Đức Lêô XIV tại Uruguay: Giáo hội trao tặng Đức Giêsu Kitô và niềm hy vọng của Tin Mừng

Tác giả: Christopher Wells

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Đức Giáo hoàng Lêô XIV bắt đầu chuyến Tông du Nam Mỹ với bài diễn văn về công ích, trong đó ngài suy tư về nền dân chủ, trách nhiệm đối với các thế hệ tương lai, việc bảo vệ phẩm giá con người và chăm lo cho những người túng thiếu nhất, cũng như sự chung sống hòa bình.

Hôm thứ Sáu 6/11/2026, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nói: “Tôi đến” Uruguay “với tư cách là Đấng kế vị thánh Phêrô và là một mục tử, với ước mong gặp gỡ Giáo hội lữ hành trên mảnh đất này và mong đến gần mọi người với niềm trìu mến”.

Trong bài diễn văn quan trọng đầu tiên của chuyến Tông du Uruguay, Đức Giáo hoàng Lêô đã lấy cảm hứng từ La Redota, một sự kiện mang tính nền tảng trong lịch sử Uruguay, để suy tư về ý nghĩa của công ích.

Theo ước tính của chính quyền địa phương, khoảng 30.000 người đã chào đón Đức Giáo hoàng Lêô dọc theo lộ trình và tại Quảng trường Độc Lập (VATICAN MEDIA)

Trích dẫn lời của José Artigas - người được xem là Cha đẻ của Uruguay, Đức Giáo hoàng nói rằng quyền lãnh đạo xuất phát từ “một cộng đồng cụ thể và phải chịu trách nhiệm trước cộng đồng ấy”.

Ngài nói tiếp, cơ quan công quyền “tìm thấy lý do tồn tại trong việc phục vụ công ích và được mời gọi thực thi quyền hạn ấy trong khuôn khổ pháp luật, với sự tôn trọng tự do và trách nhiệm của người dân”.

Đức Giáo hoàng nhấn mạnh giá trị “của những cơ cấu tạo điều kiện cho người dân tham gia đời sống xã hội, xác định quyền hạn của các định chế và tổ chức bầu cử những người lãnh đạo”.

Quan tâm đến tương lai

Đồng thời, ngài nhấn mạnh “bổn phận trao lại cho các thế hệ tương lai những tài sản mà chúng ta đã nhận được”, đồng thời nêu bật những nỗ lực “đáng chú ý” của Uruguay trong việc thúc đẩy năng lượng tái tạo.

Đức Giáo hoàng Lêô nói rằng “quan tâm đến tương lai” còn bao gồm việc chăm sóc những thai nhi chưa chào đời, quan tâm đến việc giáo dục trẻ em và bảo vệ nhân phẩm của người cao tuổi.

Ngài tiếp tục bày tỏ mối quan tâm đối với những người đang mang trong mình “những gánh nặng thầm kín”, chẳng hạn như sự cô đơn, lo âu và mất đi niềm hy vọng. Đề cập đến “thực trạng đau lòng của nạn tự tử”, Đức Giáo hoàng Lêô nói: “Việc chăm sóc sức khỏe đầy đủ, những mối dây liên kết gia đình và sự gần gũi của cộng đoàn là những điều không thể tách rời”. Ngài nói thêm: “Không ai được phép cảm thấy mình như người xa lạ giữa những người thân thuộc, hay nghĩ rằng sự vắng mặt hay có mặt của mình cũng chẳng có ý nghĩa gì”.

Nhắc đến trải nghiệm bệnh tật gần đây của chính mình – căn bệnh ung thư khiến ngài phải trải qua ca phẫu thuật cắt bỏ một phần phổi – Đức Giáo hoàng Lêô bày tỏ đau lòng trước thực trạng có rất nhiều người không đủ điều kiện để “được chẩn đoán kịp thời hoặc tiếp nhận phương pháp điều trị cần thiết”.

