Đại hội ở Macao: ‘Sự khôn ngoan của con tim’ định hướng công cuộc loan báo Tin Mừng giữa thời đại AI

Nguồn: RVA News

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/RVA News -- Giáo hội phải mang “sự khôn ngoan của con tim” vào thế giới kỹ thuật số, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tiếp cận con người, khi hướng dẫn họ đến những mối tương quan nhân bản đích thực và đến với đời sống của Giáo hội. Tiến sĩ Victor Lam phát biểu như trên tại phiên khai mạc cuộc họp của Văn phòng Truyền thông Xã hội thuộc Liên Hội đồng Giám mục châu Á (FABC-OSC), diễn ra tại Macao ngày 28.10.2026

Trong bài trình bày kết nối với chủ đề “Từ mục vụ đến loan báo Tin Mừng, từ Hong Kong đến Macao”, Tiến sĩ Lam liên kết các cuộc thảo luận năm ngoái về AI và tác động của công nghệ này đối với nhân loại tại cuộc họp FABC-OSC ở Hong Kong với trọng tâm loan báo Tin Mừng của năm nay. Ông kêu gọi chuyển từ cách nhìn công nghệ kỹ thuật số chủ yếu như một công cụ mục vụ sang việc nhìn nhận thế giới kỹ thuật số là một địa bàn truyền giáo.

Tiến sĩ Victor Lam là cựu viên chức chính quyền Hong Kong đã nghỉ hưu, có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực quản trị điện tử. Ông cố vấn cho Giáo phận Công giáo Hong Kong về giáo lý và công nghệ thông tin, đồng thời tham gia công tác giáo lý hơn 40 năm.

Dựa trên lời mời gọi của Đức Giáo hoàng Phanxicô về “sự khôn ngoan của con tim” và tầm nhìn Magnifica Humanitas của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, ông Lam cho rằng tiến bộ công nghệ phải được định hướng bởi phẩm giá con người, tình liên đới và cam kết phục vụ công ích, thay vì chỉ chú trọng hiệu quả, lợi nhuận hoặc thao túng.

Ông nói: AI có thể mở ra nhiều cơ hội đáng kể, nhưng công nghệ này không trung lập về mặt đạo đức. Cách thiết kế và sử dụng AI có thể chứa đựng những thiên kiến và định hình hành vi con người. Vì thế, cần cảnh giác về mặt đạo đức và có những hành động xã hội cụ thể.

Dựa trên các trình thuật Kinh Thánh về tháp Babel và việc tái thiết tường thành Giêrusalem, Tiến sĩ Lam cho thấy sự đối nghịch giữa việc sử dụng công nghệ để thống trị, với việc thống nhất dùng công nghệ nhằm thúc đẩy cộng tác, thương xót và phục hồi. Ông nói, vấn đề không chỉ là có nên sử dụng AI hay không, mà còn là con người đang xây dựng một xã hội như thế nào thông qua công nghệ này.

Tiến sĩ Lam cũng cảnh báo về những cách tiếp cận xem các giới hạn và sự mong manh của con người là những vấn đề cần loại bỏ bằng cách tối ưu hóa công nghệ. Ông lập luận rằng chủ nghĩa nhân văn đích thực nhìn nhận sự phát triển toàn diện của con người phụ thuộc vào các mối tương quan, trách nhiệm luân lý và sự sẵn lòng hiến thân vì người khác.

Đối với Giáo hội, điều này có nghĩa là bước vào thế giới kỹ thuật số không chỉ để quản lý công nghệ hay gia tăng tương tác trực tuyến, mà còn để loan báo Tin Mừng. Tiến sĩ Lam nói: “Sứ mạng của chúng ta là mang ngôn ngữ Tin Mừng vào không gian này”. Ông mô tả môi trường kỹ thuật số là một “lục địa kỹ thuật số”, nơi con người, đặc biệt là người trẻ, ngày càng sinh sống và tương tác.

Ông kêu gọi đào tạo những nhà truyền giáo kỹ thuật số, biết nhìn nhận các cuộc gặp gỡ trực tuyến là cơ hội để loan báo Tin Mừng cách có ý nghĩa, thay vì chỉ chạy theo lượt thích, nâng cao số người theo dõi hoặc tìm các xu hướng do thuật toán tạo ra.

Tiến sĩ Lam nêu ba ưu tiên cho sứ mạng này: giáo dục người trẻ sử dụng công nghệ một cách có trách nhiệm và tự do; vun đắp những mối tương quan nhân bản đích thực mà các kết nối kỹ thuật số không thể thay thế; và bảo đảm công nghệ thúc đẩy công lý, hòa bình và công ích.

Lấy thánh Phanxicô Assisi làm mẫu gương, ông nhấn mạnh rằng hòa bình và việc loan báo Tin Mừng đòi hỏi sự gặp gỡ trực tiếp, đối thoại và tình yêu được thể hiện bằng hành động cụ thể. Các công cụ kỹ thuật số có thể mở đầu cho sự tiếp xúc, nhưng mục tiêu cuối cùng là đồng hành với con người vượt ra ngoài màn hình, tiến đến những mối tương quan thực sự và đời sống bí tích của Giáo hội.

Cuộc họp diễn ra từ ngày 27 đến 31.10,2026, quy tụ các giám mục châu Á và những người làm công tác truyền thông của Giáo hội, với chủ đề “Magnifica Humanitas và những con đường hiệp hành trong công cuộc loan báo Tin Mừng tại châu Á: Truyền thông về Đức Kitô trong thời đại trí tuệ nhân tạo”. Bài trình bày của Tiến sĩ Lam kết nối cuộc họp trước đó tại Hong Kong với trọng tâm của đại hội lần này: chuyển từ suy tư về tác động của AI sang những đáp ứng truyền giáo cụ thể.