Nữ học giả Pháp: Số người lớn lãnh nhận Bí tích Rửa tội đã tăng gấp ba kể từ năm 2022

Tác giả: Deborah Castellano Lubov - Paris

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Khi Đức Giáo hoàng đến Pháp, nữ học giả Pháp, Tiến sĩ Alexandra Maclennan, trao đổi với Vatican News về chuyến Tông du Pháp của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, sự gia tăng mạnh số người lớn lãnh nhận Bí tích Rửa tội trong những năm gần đây, cũng như sự xuất hiện của một thế hệ người trẻ Công giáo mới, giữa những thách đố Giáo hội đang tiếp tục đối diện.

Alexandra Maclennan là một nữ học giả Pháp có gốc Anh và Nam Phi, là một tín hữu Công giáo thực hành thuộc Giáo phận Bayeux-Lisieux, đồng thời là tác giả cuốn tiểu sử về Đức Hồng y Owen McCann, vị Hồng y đầu tiên của Nam Phi.

Khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV bắt đầu chuyến Tông du Pháp, Tiến sĩ Maclennan nhận thấy những dấu hiệu về một điều gì đó mới mẻ đang diễn ra trong Giáo hội Pháp.

Số người lớn lãnh nhận Bí tích Rửa tội đã tăng mạnh trong những năm gần đây: theo số liệu của Hội đồng Giám mục Pháp, dự kiến có 13.234 người lớn được rửa tội trong năm 2026, so với 4.278 người vào năm 2022.

Bà cho rằng sự gia tăng này, cùng với số người trẻ tìm đến Bí tích Rửa tội ngày càng nhiều, cho thấy một khát vọng thiêng liêng không thể đơn giản được giải thích như một hiện tượng hậu đại dịch.

Đồng thời, bà chỉ ra những áp lực mà Giáo hội đang phải đối diện: số linh mục giảm, việc sáp nhập các giáo xứ, hàng giáo sĩ quá tải và nhu cầu tìm ra những phương thức mới để duy trì đời sống Công giáo.

Vị giáo sư Đại học Caen Normandy cũng chia sẻ về sự nổi tiếng của Đức Giáo hoàng Lêô tại Pháp vượt ra ngoài cộng đồng Công giáo, cũng như sự xuất hiện của một thế hệ tín hữu Công giáo Gen Z mới và lòng sùng kính bền bỉ của người Công giáo Pháp đối với các thánh.

Bà cũng nhìn nhận những thách đố do tiến trình thế tục hóa và các cuộc tranh luận gần đây về luật liên quan đến giai đoạn cuối đời, đồng thời bày tỏ hy vọng chuyến thăm của Đức Giáo hoàng sẽ khích lệ những ơn gọi mới và giúp Giáo hội tại Pháp tìm được “nguồn cảm hứng sáng tạo mới” cho một tương lai hiệp nhất và chữa lành.

Bà đã trao đổi với Vatican News về chuyến thăm Pháp của Đức Giáo hoàng Lêô và ý nghĩa của chuyến thăm này đối với các tín hữu tại quốc gia này.

Hỏi: Thưa Tiến sĩ Maclennan, cảm nghĩ của bà, hay đúng hơn là của đất nước bà, khi Đức Giáo hoàng Lêô đến thăm Pháp là gì?

Chuyến thăm của Đức Giáo hoàng Lêô được đón chờ với một sự mong đợi đặc biệt, nhất là sau khi Đức Giáo hoàng Phanxicô đã dừng chân tại Corse, Marseille và Strasbourg, nhưng không đến dự lễ mở cửa trở lại của Nhà thờ Đức Bà Paris.

Đức Giáo hoàng Lêô cũng được yêu mến tại Pháp như ở những nơi khác trên thế giới, và điều đặc biệt là ngài còn được công chúng nói chung đón nhận vượt ra ngoài phạm vi Công giáo.

Ngay cả tại một đất nước rất thế tục này, người dân cũng yêu mến nụ cười của ngài. Ngay khi ngài xuất hiện trên ban công ở Quảng trường Thánh Phêrô. Tất cả chúng ta đều thấy ngài rơi lệ khi nhận chiếc nhẫn, và cách ngài tỏa lan một sự bình an sâu xa, theo tôi, đã truyền cảm hứng cho cả đất nước.