Ngài nói: “Bảo đảm mọi người đều có thể tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, bất kể điều kiện kinh tế của họ ra sao, là bổn phận đặt ra cho mọi xã hội”. Đối với Giáo hội, cam kết này bắt nguồn từ lệnh truyền của Đức Kitô: “phục vụ Người nơi những người túng thiếu nhất”.

Ngài nói tiếp, mọi người đều có trách nhiệm “bảo đảm mỗi người có thể sống xứng với phẩm giá, được chăm sóc theo nhu cầu và được đồng hành cho đến khi kết thúc cuộc đời một cách tự nhiên”.

Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng: việc bảo đảm mọi người đều được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, “bất kể điều kiện kinh tế của họ ra sao, là bổn phận mà mọi xã hội đều phải thực hiện.” (VATICAN MEDIA)

Về phần mình, khi cộng tác với tất cả những người đang nỗ lực “xoa dịu đau khổ”, Giáo hội “đóng góp điều độc đáo thuộc về mình: niềm hy vọng không phai nhạt ngay cả khi các nguồn lực của con người đã đến giới hạn; niềm hy vọng ấy nhắc nhở những người đang trải qua thử thách rằng cuộc đời họ luôn có ý nghĩa và giá trị, rằng họ không đơn độc, và ngay cả trong những thời khắc tăm tối, họ vẫn luôn được Thiên Chúa yêu thương.”

Chung sống hòa bình trong sự đa dạng

Tiếp đó, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đề cập đến sự đa dạng trong dân cư Uruguay và ý nghĩa của việc chung sống hòa bình, ngay cả giữa những người có xuất thân khác nhau và điều kiện kinh tế không đồng đều.

Đức Thánh Cha nhấn mạnh nghĩa vụ của các quốc gia trong việc bảo đảm để “những người có niềm tin và những người không có niềm tin có thể chung sống với nhau trong sự tôn trọng và tự do”. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là tôn giáo phải bị “giới hạn trong phạm vi riêng tư”.

Trích dẫn Công đồng Vaticanô II, ngài khẳng định không ai có thể bị ép buộc hành động trái với lương tâm, hoặc bị ngăn cản hành động theo lương tâm, trong đời sống riêng tư cũng như công khai, với tư cách cá nhân hay tập thể, trong những giới hạn thích hợp.

“Dựa trên nền tảng tự do này, các cá nhân và cộng đoàn tôn giáo có thể đóng góp vào công ích, đồng thời tôn trọng quyền tự chủ của các thể chế dân sự.”

Mở rộng chủ đề này, Đức Giáo hoàng cho rằng sự tôn trọng và “chung sống hài hòa” ấy cũng phải được thể hiện trong quan hệ với các quốc gia khác. Ngài nói: “Kiên trì tôn trọng luật pháp, đối thoại và nhẫn nại tìm kiếm những thỏa thuận là một đóng góp mà Uruguay có thể tiếp tục dành cho các nước láng giềng.”

Đức Giáo hoàng Lêô nói rằng tượng đài Artigas và sự kiện Redota, bối cảnh cho bài diễn văn của ngài, cho thấy một “giá trị bền vững trong đời sống Uruguay: trách nhiệm của mỗi người đối với người khác, nhờ đó những người thuộc các thế hệ khác nhau có thể kiên trì cùng nhau xây dựng một lịch sử chung”.

Trao tặng Đức Kitô và Tin Mừng của Người

Cuối cùng, sau khi nhắc lại rằng mối liên kết giữa Tòa Thánh và Uruguay đã có từ những năm đầu tiên quốc gia này giành được độc lập, Đức Giáo hoàng Lêô nói: “Với lịch sử đức tin và phục vụ kéo dài nhiều thế kỷ, Giáo hội mong muốn tiếp tục trao tặng cho người dân Uruguay điều mà chính mình đã đón nhận - đó là Đức Giêsu Kitô và niềm hy vọng được Tin Mừng của Người loan báo - đồng thời cộng tác với tất cả những ai đang nỗ lực cổ võ công ích và phẩm giá của từng người khi Giáo hội thực hiện sứ mạng riêng của mình.”