuổi.

“Ngày nay, trung thành với truyền thống gần gũi này có nghĩa là đi ngược dòng, nỗ lực chữa lành những ký ức đau thương và thúc đẩy hòa giải. Các Kitô hữu ngày càng được mời gọi trở thành những người kiến tạo hòa bình trong những xã hội đang bị cám dỗ lợi dụng tôn giáo để kích động xung đột giữa các căn tính khác nhau.”

Karolina bắt tay Đức Giáo hoàng Lêô. (@Vatican Media)

Thông tin sai lệch và định kiến gieo rắc nỗi sợ hãi; Chúa Kitô mở rộng tâm hồn

Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng, để sống như những người con thiêng liêng của thánh Phanxicô Assisi, cần hiểu đúng ý nghĩa của sự triệt để theo Tin Mừng.

Ngài nói: “Sự triệt để theo Tin Mừng đối lập với chủ nghĩa cực đoan: không làm cho chúng ta mù quáng hay bạo lực, nhưng giúp chúng ta trở nên nhạy bén và biết lưu tâm đến người khác, luôn bước theo Chúa Giêsu, nhờ đó sống khiêm nhường và rộng mở đón nhận mọi người. Điều đó không dễ, nhưng mang lại niềm vui lớn lao.”

Theo Đức Thánh Cha, bước theo con đường này đôi khi đòi hỏi phải đưa ra những lựa chọn không dễ dàng hoặc không theo trào lưu, đồng thời chống lại mọi hình thức lợi dụng và thao túng.

“Vì thế, làm chứng cho Chúa Kitô vừa là một điều hấp dẫn vừa là một đòi hỏi, bởi điều đó mở rộng tâm trí và con tim chúng ta vượt qua những ranh giới giả tạo, vượt lên trên nỗi sợ hãi do thông tin sai lệch tạo ra và những bức tường của định kiến.”

Công nghệ khiến chúng ta quên cách sống cùng nhau

Đức Giáo hoàng Lêô tiếp tục chia sẻ về trực giác của thánh Phanxicô rằng sự nghèo khó có thể đưa con người đến gần nhau hơn, ngay cả khi họ dường như ở rất xa nhau.

Ngài nhắc lại ý nghĩa của việc thuộc về Giáo hội: một mái nhà rộng mở cho mọi người, một cộng đoàn biết lắng nghe và cảm nghiệm niềm vui của tình huynh đệ. Đó cũng là nơi con người tìm lại giá trị của việc gặp gỡ trực tiếp, vượt lên trên thế giới ảo, đồng thời khám phá giá trị của sự thinh lặng, vốn là “điều đối lập với chiến tranh, với bạo lực, tiếng la hét và sự tàn ác.”

“Các bạn trẻ thân mến, thật đẹp biết bao khi được ở bên nhau, cùng ‘nói về Thiên Chúa’ và, trong ánh sáng của Người, cùng chia sẻ về chính cuộc sống với tất cả vẻ đẹp, sự nhiệm mầu và chiều sâu của nó!”

“Hãy làm chứng cho lối sống ấy ở bất cứ nơi đâu các con đến, đặc biệt trong thời đại mà công nghệ đang khiến chúng ta quên mất cách sống bên nhau như những con người thực sự bằng xương bằng thịt.”

Dấn thân trọn đời là một hành động mang tính cách mạng

Giovanni, đến từ Bologna, hỏi Đức Thánh Cha làm thế nào để có thể thưa lời “vâng” trọn vẹn với Thiên Chúa trong một thế giới thường chỉ hướng đến tương lai trước mắt mà khó vươn tới đời sống vĩnh cửu.

Anh cũng hỏi điều gì đã nâng đỡ Robert Prevost trên hành trình khám phá và sống ơn gọi của mình.

Đức Thánh Cha đáp: “Có lẽ việc đưa ra một lựa chọn dứt khoát chính là hành động thật sự mang tính cách mạng nhất.”

Theo ngài, vấn đề của thời đại hôm nay nằm ở “một cách hiểu còn mơ hồ về tự do”, dễ tạo nên ảo tưởng rằng “mọi vấn đề có thể được giải quyết bằng cách trốn chạy, phản bội người khác hoặc chỉ bước vài bước trên những con đường luôn thay đổi mà không bao giờ đi đến cùng.”

Đức Thánh Cha cảnh báo rằng việc không ngừng tìm kiếm những trải nghiệm mới, các mối tương quan mới và của cải vật chất thường phản ánh một khoảng trống trong tâm hồn. Điều đó thậm chí có thể khiến con người đối xử với người khác như một thứ hàng hóa. Theo ngài, tình yêu đích thực hoàn toàn khác.

