Tại Tenerife, Đức Lêô XIV kêu gọi những kẻ buôn người hãy sám hối

Nguồn: Vatican News

Cao Trí biên dịch

TGPSG -- Gặp gỡ các tổ chức phục vụ di dân tại Tenerife, Đức Lêô XIV kêu gọi coi việc giúp người di cư hội nhập là một trách nhiệm chung, nhằm phục hồi phẩm giá và cảm thức thuộc về, đồng thời kêu gọi những kẻ buôn người hãy sám hối trước khi đối diện với công lý của Thiên Chúa.

Đức Lêô XIV một lần nữa kêu gọi tái khẳng định cam kết giúp người di cư hội nhập, nhấn mạnh rằng việc tiếp đón di dân không thể chỉ dừng lại ở hỗ trợ khẩn cấp, nhưng phải trở thành một tiến trình tái lập phẩm giá, tâm thức thuộc về và tạo cơ hội cho họ.

Phát biểu với các hội nhóm Giáo hội, các tổ chức bác ái và xã hội dân sự tại San Cristóbal de La Laguna vào thứ Sáu, trong ngày cuối cùng của chuyến Tông du đến Tây Ban Nha, Đức Giáo hoàng suy tư về vai trò mà quần đảo Canary tiếp tục đảm nhận như một trong những tuyến đường di cư chính yếu vào châu Âu.

Cuộc gặp gỡ diễn ra tại Quảng trường Cristo de La Laguna, Tenerife, nơi Đức Giáo hoàng ca ngợi công việc của các tổ chức đồng hành với người di cư sau khi họ đến quần đảo, đồng thời mời gọi các xã hội vượt thắng nỗi sợ hãi và sự thờ ơ.

Một thành phố không có tường thành

Mở đầu bài phát biểu, Đức Lêô XIV nhắc đến cách mô tả mà ngài đã nghe về La Laguna như “một thành phố không có tường thành”. Theo ngài, hình ảnh này gợi lên một thách đố sâu xa hơn. Ngài giải thích rằng “những bức tường khó phá vỡ nhất không phải lúc nào cũng được xây bằng đá”, mà “đôi khi chúng nằm trong thái độ của chúng ta, trong nỗi sợ hãi hoặc sự thờ ơ”.

Quần đảo Canary trong những năm gần đây đã trở thành một trong những tuyến biên giới di cư nhộn nhịp nhất của Liên minh châu Âu. Nằm cách bờ biển tây bắc châu Phi khoảng 100 km, quần đảo của Tây Ban Nha này thường là lãnh thổ châu Âu đầu tiên mà người di cư và người tị nạn đặt chân tới, xuất phát từ các quốc gia như Senegal, Mauritania, Mali và Gambia.

Tuyến đường Đại Tây Dương được xem là một trong những hành lang di cư nguy hiểm nhất thế giới, với hàng nghìn người mỗi năm tìm cách vượt biển trên những con thuyền chật chội, thường không đủ điều kiện đi biển. Nhiều người đến nơi trong tình trạng kiệt sức sau nhiều ngày hoặc nhiều tuần lênh đênh trên biển, trong khi vô số người khác không bao giờ hoàn thành hành trình.

Đức Giáo hoàng nói: “Biển cả bao quanh các hòn đảo này mang đến cho chúng ta những câu chuyện mà chúng ta không phải lúc nào cũng biết cách diễn giải: những câu chuyện của đau khổ, của hy vọng và của kiếm tìm.”

Đức Lêô XIV trong cuộc gặp gỡ

Học cách nhìn khác

Đức Lêô XIV nhấn mạnh rằng hội nhập đòi hỏi một cách nhìn khác. Lấy ví dụ từ hệ thống chữ nổi Braille và các hình thức giao tiếp bằng xúc giác, ngài cho thấy rằng con người cần học cách “đọc” cuộc đời người di cư qua sự gần gũi và gặp gỡ, thay vì chỉ qua các con số thống kê hay những phân loại hành chính.

Ngài nói: “Có những người tuy nhìn thấy nhưng không nhận ra. Họ biến một khuôn mặt thành con số, một câu chuyện thành hồ sơ và sự khác biệt thành khoảng cách.” Trái lại, ngài cho thấy Tin Mừng dạy một cách nhìn khởi đi từ sự kiên nhẫn, đồng hành và liên đới thực tế.

Vượt lên trên bác ái đơn thuần

Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng tình liên đới không thể bị thu hẹp vào hoạt động từ thiện hay những hành vi quảng đại nhất thời. Ngài nói: “Tiếp đón mở ra cánh cửa; hội nhập giúp bước qua ngưỡng cửa. Hỗ trợ xoa dịu vết thương, còn hội nhập thì tái xây dựng tương lai.”

Ngài cũng bác bỏ những cách tiếp cận buộc người di cư từ bỏ căn tính của mình, hoặc khuyến khích các cộng đồng sống tách biệt mà không có sự tương tác thực sự. Theo ngài, hội nhập là “một hành trình tương hỗ”, trong đó người mới đến học ngôn ngữ, luật pháp và phong tục của quê hương mới, còn những người tiếp nhận họ học cách mở rộng chân trời mà không đánh mất căn tính riêng.

