Đức Hồng y Czerny kêu gọi con người chịu trách nhiệm về việc sử dụng AI trong chiến tranh
Nguồn: Vatican News
Xuân Đại biên dịch
TGPSG/Vatican News -- Khi giới thiệu Thông điệp Magnifica humanitas của Đức Giáo hoàng Lêô XIV tại Bulgaria, Đức Hồng y Michael Czerny suy tư về lý do Đức Giáo hoàng cho rằng học thuyết “chiến tranh chính nghĩa” đã lỗi thời, ai là người phải chịu trách nhiệm khi AI được sử dụng trong chiến đấu, và công cuộc xây dựng hòa bình bắt đầu từ đâu.
“Con người phải trực tiếp chịu trách nhiệm về mọi hành vi bạo lực và sự tàn phá do chính công nghệ của mình gây ra”, Đức Hồng y Michael Czerny, SJ, nguyên Tổng trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện, phát biểu tại Sofia ngày 17/11/2026.
Ngài nói rằng các quyết định sử dụng vũ lực gây chết người phải luôn nằm trong tay con người, và luôn có thể xác định được những người đưa ra các quyết định ấy.
Đức Hồng y phát biểu tại buổi gặp gỡ do Viện Hàn lâm Khoa học Bulgaria và Tòa Sứ thần Tòa Thánh tại Bulgaria đồng tổ chức. Tại đây, ngài giới thiệu Magnifica humanitas, Thông điệp đầu tiên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, với trọng tâm đặc biệt hướng về chủ đề chiến tranh và hòa bình.
Đức Hồng y Czerny mở đầu bài chia sẻ bằng việc nhắc đến hai công trình xây dựng trong Kinh Thánh. Tại Babel, những người thợ xây cùng chung một kế hoạch và có đủ khả năng thực hiện. Tuy nhiên, khát vọng tự làm chủ vận mệnh của mình đã khiến họ bị phân tán và ngọn tháp phải bỏ dở.
Trái lại, khi dân thành Giêrusalem trở về sau thời lưu đày, mỗi gia đình nhận trách nhiệm xây dựng lại một đoạn tường thành. Họ tin tưởng vào lời hứa của Thiên Chúa, và công việc của mỗi gia đình đều tùy thuộc vào sự đóng góp của những gia đình khác.
Đức Hồng y nói: “Sự khác biệt giữa Babel và Giêrusalem nằm ở khát vọng định hướng cho hành động xây dựng.”
Câu hỏi tương tự cũng được đặt ra khi con người thiết kế và sử dụng trí tuệ nhân tạo: “Những công cụ này đang góp phần xây dựng một thế giới như thế nào, một nền văn minh ra sao?”
Đức Hồng y Czerny cảnh báo rằng thuật ngữ “chiến tranh chính nghĩa” thường bị lạm dụng một cách tùy tiện để biện minh cho hành động gây hấn, ngay cả khi vũ khí ngày càng có sức hủy diệt lớn hơn.
Ngài cho biết Đức Giáo hoàng Lêô vẫn bảo vệ “quyền tự vệ theo nghĩa chặt chẽ nhất”, đồng thời tuyên bố học thuyết “chiến tranh chính nghĩa” đã lỗi thời. Theo nhận định của Đức Hồng y Czerny, thay vào đó, Đức Giáo hoàng hướng sự chú ý đến những khả năng mà đối thoại, ngoại giao và sự tha thứ mang lại trong việc giải quyết xung đột.
Đức Hồng y nhắc lại lời cảnh báo trong Thông điệp rằng nền văn hóa quyền lực đẩy những đau khổ của người dân trong chiến tranh xuống hàng thứ yếu, trong khi các chính phủ mải mê theo đuổi những lợi ích chiến lược.
Lối suy nghĩ này bén rễ khi các xã hội xem chiến tranh là điều tất yếu và cho rằng những người tìm kiếm hòa bình thông qua đối thoại là những người thiếu thực tế.
