Dung mạo mục tử của Đức Hồng y Gioan Baotixita qua các bài giảng trong chương trình tang lễ (3)

TGPSG – Trong ngày thứ Năm 26-3-2026, đã có 7 Thánh lễ được cử hành tại Nhà nguyện cổ Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận để cầu nguyện cho Đức cố Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, với những bài giảng lễ triển khai các đề tài:

• 'Lạnh mà ấm'
• Hiện thân của Mục tử Giêsu
• Cái chết của người công chính
• Làm cho cái tôi chết đi
• Người nô bộc khiêm hạ
• Người tôi tớ trung thành

'Lạnh mà ấm'

Trong Thánh lễ do các linh mục của Trung tâm Mục vụ Tổng giáo phận đặc trách cử hành lúc 6g sáng, linh mục Giuse Hoàng Ngọc Dũng đã mô tả Đức Hồng y Gioan Baotixita như một vị mục tử tưởng là ‘tủ lạnh’ nhưng lại rất ‘ấm áp’, vì đó là:

• Kế hoạch của tình yêu: Giống như Đức Giêsu trong phép lạ cho Ladarô sống lại, điều tưởng như chậm trễ thờ ơ trong cách ứng xử của Đức Giêsu, thực ra lại là kế hoạch của tình bạn thắm thiết. Cái chết không phải là lời cuối cùng, nhưng sự sống mới là lời sau hết, mở ra niềm hy vọng cho người tín hữu ngay cả trong giờ phút chia ly.
• Đức Hồng y âm thầm nhưng gần gũi: Dù ngài được nhận xét là ít nói và trầm lặng, những ai từng gặp gỡ Đức Hồng y đều cảm nhận nơi ngài sự quan tâm, lắng nghe và chăm sóc rất tinh tế.
• Di sản mục vụ của ngài là tinh thần lắng nghe và phục vụ kiên trì: Trong suốt hành trình phục vụ, Đức Hồng y đã khởi xướng nhiều sáng kiến mục vụ, đặc biệt trong việc quan tâm đến đời sống con người toàn diện, kể cả lãnh vực tâm lý. Ngài để lại cho các mục tử và cộng đoàn bài học về sự kiên nhẫn, bình tâm và trung thành thi hành thánh ý Thiên Chúa, bất chấp những thử thách hay ý kiến trái chiều.

Hiện thân của Mục tử Giêsu

Trong bài giảng lễ của Thánh lễ được cử hành vào lúc 7g, Đức Giám mục Luy Nguyễn Anh Tuấn đã nói về vị Mục tử Giêsu hiện diện sống động nơi Đức Hồng y Gioan Baotixita:

• Mục tử Giêsu hiện diện qua các mục tử của Hội Thánh, trong đó có Đức Hồng y. Cái chết của Đức Hồng y mang dáng vẻ cô đơn nhưng Mục tử Giêsu luôn đón nhận các tôi tớ trung thành của Chúa vào cuộc sống vinh quang vĩnh cửu.
• Mang tâm tư của Mục tử Giêsu, Đức Hồng y đặc biệt quan tâm đến việc đào tạo linh mục và giáo dân, thành lập Trung tâm Mục vụ và gửi nhiều linh mục đi du học để chuẩn bị nhân sự cho sứ vụ loan báo Tin Mừng.
• Đức Hồng y luôn thể hiện một đời sống hiệp thông và trung thành với sứ mạng truyền giáo.

Cái chết của người công chính

Trong bài giảng của Thánh lễ dành cho các Đoàn thể được cử hành lúc 8g, Lm Giuse Trần Thanh Công đã nhìn thấy cái chết của người công chính nơi sự ra đi Đức Hồng y Gioan Baotixita:

• Cái chết trong đức tin là bước trở về với Thiên Chúa. Niềm tin vào sự sống đời sau sẽ giúp con người đối diện với đau khổ và cái chết trong bình an và tín thác.
• Cộng đoàn được khích lệ nhìn vào cách thức Đức Hồng y sống và kết thúc cuộc đời để củng cố đức tin của mình, xác tín rằng điểm kết thúc nơi trần gian chính là khởi đầu cho cuộc sống mới trong gia đình của Thiên Chúa.

Làm cho cái tôi chết đi

Trong bài giảng của Thánh lễ được các linh mục giáo phận Mỹ Tho cử hành vào lúc 14g, linh mục Phaolô Trần Kỳ Minh đã cho thấy:

• Cuộc đời Đức Hồng y Gioan Baotixita là một hành trình chấp nhận hy sinh, vượt qua thử thách và trung thành với ơn gọi, để phục vụ Chúa và Giáo hội trong mọi hoàn cảnh của đất nước và thời cuộc.
• Ngài là một mục tử kiên trì xây dựng sự hiệp nhất và chăm lo đào tạo con người, chú trọng đào tạo chủng sinh và ơn gọi linh mục, quan tâm quy tụ cộng đoàn, nâng cao đời sống đức tin của giáo dân, dành sự quan tâm cụ thể cho người nghèo và những vùng xa xôi.
• Di sản ngài để lại là đời sống yêu thương và tín thác vào Thiên Chúa, đón nhận đau khổ và bệnh tật trong niềm tín thác. 

Người nô bộc khiêm hạ

Trong bài giảng của Thánh lễ dành cho các tu sĩ được cử hành vào lúc 15g, linh mục Giuse Phạm Quốc Văn, OP. đã nói về Đức Hồng y Gioan Baotixita:

• Như người tôi tớ trung thành của Thiên Chúa: Dù ở bất cứ thời điểm nào, trong bất cứ hoàn cảnh nào, ngài vẫn trung thành thi hành sứ mạng được trao, trở thành mẫu gương của người tôi tớ tận tụy trong Hội Thánh.
• Luôn sẵn sàng đáp lại thánh ý Chúa: Dù là Chủng sinh, Linh mục, Giám mục, Tổng Giám mục, Hồng y, hay nghỉ hưu và bệnh tật, ngài luôn kiên trì tín thác vào Thiên Chúa.

Người tôi tớ trung thành

Trong bài giảng của Thánh lễ được các linh mục Giáo phận Cần Thơ cử hành vào lúc 17g, Đức Giám mục Phêrô Lê Tấn Lợi đã nói về Đức Hồng y Gioan Baotixita:

• Như người tôi tớ trung thành của Thiên Chúa, luôn sẵn sàng phục vụ trong mọi giai đoạn của cuộc sống.
• Như người mục tử sẵn sàng đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh, ở mọi nơi được sai đến, cho đến khi nghỉ hưu và đón nhận bệnh tật với tâm tình tín thác.

Kết luận

Với ‘khuôn mặt mang vẻ lạnh’ mà ‘trái tim lại ấm áp’, Đức Hồng y Gioan Baotixita chính là ‘người nô bộc khiêm hạ và trung thành’, hết lòng phục vụ Chúa và Giáo hội, thường xuyên ‘làm cho cái tôi của mình chết đi’ để cuối đời đã ‘chết như người công chính’, được Mục tử Giêsu đón đưa vào cuộc sống vinh quang vĩnh cửu.

Đó là nội dung bài giảng của các Thánh lễ được cử hành vào thứ Năm 26-3-2026 trước thi hài của Đức Hồng y Gioan Baotixita trong Nhà nguyện cổ của Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Sài Gòn.

Xin cho ngài luôn là hương thơm thánh thiện của Chúa, quyến rũ được muôn tâm hồn đến cùng Thiên Chúa tuyệt mỹ. Amen.