“Những âm thanh của mất mát” nhân Ngày Quốc tế Hòa bình tại Đền thờ Thánh Phêrô

Nguồn: Vatican News

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Một tác phẩm sắp đặt âm thanh của nhà làm phim Philip Gröning sẽ được giới thiệu tại Tiền đường Đền thờ Thánh Phêrô vào ngày 21/9/2026, Ngày Quốc tế Hòa bình của Liên Hiệp Quốc.

Tiền đường Đền thờ Thánh Phêrô sẽ là nơi diễn ra Những âm thanh của mất mát vào ngày 21/9/2026, Ngày Quốc tế Hòa bình của Liên Hiệp Quốc. Tác phẩm sắp đặt âm thanh do nhà làm phim người Đức Philip Gröning thực hiện nhằm thu hút sự chú ý đến những sinh mạng con người mất đi trong các cuộc chiến tranh, thông qua một loạt âm thanh lách cách và tiếng gõ phát ra không theo những khoảng thời gian cố định.

Sáng kiến này nhận được sự hỗ trợ của Bộ Văn hóa và Giáo dục, Bộ Truyền thông và Phủ Thợ Đền thờ Thánh Phêrô của Tòa Thánh.

Tác phẩm gồm 1.096 âm thanh được ghi riêng lẻ, phát ra vào những khoảng thời gian không đều trong suốt 49 giờ. Theo dự án, mỗi âm thanh đại diện cho một người bị thiệt mạng trong chiến tranh trong khoảng thời gian đó. Dựa trên các số liệu thống kê năm 2026 được dự án trích dẫn, trung bình cứ 2,62 phút lại có một âm thanh vang lên.

“Lời kêu gọi trách nhiệm”

Đức Hồng y José Tolentino de Mendonça, Bộ trưởng Bộ Văn hóa và Giáo dục, hoan nghênh sáng kiến này, đồng thời mô tả ông Gröning là “một bậc thầy đích thực về thinh lặng”.

Đức Hồng y nói: “Trong dự án này, ông gieo những đợt âm thanh ngắn trên mảnh đất màu mỡ của thinh lặng, qua đó hướng sự chú ý của chúng ta đến thảm kịch hằng ngày của những sinh mạng mất đi trong các cuộc chiến trên thế giới.”

Ngài mô tả dự án là “một lời kêu gọi trách nhiệm”, thúc giục mọi người “nghe tiếng kêu” của các nạn nhân của bạo lực và xâm lược, đồng thời “không bao giờ cam chịu trước sự thờ ơ và xao lãng”.

Đức Hồng y Mauro Gambetti, Giám quản kiêm Chủ tịch Ban Quản lý Bảo trì Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, nói rằng việc đón nhận Những âm thanh của mất mát có nghĩa là dành “một không gian để lắng nghe và suy tư về các nạn nhân của những cuộc xung đột”.

Ngài nói thêm rằng tác phẩm “nhắc chúng ta về giá trị của mỗi sự sống con người và trách nhiệm chung của chúng ta trong việc xây dựng những con đường hòa bình”.

Nhớ đến những sinh mạng phía sau các con số thống kê

Ông Paolo Ruffini, Tổng trưởng Bộ Truyền thông, bày tỏ lòng biết ơn đối với ông Gröning vì đã thực hiện một dự án có khả năng “đánh thức chúng ta khỏi sự uể oải trước chiến tranh”.

Ông Ruffini nói: “Một ngàn âm thanh trong 49 giờ sẽ nhắc chúng ta về bấy nhiêu sinh mạng đang bị dập tắt, những đôi mắt khép lại, những trái tim ngừng đập.”

Ông suy tư về cách những câu chuyện con người phía sau chiến tranh có thể bị che khuất giữa những ồn ào của đời sống thường ngày.

Ông nói: “Mỗi tiếng động là một câu chuyện chưa được kể, một khuôn mặt, một cái tên, một tiếng nói bị im bặt, một nụ cười bị ngắt quãng.”

Ông Ruffini cũng nhắc đến lời mời gọi của Đức Giáo hoàng Lêô XIV trong Sứ điệp nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội, kêu gọi mọi người nghĩ đến những khuôn mặt và tiếng nói của những người bị chiến tranh ảnh hưởng.

Ông nói: “Chúng ta hãy cố gắng lắng nghe họ và để cho chính mình được biến đổi.”

Một tác phẩm nghệ thuật được tạo nên từ âm thanh

Ông Gröning cho biết ông bắt đầu thực hiện Những âm thanh của mất mát vào mùa đông năm 2026, sau khi suy nghĩ về số người mất mạng mỗi ngày trong các cuộc chiến tranh.

Ông nói: “Tôi cảm thấy đã đến lúc đưa thực tế rằng chiến tranh giết chết con người cứ mỗi 2,6 phút trở lại trong ý thức của chúng ta.”

Nhà làm phim giải thích rằng dự án được hình thành như một cách đáp lại bằng nghệ thuật đối với một thực tế thường khó có thể cảm nhận chỉ qua các số liệu thống kê.

Ông Gröning nói: “Hình ảnh thì thoáng qua. Sự lặp lại và âm thanh có thể lưu lại lâu hơn.”

Trong ba tháng, dự án đã ghi lại hơn 24.000 mẫu âm thanh lách cách, tiếng gõ và tiếng đập. Các âm thanh được lấy từ 50 nhóm khác nhau, gồm công tắc đèn, máy điện báo cũ, đồng hồ, khóa cửa, hộp bìa carton và tiếng bút chì trên bàn.

Những bản ghi âm này sau đó được ghép thành một tác phẩm kéo dài 49 giờ, gồm 1.096 âm thanh. Ông Gröning bày tỏ lòng biết ơn đối với sự hỗ trợ của Vatican và mong đợi Những âm thanh của mất mát sẽ tiếp tục được thực hiện cho đến năm 2031.

Những âm thanh không đều trên khắp thế giới

Những tiếng lách cách được tạo ra một cách có chủ ý không theo quy luật, đôi khi xuất hiện thành từng cụm, lúc khác lại nhường chỗ cho sự thinh lặng. Âm lượng cũng thay đổi, với một số âm thanh rất nhỏ trong khi những âm thanh khác lớn hơn nhiều.

Theo dự án, những khác biệt này nhằm phản ánh sự chú ý không đồng đều thường dành cho các nạn nhân chiến tranh tùy theo các yếu tố văn hóa, tôn giáo hoặc chủng tộc.

Hoạt động kéo dài 49 giờ này được thiết kế để bao trùm ngày 21/9/2026 tại tất cả các múi giờ, bắt đầu từ Kiribati và kết thúc tại đảo Baker.

Các địa điểm thờ phượng khác cũng hỗ trợ sáng kiến này, trong đó có Nhà thờ Chính tòa Thánh Gioan Thiên Chúa ở thành phố New York và Nhà thờ Chính tòa Santa Maria Matricolare ở Verona.

Trang web Vatican News sẽ cung cấp kết nối trực tuyến trực tiếp với Quảng trường Thánh Phêrô, liên kết với âm thanh của Những âm thanh của mất mát trong hai ngày 20 và 21 tháng 9.