Đức Lêô XIV trong Thánh lễ cuối cùng tại Guinea Xích Đạo: Chuyện đời ta tìm thấy ý nghĩa nơi Tin Mừng

Tác giả: Isabella H. de Carvalho

Cao Trí biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Khi cử hành Thánh lễ cuối cùng trong chuyến Tông du đến bốn quốc gia châu Phi, Đức Giáo hoàng Lêô XIV khích lệ Giáo hội tại Guinea Xích Đạo tiếp tục “sứ mạng của các môn đệ đầu tiên của Chúa Giêsu với niềm vui,” đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc để Kinh Thánh mặc khải ý nghĩa cuộc đời chúng ta.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV nói trong Thánh lễ tại Sân vận động Malabo ở Guinea Xích Đạo vào thứ Năm 23/4/2026: Qua Kinh Thánh, Thiên Chúa mặc khải cho chúng ta ý nghĩa cuộc đời, cho thấy tình yêu của Ngài, và khích lệ chúng ta loan truyền tình yêu ấy cho mọi người.

“Những vấn đề của chúng ta không biến mất trong sự hiện diện của Chúa, nhưng được soi sáng. Cũng như mọi thập giá đều tìm thấy ơn cứu độ trong Chúa Giêsu, thì câu chuyện đời chúng ta cũng tìm thấy ý nghĩa trong Tin Mừng,” Đức Giáo hoàng nhấn mạnh trong bài giảng.

“Trong Chúa Giêsu, chúng ta được trao ban một viễn cảnh kỳ diệu: Thiên Chúa hiến mình vì chúng ta. Tôi có tin rằng tình yêu của Ngài mạnh hơn cái chết của tôi không?

Khi quyết định tin vào Ngài, mỗi người chúng ta chọn lựa giữa sự tuyệt vọng không thể tránh khỏi và niềm hy vọng mà Thiên Chúa ban tặng.”

Ngài nhấn mạnh: “Cơn khát sự sống và công lý của chúng ta được thỏa mãn nhờ lời Chúa Giêsu: ‘Bánh tôi sẽ ban cho thế gian được sống chính là thịt tôi’,”

Trong tinh thần đó, ngài khích lệ “Giáo hội sống động tại Guinea Xích Đạo” tiếp tục “sứ mạng của các môn đệ đầu tiên của Chúa Giêsu với niềm vui.”

“Khi anh chị em cùng nhau đọc Tin Mừng, hãy loan báo với lòng nhiệt thành,” ngài nhấn mạnh.

“Và khi cùng nhau cử hành Thánh Thể, hãy làm chứng về đức tin cứu rỗi qua đời sống của mình, để Lời Chúa trở nên men tốt cho mọi người.”

Đức Giáo hoàng Lêô XIV trong Thánh lễ tại Sân vận động Malabo (Vatican Media)

Thánh lễ cuối cùng của chuyến Tông du

Đức Giáo hoàng Lêô mở đầu bài giảng bằng việc bày tỏ “lời chia buồn chân thành” trước sự qua đời của Tổng Đại diện Tổng Giáo phận Malabo, cha Fortunato Nsue Esono, người đã đột ngột qua đời vào ngày 17/4/2026, chỉ vài ngày trước khi Đức Giáo hoàng đến quốc gia này.

“Tôi mời gọi anh chị em sống giây phút sầu buồn này trong tinh thần đức tin, và tôi tin rằng, những hoàn cảnh liên quan đến cái chết của ngài sẽ được làm sáng tỏ, không bị chi phối bởi suy đoán hay kết luận vội vàng,” Đức Giáo hoàng nói.

Với khoảng 30.000 người tham dự, đây là Thánh lễ cuối cùng mà Đức Giáo hoàng chủ sự trong chuyến Tông du kéo dài 11 ngày, đưa ngài đến bốn quốc gia châu Phi: Algeria, Cameroon, Angola và Guinea Xích Đạo.

Đây cũng là chương trình cuối cùng trước nghi thức tiễn biệt tại Sân bay Quốc tế Malabo, từ đó ngài sẽ lên đường trở về Roma.

Lời Chúa sinh hoa trái và giải thoát chúng ta

Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh rằng việc giải thích Kinh Thánh vừa “nghiêm túc vừa mang tính quan phòng,” vì nó “chuẩn bị cho chúng ta đọc chung cuốn sách lịch sử, tức là những trang đời của chính chúng ta, mà Thiên Chúa vẫn tiếp tục soi sáng bằng sự khôn ngoan của Ngài.”

Đức Giáo hoàng suy niệm về bài đọc thứ nhất từ sách Công vụ Tông đồ, trong đó thầy phó tế Philip giải thích Kinh Thánh và loan báo Chúa Giêsu cho viên thái giám của Nữ hoàng Ethiopia.

Đức Giáo hoàng nhận xét rằng viên thái giám là người thông minh và có học thức nhưng chưa thực sự tự do, và tất cả những gì ông có chỉ là công việc lao động phục vụ người khác.

Ngay cả thân xác của ông, Đức Giáo hoàng giải thích, cũng cho thấy điều đó, vì là thái giám nên ông không thể sinh con, và vì thế “toàn bộ sức sống của ông được đặt phục vụ một quyền lực kiểm soát và thống trị ông.”

