Nền tảng Laudato Si’ ra mắt tập bản đồ kỹ thuật số nhằm ghi lại các hoạt động sinh thái của Công giáo

Nguồn: Vatican News

Xuân Đại biện dịch

TGPSG/Vatican News -- Báo cáo thường niên lần thứ năm của Nền tảng Laudato Si’ ghi nhận sự tham gia ngày càng tăng, các sáng kiến do các dòng tu và cộng đoàn Công giáo trên khắp thế giới thực hiện, cùng những công cụ mới nhằm củng cố cam kết của Giáo hội đối với sinh thái toàn diện.

Báo cáo thường niên lần thứ năm của Nền tảng Hành động Laudato Si’ đã nêu bật sự tham gia ngày càng rộng rãi, những sáng kiến thiết thực trên toàn thế giới và các thách đố Giáo hội đang đối diện khi biến những cam kết sinh thái thành sự thay đổi lâu dài.

Bản báo cáo này - với sự hỗ trợ của một số người tham gia làm việc với Nền tảng phục vụ cho tiến trình hoán cải sinh thái - đã được trình bày trong cuộc họp báo hôm thứ Tư 4/11/2026 tại Phòng Báo chí Tòa Thánh. Các diễn giả cùng nhìn lại những thành quả, tiến triển đã đạt được và giới thiệu những sáng kiến mới, trong đó có việc ra mắt Tập Bản đồ Kỹ thuật số, giúp các cộng đoàn Công giáo chia sẻ kinh nghiệm và ứng phó với những thách đố về môi trường.

Trong 5 năm đầu hoạt động, Nền tảng Hành động Laudato Si’ đã đón nhận hơn 13.600 người tham gia. Qua đó, Giáo hội tiếp tục chuyển tải thông điệp trong thông điệp Laudato Si’ của Đức Giáo hoàng Phanxicô thành những hành động cụ thể nhằm chăm sóc ngôi nhà chung.

Một trong những diễn giả tại cuộc họp báo là nữ tu Alessandra Smerilli – Bộ trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện. Sơ nhấn mạnh rằng Laudato Si’ không chỉ là một văn kiện để đọc, nhưng còn là lời mời gọi mỗi cá nhân và cộng đoàn hoán cải.

Nữ tu nói: “Mười năm không phải là khoảng thời gian dài trong đời sống Giáo hội, nhưng cũng đủ để chúng ta tự hỏi điều gì xảy ra khi một thông điệp được bén rễ: không chỉ trong lời nói, mà còn trong lời cầu nguyện, trên mảnh đất chúng ta canh tác, nơi những người trẻ chúng ta giáo dục và trong các quyết định của những tổ chức.”

Nền tảng này được ra mắt năm 2021, sau Năm Laudato Si’ do Đức Giáo hoàng Phanxicô công bố vào năm 2020. Đây là không gian kỹ thuật số để các gia đình, giáo xứ, trường học, dòng tu, giáo phận và những tổ chức khác xây dựng kế hoạch sinh thái toàn diện, thực hiện các sáng kiến cụ thể và theo dõi tiến độ.

Sơ Smerilli giải thích rằng việc chăm sóc công trình tạo dựng không thể bị xem là mối quan tâm thứ yếu trong đời sống Kitô hữu. Nhắc lại lời mời gọi trong Kinh Thánh về việc canh tác và gìn giữ vườn Eden, sơ khẳng định bảo vệ công trình tạo dựng là một phần không thể tách rời của ơn gọi Kitô hữu.

Sơ cho biết Nền tảng này giúp các cộng đoàn cùng nhau thực hiện hành trình suy tư, phân định, hoạch định và hành động, đồng thời tôn trọng hoàn cảnh và khả năng khác nhau của từng Giáo hội địa phương.

Sơ nói: “Chỉ đưa ra lời mời gọi thôi thì chưa đủ: những ai kêu gọi người khác dấn thân cũng phải đồng hành với những người đáp lại lời mời gọi ấy”. Sơ nhấn mạnh cần bảo đảm mọi cộng đoàn, kể cả những nơi có ít nguồn lực, đều có thể tham gia.

Số người tham gia ngày càng tăng

Theo số liệu trong báo cáo, tính đến ngày 30/9/2026, Nền tảng đã ghi nhận 13.652 tài khoản đăng ký. Sau giai đoạn tăng mạnh ban đầu khi mới ra mắt, số lượng đăng ký giảm xuống rồi tăng trở lại trong năm 2026. Với 2.081 lượt đăng ký tính đến tháng 9, số người tham gia đã vượt tổng số của từng năm trong ba năm trước đó.

Các dòng tu đặc biệt tích cực tham gia; ước tính khoảng 53% các dòng tu trên thế giới đã đăng ký trên Nền tảng.

Những hoạt động được báo cáo thường xuyên nhất gồm tái chế, mua thực phẩm từ các nhà sản xuất địa phương, ủ phân hữu cơ và lắp đặt hệ thống chiếu sáng tiết kiệm năng lượng. Báo cáo lưu ý rằng nhiều sáng kiến trong số này có thể bắt đầu mà không cần đầu tư tài chính lớn hay chờ sự phê duyệt của tổ chức.

