Tổng Giám mục Hicks của New York: ‘Magnifica humanitas’ sẽ định hình các thế hệ tương lai

Tác giả: Deborah Castellano Lubov

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Trong cuộc phỏng vấn với Vatican News, Đức Tổng Giám mục Ronald Hicks của New York gọi thông điệp đầu tiên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV là Magnifica humanitas là văn kiện thiết yếu cho các thế hệ mai sau, đồng thời khẳng định Đức Giáo hoàng đang nêu lên những vấn đề đúng đắn, đặc biệt liên quan đến bản chất đang thay đổi của lao động, khi nhiều người trẻ trong Tổng Giáo phận của ngài đặt câu hỏi: “Liệu tôi có đang học cho một nghề nghiệp sẽ không còn tồn tại trong 10 năm tới không?”

“Tôi cảm thấy Đức Thánh Cha thực sự nắm bắt được những vấn đề cốt lõi đang diễn ra trong thế giới hôm nay. Ngài đang trực tiếp đề cập đến chúng. AI sẽ còn hiện diện lâu dài.”

Trong cuộc phỏng vấn với Vatican News sau khi Đức Giáo hoàng Lêô XIV công bố thông điệp đầu tiên, Đức Tổng Giám mục Ronald Hicks của New York đã chia sẻ như trên khi hoan nghênh quyết định của Đức Thánh Cha sớm đề cập đến AI ngay từ đầu triều đại giáo hoàng của ngài.

Mô tả Magnifica humanitas là “đúng lúc”, “thiết thực” và cần thiết cho các thế hệ tương lai, Đức Tổng Giám mục New York nhìn nhận rằng trí tuệ nhân tạo sẽ tiếp tục hiện diện lâu dài và ca ngợi Đức Giáo hoàng Lêô vì đã trực diện đối mặt với vấn đề này, đồng thời nỗ lực bảo đảm sự phát triển công nghệ luôn đặt nền tảng trên phẩm giá con người và công ích.

Ngài bày tỏ lòng biết ơn đối với Đức Thánh Cha “vì ngay trong giai đoạn đầu triều đại giáo hoàng, ngài đã trao cho chúng ta một văn kiện có chiều sâu, thiết thực và rất cần thiết như thế này.”

Thưa Đức Tổng Giám mục Hicks, Đức Tổng nhìn thấy ý nghĩa nào nơi thông điệp đầu tiên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, Magnifica humanitas?

Trước hết, tôi thực sự biết ơn về thông điệp này. Tôi cảm thấy Đức Thánh Cha thực sự nắm bắt được những vấn đề cốt lõi đang diễn ra trong thế giới hôm nay. Ngài đang trực tiếp đề cập đến chúng. AI sẽ còn tồn tại lâu dài và là điều mà mọi người đều đang nói tới.

Tôi nghĩ ngay từ đầu, Đức Thánh Cha đã cho thấy rằng với tư cách là Hội Thánh, chúng ta sẽ dấn thân vào thế giới và đối diện với những vấn đề thực tế. Đây là một vấn đề đúng lúc. Đây là một vấn đề rất thiết thực.

Điều tôi cũng trân trọng nơi thông điệp này là ngài rất coi trọng đối thoại. Ngài muốn có những cuộc trao đổi xoay quanh AI và cách tốt nhất để sử dụng nó. Ngài không nói rằng chúng ta hãy trốn tránh hay giả vờ như nó không tồn tại. Ngài nói rằng AI thực sự tồn tại, nhưng cần có sự quản trị mang tính đạo đức; cần có trách nhiệm chung; cần có sự hợp tác trong việc sử dụng AI vì công ích.

Tôi không chỉ biết ơn mà còn thực sự hào hứng với thông điệp này. Tôi nghĩ thế giới cần đến nó. Văn kiện này đang được đón nhận rất tích cực. Tôi nóng lòng chờ đợi để chúng ta tiếp tục cuộc đối thoại và trao đổi với nhau về chủ đề này.

Đúng vậy. Chắc chắn Đức Giáo hoàng Lêô không hề sợ công nghệ. Ngài có niềm đam mê với toán học và có bằng cử nhân toán học... Là Tổng Giám mục New York, một thành phố thường được xem là trung tâm của quyền lực, kinh doanh, công nghệ và đổi mới, Đức Tổng nhận thấy có những phản ứng nào đối với văn kiện này, một văn kiện cũng đề cập đến giới công nghiệp và kêu gọi bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo?