“Thế nhưng, khi ông trở về quê hương châu Phi, nơi ông sống như người mang ách nô lệ, thì việc loan báo Tin Mừng đã giải thoát ông. Lời Chúa mà ông cầm trong tay đã sinh hoa trái bất ngờ trong đời ông,” Đức Giáo hoàng nói.

Nhờ thầy phó tế Philip, viên thái giám được biến đổi từ một người quan sát các bản văn thánh “thành nhân vật chính trong chính câu chuyện cuốn hút ông, vì giờ đây câu chuyện ấy liên quan trực tiếp đến ông.”

Đức Giáo hoàng nói tiếp: “Như vậy, người đàn ông châu Phi này bước vào Kinh Thánh, vốn đón nhận mọi độc giả tìm hiểu Lời Chúa. Ông bước vào lịch sử cứu độ, một lịch sử ôm trọn mọi người, đặc biệt là những người bị áp bức, bị gạt ra bên lề và những người bé mọn nhất.”

Đức Giáo hoàng chỉ ra rằng: Vào cuối đoạn văn, Lời này trở thành thực tại sống động khi viên thái giám được thầy phó tế Philip rửa tội và nhờ bí tích này, ông “trở thành con Thiên Chúa, thành anh em của chúng ta trong đức tin.”

“Dù là một nô lệ và không con cái, ông được tái sinh vào một đời sống mới tự do trong danh Chúa Giêsu.”

Đám đông tại Sân vận động Malabo (Vatican Media)

Đức Kitô là tất cả đối với chúng ta

Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhắc nhở những người hiện diện rằng, giống như viên thái giám, chúng ta cũng đã trở thành Kitô hữu nhờ Bí tích Rửa tội và nhờ đó lãnh nhận cùng một đức tin, qua đó chúng ta đọc Lời Chúa và được trợ giúp để “loan báo Tin Mừng trong đời sống.”

Đức Giáo hoàng nói: Việc đọc Kinh Thánh “vì thế luôn vừa là hành vi cá nhân vừa là hành vi của Giáo hội; không bao giờ là điều được thực hiện cách cô lập hay chỉ mang tính máy móc,” đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của người hướng dẫn đồng hành với chúng ta trên hành trình đức tin, như phó tế Philip đã làm với viên thái giám.

Đức Giáo hoàng Lêô tiếp đó lưu ý rằng viên thái giám đang đọc một đoạn trong sách ngôn sứ Isaia, nói về “Chúa Giêsu, Đấng qua cuộc khổ nạn, cái chết và sự phục sinh, cứu chuộc chúng ta khỏi tội lỗi và sự chết.”

Nơi Người, mọi Lời của Thiên Chúa được nên trọn; “Người mặc khải ý định nguyên thủy, ý nghĩa trọn vẹn và mục đích tối hậu của Lời.”

Khi đề cập đến Tin Mừng theo thánh Gioan, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng “qua hành động của Chúa Giêsu, Đấng Cứu Độ, Người hoàn tất điều Người hằng thực hiện: ban sự sống.

Người tạo dựng thế giới, cứu độ thế giới và yêu thương thế giới mãi mãi.”

Trong Tin Mừng, Đức Kitô cũng nhắc nhớ những người lắng nghe về “sự chăm sóc không ngừng” của Người khi gợi lại việc Thiên Chúa đã nuôi dưỡng dân Israel bằng manna trong suốt bốn mươi năm hành trình trong sa mạc.

Manna này “là dấu chỉ, là phúc lành và là lời hứa mà Chúa Giêsu đến để hoàn tất,” Đức Giáo hoàng giải thích, đồng thời nhấn mạnh rằng: giờ đây, manna được thay thế bằng Thánh Thể, “Giao ước vĩnh cửu.”

“Chúng con ngợi khen và chúc tụng Chúa, vì Chúa đã chọn trở nên Thánh Thể cho chúng con, Bánh ban sự sốngvĩnh cửu, để chúng con được sống mãi,” Đức Giáo hoàng nói, và thêm rằng “Đức Kitô là tất cả đối với chúng ta” và nơi Người “chúng ta tìm thấy sự viên mãn của sự sống và ý nghĩa.”

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tại Sân vận động Malabo (@Vatican Media)

Loan báo Tin Mừng cho mọi người

Trước Tin Mừng tuyệt vời này về việc Thiên Chúa “luôn yêu thương chúng ta trước” và Lời Ngài “là Tin Mừng dành cho chúng ta”, Đức Giáo Hoàng khẳng định rằng “chúng ta không có điều gì vĩ đại hơn để loan báo cho thế giới”.

Ngài nhấn mạnh: “Tất cả chúng ta đều được mời gọi vào sứ vụ loan báo Tin Mừng ngay từ giây phút lãnh nhận Bí tích Rửa tội, bí tích của sự hiệp nhất huynh đệ, là dòng nước thanh tẩy của ơn tha thứ và là nguồn mạch của niềm hy vọng.”

“Nhờ chứng tá của chúng ta, việc loan báo ơn cứu độ trở thành hữu hình trong hành động, phục vụ và tha thứ, nói tóm lại, trở thành Giáo hội!”

Đức Giáo Hoàng cũng cảnh báo không để đời sống nội tâm bị khép kín trong những lợi ích riêng, không dành chỗ cho người khác.

Ngài lưu ý rằng: “Trước những thái độ khép kín như thế, chính tình yêu của Chúa nâng đỡ những nỗ lực của chúng ta, đặc biệt trong việc phục vụ công lý và tình liên đới.”