Lễ Tro tại Nhà thờ Chính Tòa Đức Bà Sài Gòn: mời gọi sám hối và đổi mới đời sống

TGPSG -- Lễ Tro cử hành tại Nhà thờ Chính Tòa Đức Bà Sài Gòn mở đầu Mùa Chay Thánh, nhắc cộng đoàn ý thức thân phận tro bụi, sám hối từ nội tâm và canh tân đời sống Kitô hữu qua việc lắng nghe Lời Chúa, gia tăng cầu nguyện, chay tịnh và thực thi bác ái, để chuẩn bị tâm hồn đón mừng mầu nhiệm Phục Sinh.

Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng  đã chủ sự Lễ Tro, khai mở hành trình Mùa Chay Thánh của cộng đoàn Dân Chúa, vào lúc 17g30 thứ Sáu, ngày 20-02-2026, tại Nhà thờ Chính Tòa Đức Bà Sài Gòn.

Đồng tế với ngài có linh mục Tổng Đại diện Ignatio Hồ Văn Xuân - Chánh xứ Nhà thờ Chính Tòa và 03 linh mục phó xứ. Tham dự Thánh lễ có đông đảo giáo dân quy tụ từ nhiều nơi.

Nghi thức đầu lễ: bước vào “mùa Xuân thiêng liêng”

Trong phần mở đầu Thánh lễ, Đức Tổng Giám mục Giuse  gợi lại bầu khí đầu năm khi cộng đoàn vừa trải qua ba ngày Tết. Ngài cho biết theo phụng vụ, Mùa Chay khởi đầu từ Thứ Tư Lễ Tro, nhưng do những ngày Tết nên cộng đoàn được chuyển việc cử hành sang hôm nay. Từ đó, ngài mời gọi cộng đoàn bước vào Mùa Chay như một thời gian chuẩn bị để sống “mùa xuân thiêng liêng”: được tái sinh, được đón nhận dồi dào sự sống của Chúa.

Đức Tổng Giám mục cũng nhắc cộng đoàn giữ chay tịnh, kiêng thịt, thực hành những hy sinh và dành thời gian cầu nguyện trong ngày Lễ Tro. Ngài hướng ý cộng đoàn dâng Thánh lễ để xin Chúa giúp mỗi người biết đổi mới tâm hồn, làm mới lại đời sống Kitô hữu bằng việc lắng nghe Lời Chúa, gia tăng cầu nguyện, hy sinh hãm mình và làm việc bác ái trong suốt Mùa Chay Thánh.

Phụng vụ Lời Chúa: trở về với Chúa từ tận đáy lòng

Phần Phụng vụ Lời Chúa mở ra những điểm nhấn nền tảng của ngày đầu Mùa Chay.

Bài đọc I trích sách ngôn sứ Giô-en kêu gọi dân Chúa trở về “hết lòng” với Thiên Chúa bằng việc ăn chay, khóc lóc và thống thiết, nhưng điều cốt yếu không phải biểu lộ bên ngoài: “Đừng xé áo, nhưng hãy xé lòng.” Lời ngôn sứ nêu rõ dung mạo Thiên Chúa là Đấng từ bi, nhân hậu, chậm giận và giàu tình thương, Đấng muốn con người hoán cải để nhận lại phúc lành.

Tiếp nối, Thánh vịnh 50 được hát như lời cầu thống hối của người tội lỗi, xin Chúa thương xót, thanh tẩy và tái tạo con người nên mới.

Bài đọc II trích thư thứ hai của thánh Phaolô gửi tín hữu Côrintô mời gọi: “Hãy làm hòa với Thiên Chúa” và sống trọn thời gian ân sủng: “Đây là thời Thiên Chúa thi ân, đây là ngày Thiên Chúa cứu độ.” Lời mời gọi ấy đặt cộng đoàn trước chọn lựa dứt khoát: đón nhận ân huệ của Chúa cách hữu hiệu trong hành trình Mùa Chay.

Tin Mừng theo thánh Mátthêu thuật lại lời Chúa Giêsu dạy các môn đệ khi thực hành việc lành: bố thí, cầu nguyện và ăn chay phải tránh phô trương. Chúa mời gọi sống tương quan với Thiên Chúa trong kín đáo, vì Cha là Đấng thấu suốt những gì kín đáo.

Bài giảng: “đói” để nhận ra những khát vọng quan trọng hơn

Trong bài giảng, Đức Tổng Giám mục bắt đầu từ trải nghiệm rất cụ thể của ngày Lễ Tro: cộng đoàn ăn chay và kiêng thịt, giảm bớt phần ăn thường ngày. Ngài gợi hỏi: “Hôm nay anh chị em có thấy đói hơn không?”, để dẫn vào ý nghĩa thiêng liêng của chay tịnh.