Chúng ta biết rằng Đức Giáo hoàng Lêô dành sự quan tâm sâu sắc cho nước Pháp, và ngài tận dụng mọi cơ hội để gửi một thông điệp đến Giáo hội tại Pháp.

Chúng ta nhớ rằng chỉ vài tuần sau khi được bầu chọn, Đức Giáo hoàng Lêô đã viết một lá thư gửi người Công giáo Pháp nhân kỷ niệm 100 năm ngày phong thánh cho ba vị thánh người Pháp.

Người Pháp đang tràn đầy mong đợi. Số người đăng ký đến Paris cho thấy mức độ của khát vọng thiêng liêng thực sự được gặp vị lãnh đạo của mình cách trực tiếp.

Chúng tôi rất thích việc Đức Giáo hoàng Lêô, ngay sau khi được bầu chọn, nói rằng ngài được truyền cảm hứng bởi Thầy Lawrence of the Resurrection, vị tu sĩ Cát Minh người Paris có tác phẩm Thực hành sự hiện diện của Thiên Chúa đã nhanh chóng trở thành một hiện tượng xuất bản ngay sau khi được Đức Giáo hoàng nhắc đến trong một cuộc phỏng vấn trên máy bay.

Còn chúng tôi ở Normandy cảm thấy đặc biệt gần gũi với ngài, vì như ngài đã nói, ngài có tổ tiên người Norman.

Hỏi: Bà có thể cho chúng tôi biết điều gì về người Công giáo tại Pháp, đối với những người có thể chưa hiểu rõ về họ?

Hiện nay đang có một điều gì đó diễn ra, và điều này thật đáng phấn khởi. Đối với những người từng nghĩ rằng Giáo hội Công giáo đã đi đến hồi kết, thì hoàn toàn không phải như vậy. Bởi vì số người lớn lãnh nhận Bí tích Rửa tội đã tăng hơn gấp ba kể từ năm 2022.

Vì thế, chúng ta không thể nói rằng đây chỉ là sự bù đắp sau Covid. Đó là một điều gì khác và mới mẻ, bởi số lượng đã tăng theo cấp số nhân kể từ hiện tượng đó, và điều này khiến mọi người đều bất ngờ. Trước đây, trong Đêm Vọng Phục Sinh, thỉnh thoảng chúng ta mới có một người lớn lãnh nhận Bí tích Rửa tội, còn nay chúng ta có 25 người.

Đây là một biểu hiện cụ thể của một khát vọng thiêng liêng đang hiện diện trên toàn quốc.

Nhưng tại giáo phận của tôi, và chắc chắn cũng ở các giáo phận khác, những linh mục đang trong độ tuổi làm việc và có sức khỏe tốt hiện đang quá tải vì phải đáp ứng nhu cầu này; việc sáp nhập các giáo xứ cũng không giúp ích, khi những giáo xứ rất lớn được giao cho số lượng ngày càng ít các mục tử tận tâm nhưng quá tải công việc.

Nhiều ủy ban hơn được thành lập, nhiều cuộc họp hơn được tổ chức, và quá trình ra quyết định trở nên phức tạp hơn.

Các chủng viện đang bắt đầu có thêm nhiều chủng sinh trở lại. Vì thế, chúng ta cần suy nghĩ kỹ trước khi quyết định đóng cửa.

Và chúng ta cần sáng tạo trong suy nghĩ về cách để đời sống đức tin tiếp tục được nuôi dưỡng và phát triển bằng những phương thức khác, chứ không chỉ xoay quanh bàn thờ.

Tuy nhiên, người Công giáo Pháp vốn quen sống đời mình quanh bàn thờ. Họ đặt ra những tiêu chuẩn cao đối với Giáo hội.

Hỏi: Cụ thể là như thế nào?

Người Pháp yêu thích một phụng vụ đẹp và một bài giảng tốt, vững chắc.

Chúng tôi cũng được nâng đỡ bởi các cộng đoàn tu trì, qua những đan viện ở chung quanh hoặc qua các video trên mạng.

Các đan viện mang lại cho chúng tôi sự ổn định, đặc biệt khi đời sống giáo xứ đang có nhiều biến động.