Tôi chỉ nghe và thấy một cảm nhận cởi mở, đón nhận và biết ơn khi mọi người tiếp nhận thông điệp này từ Đức Thánh Cha. Ai cũng nói rằng có rất nhiều điều chúng ta chưa hiểu về AI. Vì thế, hãy bắt đầu nói về nó, và thực tế là chính Đức Thánh Cha cùng Hội Thánh Công giáo đang ở trung tâm của cuộc trao đổi này. Ngay cả những người không phải là tín hữu Công giáo thực hành cũng tham gia vào cuộc đối thoại này. Đây là một cuộc trao đổi rất cởi mở và được chào đón.

Và tôi nghĩ mọi người muốn đặt ra những câu hỏi như: Chúng ta có để AI tự vận hành hay không? Chúng ta có để nó bị kiểm soát bởi một số ít người chỉ vì lợi nhuận hay không? Hay AI có thể được sử dụng vì lợi ích của thế giới, vì lợi ích của nhân loại?

Tôi cũng thích cách mà trong thông điệp này, Đức Giáo hoàng Lêô thực sự suy tư về ý nghĩa của việc làm người. Trong một thế giới ngày càng tinh vi hơn về công nghệ và về cách AI có thể hoạt động, tôi nghĩ có những câu hỏi rất quan trọng được đặt ra về việc làm người nghĩa là gì.

Văn kiện này được mọi người đón nhận bởi vì cuối cùng thì tất cả chúng ta đều là con người. Chúng ta cùng ở trong hành trình này với nhau, và tôi hy vọng mọi tâm hồn đều được hiệp nhất để cùng cổ võ phẩm giá con người cho tất cả mọi người. Có rất nhiều điều được chứa đựng trong bản văn súc tích nhưng tuyệt đẹp này.

Trong số những mối quan tâm của Giáo hoàng Lêô được nêu trong văn kiện, mối quan tâm nào gây ấn tượng sâu sắc nhất nơi Đức Tổng? Và Đức Tổng mong muốn mọi người, kể cả trong Tổng Giáo phận của mình, đón nhận điều gì từ văn kiện này?

Tôi nghĩ đôi khi chúng ta muốn rút gọn mọi thứ chỉ còn vài câu trích dẫn ngắn gọn. Nhưng tôi nghĩ đây là một trong những văn kiện, một trong những thông điệp mà chúng ta cần ngồi lại với nó, phân định, cầu nguyện, trao đổi và suy ngẫm.

Về câu hỏi của bạn, điều gì thực sự gây ấn tượng mạnh nơi tôi? Tôi nghĩ đó là cách ngài kết nối với thế giới hôm nay. Ngài có đề cập đến việc AI sẽ ảnh hưởng thế nào đến thị trường lao động. Tôi đã lắng nghe những người trẻ và giới trẻ của chúng tôi, và thấy chủ đề AI thực sự nằm ở trung tâm những mối quan tâm, suy nghĩ và lo lắng của họ.

Người trẻ đang đặt câu hỏi: Liệu tôi có đang học cho một công việc hay một nghề nghiệp mà trong khoảng mười năm tới sẽ không còn tồn tại nữa vì AI sẽ thay thế hay không? Có sự lo lắng, có những bận tâm, và họ cũng đang tìm kiếm sự định hướng. Tôi nghĩ thông điệp này mang đến cho chúng ta một lộ trình rất thực tế để giải quyết cả những vấn đề rất cụ thể mà mọi người ở mọi lứa tuổi đang đối diện.

Nghĩ đến thông điệp Rerum novarum của Đức Giáo hoàng Lêô XIII, được Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhắc đến nhiều lần, Đức Tổng có thực sự tin rằng cuộc cách mạng kỹ thuật số có thể được so sánh với cuộc Cách mạng Công nghiệp về mức độ ảnh hưởng hay không?

Bạn nói rất đúng, có một mối liên hệ trực tiếp với Rerum novarum. Cuộc Cách mạng Công nghiệp đã thay đổi toàn bộ thế giới. Khi nghĩ đến việc nó đã thay đổi thị trường lao động như thế nào, người ta từng lo lắng liệu công việc chúng ta làm còn giữ được phẩm giá con người hay không. Liệu chúng ta có bị biến thành những nô lệ hay cỗ máy chỉ chạy theo lợi nhuận hay không? Những vấn đề đó cần được giải quyết trong thời kỳ Cách mạng Công nghiệp, và Rerum novarum đã thực hiện chính điều đó.