Trực tiếp nói với người di cư, Đức Lêô XIV khích lệ mỗi người tham gia trọn vẹn vào đời sống cộng đồng mới, và đóng góp tài năng cũng như kinh nghiệm của mình cho công ích.

Không chỉ là một vấn đề cần quản lý

Đức Lêô XIV cũng thách thức lối nhìn coi di cư chỉ là vấn đề chính trị hay hành chính. Ngài nhấn mạnh: “Trước hết, chúng ta đang nói về những con người được dựng nên theo hình ảnh và giống Thiên Chúa”, chứ không phải “những phân loại pháp lý hay những vấn đề cần quản lý.”

Ngài cũng suy tư về một số chứng từ vừa được lắng nghe, trong đó có hai người di cư tên Khalid và Mbacke. Đức Giáo hoàng ghi nhận rằng nhiều người đến các hòn đảo không chỉ tìm kiếm sự an toàn, mà còn tìm cơ hội để xây dựng lại cuộc đời. Họ đang tìm một ai đó nói với họ bằng hành động hơn là lời nói: “Cuộc đời bạn không phải là vô nghĩa; đau khổ của bạn không bị che giấu; phẩm giá của bạn không bị cuốn trôi trong những dòng nước mà bạn đã vượt qua.”

Đồng thời, họ tìm kiếm cơ hội để làm việc, đóng góp và tham gia, chứ không muốn bị đóng khung mãi mãi trong tình trạng dễ bị tổn thương.

Đức Lêô XIV trong cuộc gặp gỡ

Ngăn chặn một “vụ đắm tàu thứ hai”

Đức Lêô XIV sau đó nói về điều ngài gọi là một “vụ đắm tàu thầm lặng” có thể xảy ra sau khi người di cư đến nơi an toàn. Trong khi nhiều người thiệt mạng khi vượt biển, ngài cho biết, những người khác lại phải đối diện với sự cô lập, bị bóc lột và bị loại trừ sau khi đến được nơi muốn đến.

“Cũng có một vụ đắm tàu thầm lặng xảy ra sau khi đến nơi,” ngài cảnh báo, mô tả những người bị bỏ rơi - “không tiếng nói, không mối liên kết, không việc làm và không cảm thức an toàn.”

“Hội nhập có nghĩa là ngăn chặn ‘vụ đắm tàu thứ hai’ này,” ngài nói. Vì thế, ngài ca ngợi hoạt động của Caritas giáo phận, các văn phòng di cư, giáo xứ và các tổ chức địa phương đã đồng hành với người di cư vượt qua giai đoạn khẩn cấp ban đầu, giúp họ xây dựng một cuộc sống ổn định trong xã hội.

Lời cảnh báo dành cho những kẻ buôn người

Đức Lêô XIV sau đó hướng lời kêu gọi đến những kẻ trục lợi từ di cư và đau khổ con người. Ngài nói với những kẻ buôn người, bóc lột và các mạng lưới tội phạm liên quan đến hoạt động đưa người và lạm dụng người dễ bị tổn thương: “Hãy dừng lại. Hãy sám hối.” Ngài nói thêm: “Vì mỗi mạng sống bị mất, mỗi gia đình bị lừa dối, mỗi thân phận bị áp bức, mỗi người phụ nữ bị đe dọa, mỗi người lao động bị bóc lột, các ngươi sẽ phải trình diện trước công lý của Thiên Chúa.”

Ngài lên án những kẻ tổ chức các tuyến di cư nguy hiểm, bóc lột người lao động, đe dọa phụ nữ và trục lợi từ sự tuyệt vọng của họ, đồng thời cảnh báo rằng “nước mắt và máu của những anh chị em này kêu thấu tới Thiên Chúa.”

“Số tiền trục lợi từ sự dễ bị tổn thương của người nghèo sẽ không mang lại bình an, cũng không mang lại danh dự hay tương lai,” ngài nói thêm, trước khi kêu gọi những người liên quan hãy trả tự do cho những người họ đang bóc lột, hoàn trả những gì đã lấy đi và tìm kiếm hòa giải trước khi quá muộn.

Phản ứng của Kitô hữu

Đức Giáo hoàng nhắc nhở rằng hội nhập không thể chỉ là một dự án xã hội.

Bên cạnh sự hỗ trợ thiết thực như nhà ở, hỗ trợ ngôn ngữ, việc làm và bảo vệ pháp lý, người di cư cần được gặp gỡ các cộng đoàn Kitô hữu có khả năng trao ban tình bạn, chứng tá và sự đồng hành. Ngài nói: “Một Giáo hội biết tiếp đón cũng là một Giáo hội biết loan báo Tin Mừng,” đồng thời nhấn mạnh rằng Tin Mừng phải được chia sẻ “không áp đặt” và luôn tôn trọng tự do lương tâm.

Kết thúc bài phát biểu, Đức Lêô XIV nhắc đến cuộc trốn chạy sang Ai Cập của Thánh Gia như một biểu tượng lâu dài cho người di cư và người tị nạn trong suốt dòng lịch sử.

Ngài kết luận: “Thánh Gia Nadarét luôn mãi là mẫu gương và nơi nương tựa cho mọi gia đình tị nạn, mọi người di cư và mọi người buộc phải rời bỏ quê hương mình.”