Nhưng tôi thực sự tin chắc rằng một thế hệ người Công giáo Gen Z mới đang được kêu gọi, và họ sẽ đến để mở lại các nhà thờ.

Điều thú vị là họ bắt đầu gần như từ con số không và tự mình khám phá mọi sự.

Họ không bị gánh nặng bởi những hành trang văn hóa hay chính trị từng định hình đời sống Giáo hội trong quá khứ, cũng như thế hệ cha mẹ và ông bà của họ.

Tôi tin rằng sau chuyến thăm của Đức Giáo hoàng Lêô, không chỉ sẽ có những em bé mới được đặt tên là Lêô, như từng xảy ra trong các chuyến thăm của các Đức Giáo hoàng trước đây, mà còn sẽ xuất hiện những ơn gọi mới.

Hỏi: Theo bà, những thách đố nào đang đặt ra cho các tín hữu giữa tiến trình thế tục hóa tại đất nước này?

Hiện nay có một số thách đố khiến chúng tôi phải suy nghĩ. Tôi đã đề cập đến việc sáp nhập các giáo xứ, nhưng cũng có luật mới liên quan đến giai đoạn cuối đời được thông qua hồi tháng Bảy.

Người Công giáo đã cầu nguyện và vận động để nâng cao nhận thức của các đại biểu và thượng nghị sĩ về vấn đề này. Nhưng luật vẫn được thông qua.

Tuy nhiên, như Đức Hồng y Aveline, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Pháp, mới đây nói trên truyền hình, lợi ích thiêng liêng từ chuyến thăm của Đức Giáo hoàng sẽ vượt xa những lo âu của đời sống chính trị.

Mặc dù diễn biến lập pháp này là một vết thương, ngài nói rằng có thể ví nó như một cái gai bên cạnh những người Công giáo tin rằng sự sống là thánh thiêng.

Vì thế, chúng ta hiểu rằng Đức Giáo hoàng Lêô đã nhận ra chúng ta cần được an ủi và củng cố trong những hoàn cảnh ấy tại Pháp, và đó là lý do ngài đến đây trong năm nay.

Hỏi: Mặt khác, bà có thể chia sẻ thêm về đức tin mạnh mẽ và sức sống của người Công giáo tại đất nước này không? Bà đã nói về điều này trước đây, nhưng nếu có điều gì muốn bổ sung.

Các tín hữu được nâng đỡ tinh thần nhờ sự ủng hộ mới dành cho Đức Giáo hoàng Lêo, một sự ủng hộ vượt ra ngoài phạm vi cộng đồng tín đồ Công giáo.

Cách thức bình tĩnh nhưng mạnh mẽ và rõ ràng mà ngài nói với các nhà lãnh đạo thế giới đã nhận được sự ngưỡng mộ của toàn xã hội.

Tôi tin rằng trong bầu khí chung này, việc là người Công giáo mang theo cả một loạt ý nghĩa, liên tưởng và hình ảnh hoàn toàn mới, và điều đó mang lại một sự khích lệ rất lớn.

Hiện nay có rất nhiều sự quan tâm và nguồn lực được dành cho thế hệ trẻ, các sinh viên và những người trưởng thành trẻ tuổi đang tiến đến để lãnh nhận Bí tích Rửa tội, cũng như cách chúng ta có thể đón tiếp họ vào Giáo hội cách thích đáng.

Làm thế nào để chúng ta tạo ra một không gian nơi họ cảm thấy như ở nhà và được trân trọng vì chính con người họ cũng như những gì họ có thể đóng góp? Tôi nghĩ đây là câu hỏi chúng ta cần đặt ra.

Tuy nhiên, ngoài độ tuổi đó, tất cả chúng ta đều cần được nuôi dưỡng trong đời sống thiêng liêng.

Như quý vị biết, dù đời sống Giáo hội ngày nay đang hướng nhiều đến các thế hệ trẻ, tất cả chúng ta đều cần được nuôi dưỡng trong đời sống thiêng liêng và duy trì đức tin cách có ý nghĩa hơn, có lẽ trong một bối cảnh mà chúng ta có ít linh mục hơn.