Theo Đức Tổng Giám mục, ăn chay không dừng lại ở việc tiết chế phần xác, nhưng giúp người tín hữu nhận ra một “cơn đói” khác quan trọng hơn: đói khát ân sủng Chúa, đói khát tình thương, đói khát Lời Chúa và đói khát sự công chính. Từ cảm giác thiếu thốn của thân xác, con người được nhắc nhớ về những nhu cầu sâu xa của tâm hồn, để biết mở lòng đón nhận ơn Chúa.

Ngài trình bày Mùa Chay là thời gian sám hối để canh tân những tương quan nền tảng trong đời sống:

• canh tân tương quan với Thiên Chúa: yêu mến, tin tưởng, thực hành Lời Chúa và thánh ý Chúa;

• canh tân tương quan với tha nhân: yêu thương, tha thứ, nhẫn nhục, thương xót và giúp đỡ nhau;

• tập luyện để làm chủ các ham muốn, tránh những lệch lạc trong đời sống.

Từ Lời Chúa ngày Lễ Tro, Đức Tổng Giám mục nhắc cộng đoàn đi vào chiều sâu sám hối nội tâm. Ngài giải thích lời mời gọi “xé lòng chứ đừng xé áo” như một thái độ hoán cải thật sự, không dừng ở hình thức. Đồng thời, dựa vào Tin Mừng, ngài lưu ý việc sống đạo cần tránh rơi vào lối sống chỉ chăm bề ngoài, thiếu chiều sâu bên trong. Ngài mời gọi mỗi người để cho Lời Chúa thấm vào “tận tâm can”, chạm đến trái tim, không chỉ nghe và suy luận, nhưng để Lời Chúa biến đổi đời sống.

Đức Tổng Giám mục cũng nêu một số nguy cơ có thể xảy ra khi người tín hữu không để Lời Chúa hướng dẫn đời sống nội tâm: tự hào vì danh xưng Kitô hữu nhưng thiếu gắn bó với Chúa; tự mãn vì các việc đạo đức hay thành tích bên ngoài mà quên việc sống Tin Mừng; mơ ước một hình ảnh Hội Thánh lý tưởng đến mức dễ thất vọng và trở thành xét đoán người khác; hoặc an phận trong sự “công chính” của bản thân mà quên những người nghèo khổ, bé mọn và đau yếu. Từ đó, ngài mời gọi cộng đoàn bước vào Mùa Chay bằng thái độ khiêm tốn, xét mình và hoán cải thật lòng.

Nghi thức làm phép tro và xức tro

Sau bài giảng, cộng đoàn bước vào nghi thức làm phép tro. Đức Tổng Giám mục mời gọi cộng đoàn hiệp ý cầu xin Thiên Chúa là Cha chúc lành cho tro dùng trong nghi thức, để việc xức tro trên đầu trở thành dấu chỉ bày tỏ lòng sám hối. Trong lời nguyện làm phép, ngài xin Chúa giúp cộng đoàn, khi ý thức thân phận “tro bụi và sẽ trở về bụi”, biết sốt sắng giữ Mùa Chay Thánh, đón nhận ơn tha thứ và canh tân đời sống theo hình ảnh Đức Kitô Phục Sinh.

Tiếp đến, các linh mục và thừa tác viên xức tro cho cộng đoàn. Giáo dân lần lượt tiến lên lãnh nhận tro được xức trên đầu trong bầu khí linh thiêng của ngày khởi đầu Mùa Chay Thánh 2026.

Lời nguyện tín hữu: cầu cho Hội Thánh và mọi thành phần Dân Chúa

Trong Lời nguyện tín hữu, cộng đoàn dâng lên Chúa những ý nguyện theo tinh thần Mùa Chay

Thánh lễ tiếp tục với phần Phụng vụ Thánh Thể. Cộng đoàn hiệp thông trong lời nguyện và Kinh Tạ ơn, dâng lên Chúa hy lễ đầu Mùa Chay, xin ơn sám hối và thực hành bác ái, để chế ngự những dục vọng xấu xa và sốt sắng đi vào cuộc thương khó của Đức Kitô.

Sau nghi thức chúc bình an, cộng đoàn sốt sắng bước vào phần Hiệp lễ, kết hiệp với Đức Kitô trong Bí tích Thánh Thể.

Sau Lời nguyện hiệp lễ, Đức Tổng Giám mục ban phép lành cuối lễ và sai cộng đoàn ra đi trong bình an. Thánh lễ Thứ Sáu Lễ Tro khép lại, mở ra một chặng đường mới của Mùa Chay Thánh, mời gọi mỗi người trở về với Chúa bằng sám hối thật lòng, sống chiều sâu nội tâm và canh tân đời sống Kitô hữu bằng cầu nguyện, chay tịnh và bác ái, để chuẩn bị tâm hồn đón mừng mầu nhiệm Phục Sinh.

Bài: Sơn Nữ, SPC (TGPSG)
Ảnh: Đăng Duy & Paul Phạm