Đức Lêô XIV gửi FAO: Có lương thực là quyền cơ bản của con người

Tác giả: Deborah Castellano Lubov

Cao Trí biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Trong sứ điệp gửi Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc nhân Ngày Lương thực Thế giới 16/10/2026, Đức Giáo hoàng Lêô XIV kêu gọi công nhận lương thực là “một quyền cơ bản của con người”, khẳng định bánh ăn không bao giờ được sử dụng như “vũ khí chiến tranh”, đồng thời thúc giục cộng đồng quốc tế thể hiện “lòng can đảm về luân lý” cần thiết để chống nạn đói.

“Được tiếp cận thường xuyên với nguồn lương thực an toàn, phù hợp và đầy đủ, tương xứng với phẩm giá của mỗi người, là một quyền cơ bản của con người. Bảo đảm quyền này là nghĩa vụ công lý ràng buộc cả từng quốc gia lẫn cộng đồng quốc tế.”

Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhắc lại điều này trong sứ điệp gửi Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hiệp Quốc (FAO) nhân Ngày Lương thực Thế giới năm nay, ngày 16/10/2026.

Sứ điệp của Đức Thánh Cha được Đức ông Fernando Chica Arellano, Quan sát viên thường trực của Tòa Thánh tại FAO, đọc trong buổi lễ kỷ niệm diễn ra hôm thứ Sáu.

Trong sứ điệp gửi ông Qu Dongyu, Tổng Giám đốc FAO, Đức Giáo hoàng nhắc lại chủ đề của Ngày Lương thực Thế giới năm nay là “Đổi mới hôm nay. Nuôi dưỡng ngày mai” và cảm ơn tổ chức vì những nỗ lực trên trường quốc tế.

Không thể chấp nhận việc coi nước là “mặt hàng tranh chấp” và bánh ăn là “đặc quyền”

Đức Giáo hoàng Lêô nhấn mạnh rằng, dù công nghệ đã đạt được những tiến bộ chưa từng có, “vẫn không thể chấp nhận việc coi bánh ăn là một đặc quyền và nước là một mặt hàng tranh chấp”.

Trong thư, Đức Thánh Cha cho rằng “không thể xem nạn đói là một hiện tượng bất thường về mặt thống kê, bởi nguyên nhân chủ yếu là sự thiếu ý chí chính trị và lòng bác ái tập thể”; đồng thời, ngài phê phán quan niệm cho rằng tình trạng thiếu lương thực là điều không thể tránh khỏi do đặc điểm địa lý.

Ngài nhận xét rằng trong khi các đổi mới thúc đẩy sản xuất, khâu phân phối lại đang bị bỏ quên.

Ngài lấy làm tiếc: “Các thị trường ngũ cốc đang được tối ưu hóa trên các sàn giao dịch chứng khoán, trong khi những hạt giống thực sự nảy mầm trong lòng đất lại rơi vào tay các tập đoàn độc quyền, khiến hoạt động canh tác quy mô nhỏ bị bóp nghẹt”.

Bánh ăn không được trở thành công cụ gây sức ép địa chính trị hay chiến tranh

Đức Thánh Cha giải thích rằng để đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng trong tương lai, “cần giải phóng hoạt động sản xuất lương thực khỏi tư duy thuần túy đầu cơ”.

Đức Giáo hoàng nhấn mạnh: “Bánh ăn không được trở thành công cụ gây sức ép địa chính trị hay một tài sản tài chính đầy biến động. Bánh ăn cũng tuyệt đối không được sử dụng làm vũ khí chiến tranh”.

Ngài nói tiếp: “Thật vậy, ngăn cản bất kỳ ai được tiếp cận với bánh ăn hoặc phá hủy những phương tiện sản xuất ra bánh ăn là hành vi xúc phạm nghiêm trọng đến phẩm giá con người”.

Ngài nói rằng bánh ăn quý giá vì nuôi dưỡng sự sống Thiên Chúa ban cho chúng ta. Vì thế, chúng ta phải vượt qua cám dỗ của lối suy nghĩ thiển cận, chỉ nhìn đến lợi ích trước mắt.

Đã đến ngưỡng giới hạn

Đức Thánh Cha tiếp tục nhận xét rằng “huyền thoại cho rằng tăng trưởng có thể là vô hạn trong khi các nguồn tài nguyên lại hữu hạn” đã chạm đến “ngưỡng giới hạn”.

Đức Giáo hoàng cho rằng ngày nay, đổi mới đòi hỏi phải có ý thức trách nhiệm giữa các thế hệ, vượt ra ngoài khuôn khổ của những ngân sách hằng năm.

Ngài nói tiếp, đổi mới “có nghĩa là dung hòa công nghệ với sự khôn ngoan, kể cả tri thức khôn ngoan được truyền lại từ tổ tiên, đồng thời duy trì tầm nhìn hướng đến tương lai”.

Đức Giáo hoàng Lêô nói: “Vấn đề không phải là bác bỏ những tiến bộ công nghệ, mà là kết hợp chúng với sự khôn ngoan của những người nông dân, những người đã hiểu biết ngày càng sâu sắc về đất đai và khí hậu qua nhiều thế kỷ quan sát cẩn trọng”.

Ngài nói rằng điều này cũng bao hàm việc bảo vệ nguồn nước như một tài sản chung bất khả xâm phạm.

Khuyến khích FAO tiếp tục đóng góp cho công ích phổ quát

Trong sứ điệp, Đức Giáo hoàng khuyến khích Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp cùng các quốc gia thành viên “không dừng lại ở những phân tích trừu tượng hay những tuyên bố mang lại hiệu quả hạn chế”.

Ngài nói: “Đây là lúc cần có lòng can đảm về luân lý”, đồng thời nhấn mạnh rằng “một trật tự lương thực toàn cầu mới là điều thiết yếu, trong đó, đổi mới công nghệ phải tuyệt đối đặt dưới yêu cầu tôn trọng phẩm giá con người do Thiên Chúa ban tặng và công ích phổ quát”.

Hơn nữa, Đức Giáo hoàng cho rằng “có một đòi hỏi cấp bách về luân lý là phải chuyển hướng các nguồn lực đang đầu tư vào công nghiệp chiến tranh sang nghiên cứu nông nghiệp bền vững và phục hồi những vùng đất bị thoái hóa”.

Can đảm chống lại những đổi mới phi đạo đức

Đức Thánh Cha nói rằng ngày mai “không phải là một khoảng thời gian trừu tượng đang thụ động chờ đợi chúng ta”; trái lại, ngài khẳng định, “đó là mùa gặt của những gì chúng ta gieo hôm nay qua các quyết định của mình”.

Ngài nói: “Nếu chúng ta gieo những đổi mới phi đạo đức, dựa trên khát vọng thống trị trái đất và loại trừ những người yếu thế, chúng ta sẽ gặt hái sự cằn cỗi và xung đột”.

Ngược lại, ngài nhận định: “Nếu đổi mới bắt nguồn từ sự tôn trọng trật tự tự nhiên và công lý dành cho những người đói khổ, ngày mai sẽ mang đến một bàn tiệc rộng mở, nuôi dưỡng toàn thể nhân loại”.