Tôi nghĩ rằng, trong các thập niên và trong các thế hệ sắp tới, thông điệp này sẽ được sử dụng theo cách tương tự. AI sẽ còn tồn tại lâu dài. Nó sẽ thay đổi mọi thứ. Tôi nghĩ chúng ta sẽ đặt lại những câu hỏi tương tự: Liệu mọi thứ chỉ được thúc đẩy bởi lợi nhuận, hay chúng ta sẽ hướng đến điều gì đó vì lợi ích của nhân loại để con người không trở thành những nô lệ hay cỗ máy phục vụ lợi nhuận? Và AI sẽ ảnh hưởng thế nào đến công ích? Vì vậy, nhận định của bạn hoàn toàn xác đáng. Có một mối liên hệ trực tiếp với Rerum novarum. Và tôi nghĩ thông điệp này của Đức Giáo hoàng Lêô sẽ có ý nghĩa rất lớn cho nhiều thế hệ mai sau.

Thưa Đức Tổng Giám mục Hicks, Magnifica humanitas là một thông điệp xã hội. Vậy theo Đức Tổng, có khía cạnh nào trong văn kiện được coi là đặc biệt quan trọng đối với sứ vụ mục vụ của Hội Thánh không? Chúng ta thường nghe nhắc đến, kể cả trong buổi giới thiệu chính thức do Đức Giáo hoàng Lêô trực tiếp trình bày, rằng đây không chỉ là thông điệp về trí tuệ nhân tạo, mà còn là về việc bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo. Theo quan điểm của Đức Tổng, điều này quan trọng thế nào đối với sứ vụ mục vụ của Hội Thánh?

Chắc chắn rồi. Bạn hoàn toàn đúng khi nói rằng cuối cùng thì thông điệp này đặt ra câu hỏi: làm người nghĩa là gì? Và đối với Hội Thánh Công giáo, rõ ràng chúng tôi sẽ đón nhận điều đó như một phần trong sứ điệp và sứ vụ của mình.

Chính Chúa Giêsu mời gọi chúng ta trở nên con người trọn vẹn, bởi Người đã đến thế gian vừa là con người thật vừa là Thiên Chúa thật. Người muốn chúng ta được chia sẻ sự sống vĩnh cửu với Người và phản chiếu đời sống của Chúa Giêsu trong cuộc sống của mình. Thông điệp này liên kết trực tiếp với điều đó.

Chúng ta liên hệ với nhau như thế nào? Làm người nghĩa là gì? Làm sao chúng ta nhìn thấy khuôn mặt Thiên Chúa nơi nhau trong công trình tạo dựng, và nhìn thấy anh chị em mình nơi khuôn mặt của người khác? Tất cả những điều đó đều gắn liền với nhân tính của chúng ta, vốn là một phần trong giáo huấn và sứ vụ của Hội Thánh.

AI sẽ ảnh hưởng đến tất cả những điều ấy. Vì vậy, khi Đức Giáo hoàng Lêô kết nối hai điều này với nhau, tôi nghĩ điều đó rất đúng lúc, rất thiết thực và chắc chắn chúng ta cần đến nó. Và văn kiện này sẽ còn được sử dụng trong một thời gian rất dài.

Đức Tổng còn muốn chia sẻ thêm điều gì nữa không?

Tôi chỉ muốn bày tỏ lòng biết ơn đối với Đức Thánh Cha vì ngay trong giai đoạn đầu triều đại giáo hoàng, ngài đã trao cho chúng ta một văn kiện có chiều sâu, thiết thực và cần thiết như thế này. Tôi biết ơn sự lãnh đạo của ngài và mong chờ xem những cuộc trao đổi cũng như các quyết định sẽ tiến triển thế nào từ đây.

Ngài đang góp phần định hình diện mạo của thế giới. Và ngài thực hiện điều đó trong bối cảnh giáo huấn xã hội Công giáo cũng như sứ vụ của Hội Thánh, vốn bắt nguồn từ chính Chúa Giêsu Kitô. Tôi thực sự biết ơn Đức Thánh Cha.