Tiến trình hiệp hành, vốn đã dẫn đến việc sáp nhập các giáo xứ, như tôi đã nói, là một lời mời gọi mới để hoán cải, tiến đến một mức độ đức tin sâu sắc hơn và một sự hiểu biết sâu sắc hơn về Giáo hội là gì.

Đó là một thách đố, nhưng cũng là lời mời gọi tiến đến một cấp độ mới.

Vì thế, việc Giáo hội đang cố gắng tìm ra những cách thức để giải quyết các thách đố ấy là một dấu hiệu cho thấy sức sống của Giáo hội. Và Giáo hội thực sự cam kết thực hiện điều đó.

Hỏi: Có rất nhiều vị thánh tuyệt vời của Pháp. Thông thường, người ta nghĩ đến Thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, Thánh nữ Jeanne d’Arc và rất nhiều vị khác. Bà có cho rằng chứng tá của các ngài vẫn sống động nơi các tín hữu Pháp không? Và lòng sùng kính dành cho các ngài có còn mạnh mẽ không?

Chắc chắn là có, bởi vì người dân Pháp vẫn tiếp tục cầu nguyện với các thánh khi gặp khó khăn.

Chúng ta có những nhóm lần chuỗi Mân Côi do các bà cụ tổ chức, những người đã góp phần gìn giữ Giáo hội từ Kinh Thánh.

Và gần đây hơn, người ta hướng đến việc chầu Thánh Thể. Nhưng người dân vẫn tiếp tục cầu nguyện với các thánh.

Có những hình thức sùng kính đặc biệt đối với các thánh vào những dịp khác nhau và tại những nơi khác nhau trong giáo phận của tôi ở Normandy.

Dĩ nhiên, chúng tôi gần gũi với Thánh Têrêsa Lisieux, nhưng người Pháp cũng có lòng sùng kính lớn lao đối với những vị thánh khác, những người đã chỉ cho chúng ta cách sống trong ý thức rằng Thiên Chúa ở với chúng ta trong đời sống hằng ngày.

Tôi nghĩ đến Thánh Phanxicô Salê.

Chúng tôi cũng có lòng quý mến Thánh Bênađô Clairvaux và bài giảng của ngài, Thánh Martinô thành Tours, Thánh Norbert vì những phép lạ phi thường các ngài đã thực hiện và sự quan tâm dành cho người nghèo, cùng với Thánh Vinh Sơn Phaolô. Dĩ nhiên, còn có Thánh Gioan Maria Vianney.

Thật khó để đưa ra một danh sách ngắn, nhưng cho đến ngày nay, tôi tin rằng người Pháp vẫn cầu nguyện với các thánh bằng lòng sùng kính và tình cảm sâu sắc, đồng thời theo một cách thức mới, họ ý thức về di sản thiêng liêng phong phú mà các vị thánh này đã để lại cho đất nước chúng tôi.

Hỏi: Bà đã từng đến Lộ Đức chưa và trải nghiệm của bà tại đó như thế nào? Bà có kỷ niệm đặc biệt nào không?

Vâng, tôi đã từng đến Lộ Đức.

Đối với tôi, đó là một nơi mà Giáo hội hoàn vũ có thể được cảm nghiệm theo một cách rất đặc biệt, một nơi của lòng sùng kính Đức Trinh Nữ Maria trên toàn thế giới và một nơi chữa lành; được chứng kiến điều đó để lại một dấu ấn sâu đậm trong tâm hồn.

Hỏi: Bà có muốn bổ sung điều gì nữa không?

Tôi tin rằng hiện nay Giáo hội Công giáo tại Pháp đang ở một bước ngoặt.

Một điều gì đó mới mẻ đang diễn ra.

Có cảm giác như Giáo hội là một con thuyền đã bị chao đảo trong cơn bão, và tôi hy vọng rằng với chuyến thăm của Đức Giáo hoàng Lêô, Giáo hội sẽ tìm được nguồn cảm hứng sáng tạo mới cho một tương lai hiệp nhất và chữa lành ở mọi cấp độ, cả giáo dân lẫn hàng giáo sĩ, khi Giáo hội đối diện với những thách đố của việc sáp nhập các giáo xứ và tiến trình hiệp hành.