Bản đồ Kỹ thuật số mới và những ưu tiên trong những năm tới

Ông Alonso de Llanes, Giám đốc Chương trình của Nền tảng Hành động Laudato Si’, giới thiệu Bản đồ Kỹ thuật số mới, nhằm kết nối các sáng kiến sinh thái của những tổ chức Công giáo với thông tin địa lý và môi trường.

Ông cho biết công cụ tương tác này cho phép người dùng tìm hiểu các tổ chức tham gia theo quốc gia hoặc giáo phận; khi được cho phép, người dùng còn có thể truy cập các kế hoạch sinh thái và kinh nghiệm của những tổ chức đó. Bản đồ cũng tập hợp thông tin môi trường, bao gồm dữ liệu về nạn phá rừng, khí thải và mức độ chịu ảnh hưởng của bão.

Ông de Llanes giải thích mục tiêu của công cụ là giúp các vị lãnh đạo Giáo hội và cộng đoàn địa phương hiểu rõ hơn về điều kiện môi trường nơi mình hoạt động, đồng thời nhận diện những cơ hội hợp tác.

Ông cũng nêu ba ưu tiên khác trong giai đoạn tiếp theo của Nền tảng: tạo điều kiện để nhiều người tham gia hơn, nâng cao hiệu quả sử dụng dữ liệu và phát triển mạng lưới các Nhà truyền giáo Kỹ thuật số trên toàn cầu.

Không để ai bị bỏ lại phía sau

Nhấn mạnh sự quan tâm đặc biệt dành cho những cộng đoàn bị hạn chế khả năng truy cập internet, ông cho biết lần đầu tiên, các nội dung cốt lõi của Nền tảng sẽ được cung cấp dưới dạng tài liệu in. Nhờ đó, các cộng đoàn có thể suy tư, xây dựng kế hoạch sinh thái, xác định những việc cần làm và đánh giá tiến độ mà không cần kết nối mạng.

Một Trung tâm Học tập mới cũng sẽ giúp những người tham gia tiếp cận các tài liệu thực hành và học hỏi kinh nghiệm từ những sáng kiến do các tổ chức Công giáo khác thực hiện.

Ông de Llanes cho biết thêm, Nền tảng đang tiếp tục nghiên cứu việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giúp người tham gia tìm kiếm những tài liệu phù hợp, xác định các hành động khả thi và nâng cao hiệu quả đánh giá những sáng kiến sinh thái. Tuy nhiên, cảnh báo không nên xem công nghệ là phương tiện thay thế sự phân định của con người, ông nói: “Trí tuệ nhân tạo có thể giúp chúng ta tìm ra những câu trả lời khả dĩ. Nhưng nó không thể quyết định câu trả lời nào là đúng đắn đối với một cộng đoàn”.

Từ đếm số hoạt động đến đo lường sự thay đổi

Báo cáo cũng nhìn nhận rằng số lượng người tham gia và các hoạt động đã hoàn thành tự chúng chưa đủ chứng minh tác động lâu dài đối với môi trường. Giám đốc Chương trình nhấn mạnh: “Đăng ký tham gia là điểm khởi đầu, chứ chưa phải thành quả. Một kế hoạch thể hiện sự cam kết, nhưng chưa phải kết quả. Và một hoạt động được báo cáo là đã hoàn tất cũng chưa chắc cho chúng ta biết điều gì đã thực sự thay đổi”.

Ông nêu ví dụ về một chiến dịch trồng cây tại Nigeria, trong đó một giáo phận quyết định chưa trồng thêm cây cho đến khi có kế hoạch đáng tin cậy để tưới nước và chăm sóc những cây đã trồng. Theo ông, kinh nghiệm này cho thấy tầm quan trọng của việc không chỉ đếm số hoạt động, nhưng còn phải đánh giá kết quả lâu dài của những hoạt động ấy.

Hướng đến năm 2031, ông cho biết Nền tảng đặt mục tiêu đạt 50.000 người tham gia, 20.000 tổ chức Công giáo và có đại diện từ 1.000 giáo phận. Các ưu tiên gồm mở rộng sự tham gia, tăng cường đồng hành tại địa phương, cải thiện khả năng tiếp cận các nguồn tài liệu và tạo điều kiện để các cộng đoàn học hỏi lẫn nhau.

Như tất cả các diễn giả tại cuộc họp báo cùng nhấn mạnh, thách đố trọng tâm là làm sao để việc hoán cải sinh thái mà Laudato Si’ kêu gọi trở thành một phần trong đời sống hằng ngày và các quyết định của Giáo hội.

Ông de Llanes kết luận: “Trong năm năm qua, chúng tôi đã nỗ lực đưa các cộng đoàn đến với Nền tảng. Giờ đây, chúng tôi mong muốn Nền tảng trở thành cầu nối đưa các cộng đoàn đến gần nhau hơn.”