Đức Hồng y Czerny lưu ý đến ba tiêu chí do Đức Giáo hoàng Lêô đề ra.
Thứ nhất, ngài nói, chuỗi trách nhiệm phải “có thể xác định và kiểm chứng”, từ những người thiết kế và huấn luyện hệ thống cho đến những người phê chuẩn và vận hành hệ thống đó.
Thứ hai, những người quyết định có sử dụng vũ lực gây chết người hay không phải có đủ thời gian để phân định. Tốc độ và tính hiệu quả không thể là yếu tố quyết định một hành động không thể đảo ngược.
Thứ ba, phải phân biệt và bảo vệ thường dân khỏi lực lượng tham chiến, đồng thời bảo vệ cả những cơ sở hạ tầng thiết yếu cho sự sống còn của họ.
Đối với Đức Hồng y Czerny, trách nhiệm ấy còn mang chiều kích cá nhân. Lời kêu gọi “giải trừ vũ khí trong tâm hồn, trí tuệ và đời sống” của Đức Giáo hoàng Lêô cũng chạm đến những tương quan thường ngày, nơi chính những lời nói và hình ảnh mà con người lựa chọn cũng có thể gây tổn thương.
Như lời Đức Hồng y: “Cội rễ của cả chiến tranh lẫn hòa bình đều nằm sâu trong nội tâm con người, và mỗi người cần xoa dịu tính hiếu chiến đang âm ỉ trong lòng mình.”
bài liên quan mới nhất
- Đức Giáo hoàng cử hành Thánh lễ kỷ niệm 400 năm cung hiến Vương cung thánh đường Thánh Phêrô
-
Đức Giáo hoàng nhắn nhủ các nhà hảo tâm Công giáo: Hãy dùng ân huệ Chúa ban để phục vụ như những người quản lý tốt lành -
Vì sao hàng triệu người đang tìm đến Đức Giáo hoàng Lêô XIV và trở về với Giáo hội Công giáo? -
Hồng y Parolin kêu gọi COP31 đặt phẩm giá con người làm trọng tâm trong hành động vì khí hậu -
Đức Giáo hoàng: Chữa lành và vượt qua sự phân cực là một phần quan trọng trong sứ vụ của tôi -
Đức Giáo hoàng Lêô tại Lima: Tất cả chúng ta đều được mời gọi loan báo Tin Mừng -
Nghèo đói toàn cầu có nguy cơ tăng trở lại vì cắt giảm viện trợ -
Đức Lêô XIV tại Zaña: Hãy tiếp tục truyền lại đức tin cho con cái -
Đức Lêô XIV tại Santa Cruz: Giáo hội cần quan tâm đến những tiếng kêu đòi công lý -
Đức Lêô XIV gặp các tín hữu tại giáo xứ Santa Cruz
bài liên quan đọc nhiều
- 10 điều bạn nên làm khi Thánh lễ bị đình chỉ
-
Năm Thánh Giuse: Các ngày và các việc được ơn toàn xá -
Thông cáo chung của Nhóm Làm việc chung Việt Nam - Toà Thánh -
Tiểu sử tóm lược của Thánh Carlo Acutis (1991-2006) -
Toàn văn lá thư Đức Thánh Cha Phanxicô gửi các linh mục giáo phận Roma -
Hướng tới Ngày Giới trẻ Thế giới 2023 - Đức Thánh Cha: Đừng đứng nhìn cuộc đời trôi qua -
Chuyến tông du Mông Cổ của Đức Thánh Cha, đánh dấu cuộc gặp gỡ giữa Công giáo và Phật giáo -
Thống kê về Giáo hội Công giáo năm 2023 -
Sáu ý tưởng khích lệ người cao tuổi của Đức Thánh Cha Phanxicô -
Đức Thánh Cha Phanxicô trả lời các nghi vấn của 5 Hồng y