“Một quyết định cho suốt cuộc đời không giam hãm chúng ta trong lồng sắt, nhưng mở ra một chân trời năng động hơn. Tình yêu là một cuộc xuất hành, một con đường cần được khám phá, một hành trình mà chính Thiên Chúa cùng bước đi với chúng ta. Đó chính là ý nghĩa đích thực của mọi ơn gọi.”

Giovanni lắng nghe Đức Giáo hoàng Lêô trả lời câu hỏi của mình. (@Vatican Media)

Thưa “vâng” với sứ vụ Giáo hoàng

Từ câu hỏi của Giovanni, Đức Giáo hoàng Lêô đã chia sẻ đôi nét về hành trình ơn gọi của chính mình.

Ngài giải thích rằng mọi quyết định cần được canh tân mỗi ngày và ơn gọi là “một hành trình của ơn cứu độ và sự chữa lành.” Hành trình ấy đòi hỏi sự dấn thân mỗi ngày và luôn tỉnh thức trước nguy cơ tội lỗi làm lu mờ khả năng phán đoán của con người.

“Qua kinh nghiệm của mình, tôi có thể nói rằng Chúa chưa bao giờ bỏ tôi một mình. Người luôn đồng hành với tôi và ban cho tôi những người cùng đồng hành trên hành trình ấy. Trong ơn gọi làm linh mục, là một tu sĩ Dòng Thánh Augustinô và một nhà truyền giáo, tôi đã tìm thấy ánh sáng dẫn dắt mình cho đến hôm nay, khi tôi phải thưa lời ‘vâng’ với một ơn gọi rất đặc biệt: trở thành Giáo hoàng.”

“Qua kinh nghiệm của mình, tôi có thể nói rằng Chúa chưa bao giờ bỏ tôi một mình.”

Những bức tường vô hình chia cắt các thành phố của chúng ta

Luigi, 22 tuổi, đến từ Sicily, đặt câu hỏi về sự vâng phục đối với Đấng kế vị thánh Phêrô, đặc biệt khi điều đó trở nên khó khăn hoặc khi xảy ra những gương xấu trong Giáo hội. Anh hỏi làm thế nào để có thể luôn ở lại trong “Tình yêu chữa lành” ấy.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã khẳng định rằng sự hiệp nhất luôn ở trung tâm Trái Tim Chúa Giêsu. Vị Giáo hoàng này, khi chọn sự hiệp nhất làm chủ đề trong khẩu hiệu giám mục của mình, đã gọi đó là một điều “mang tính cách mạng.” Theo ngài, dù Giáo hội có những yếu đuối và vết thương, sự hiệp nhất ấy vẫn luôn có thể đạt được và có thể được nhìn thấy.

“Chung quanh Chúa Giêsu, những người - vốn sẽ không bao giờ gặp gỡ hay sống cùng nhau - lại trở nên anh chị em. Tạ ơn Chúa, khi phép lạ này của Giáo hội vẫn tiếp tục diễn ra, nó vẫn luôn là điều kỳ diệu, ngay cả trong các thành phố hôm nay, nơi đầy rẫy những bức tường vô hình ngăn cách con người với nhau. Biết bao hình thức phân biệt đối xử và bất bình đẳng sẽ chấm dứt ngay khi chúng ta nhận ra nhau là anh chị em!”

Luigi lắng nghe Đức Giáo hoàng Lêô. (@Vatican Media)

Quyền năng của Chúa Giêsu không hạ thấp nhưng nâng con người lên

Câu trả lời của Đức Thánh Cha đã đảo ngược lối suy nghĩ của thế gian, đồng vọng với tinh thần của bài ca Magnificat.

Ngài giải thích rằng quyền năng đích thực không được đo bằng khả năng quy hướng về bản thân, nhưng bằng sự sẵn sàng khiêm nhường phục vụ tha nhân.

“Không chiếm lấy nhưng biết đón nhận; không giữ chặt cho riêng mình nhưng biết trao ban: đó là sự sống của Thiên Chúa, sự sống chữa lành Giáo hội và làm cho Giáo hội trở thành một dân tộc tự do, một nơi con người có thể hít thở và tìm thấy ơn cứu độ.”

Đức Giáo hoàng kết luận rằng mong muốn của Chúa Giêsu dành cho Giáo hội thật rõ ràng: Giáo hội phải trở nên Thân thể của Người và biểu lộ sự sống của Người. Điều này có nghĩa là noi gương Người và thể hiện một loại sức mạnh khác biệt, một sức mạnh không hạ thấp người khác, mà trái lại, nâng họ lên.