Đức Lêô XIV bế mạc Công nghị Hồng y: Hiệp thông để phục vụ sứ mạng

Bài: Sebastián Sansón Ferrari

Xuân Đại biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Trong diễn từ bế mạc Công nghị Hồng y ngoại thường, Đức Thánh Cha Lêô XIV tập trung vào các chủ đề hy vọng, tính hiệp hành và trách nhiệm của Giáo hội trong một thế giới bị tàn phá bởi chiến tranh và cuộc khủng hoảng các mối tương quan giữa con người.

Trước khi chia sẻ những suy tư kết thúc Công nghị Hồng y ngoại thường diễn ra từ ngày 26 đến 27/6/2026 tại Vatican, Đức Thánh Cha Lêô XIV cùng với toàn thể Hồng y đoàn đã bày tỏ sự gần gũi với người dân Venezuela, những người đang phải hứng chịu hậu quả nặng nề của trận động đất dữ dội xảy ra trong những ngày qua.

Đức Thánh Cha nói thêm: "Chúng tôi hiệp lời cầu nguyện cho các nạn nhân, gia đình của họ và tất cả những ai đang phải gánh chịu hậu quả của thảm kịch này. Chúng tôi cũng phó dâng lên Chúa những người đang tham gia công tác cứu hộ và cầu mong tình liên đới của cộng đồng quốc tế dành cho quốc gia thân yêu ấy không bị suy giảm."

Tại Đại thính đường Thượng Hội đồng mới vào thứ Bảy, ngày 27/6/2026, Đức Thánh Cha đã có một diễn từ đề cập đến nhiều chủ đề. Mở đầu, ngài nhấn mạnh: "Chúng ta khép lại những ngày này với tâm tình biết ơn sâu sắc. Tôi cảm ơn anh em vì sự tự do, tình huynh đệ và tinh thần hiệp thông Giáo hội mà anh em đã thể hiện khi tham gia vào công việc chung. Tôi mang theo bên mình không chỉ nội dung những suy tư của anh em, mà còn cả kinh nghiệm đã làm nên những suy tư ấy."

Đức Thánh Cha tiếp tục: "Chúng ta đã cùng nhau tìm kiếm thánh ý Thiên Chúa, với niềm xác tín rằng Đức Kitô vẫn tiếp tục hoạt động trong Giáo hội của Người: chính Người đi trước chúng ta, quy tụ chúng ta, nói với chúng ta qua anh em mình và dẫn dắt chúng ta trong sứ mạng. Mọi sự đều phát xuất từ Người và quy hướng về Người."

Vì lý do đó, ngài chia sẻ rằng: "Được chứng kiến các Hồng y đến từ những Giáo hội, nền văn hóa và hoàn cảnh đa dạng biết lắng nghe nhau và cùng nhau tìm kiếm điều gì phục vụ Tin Mừng cách tốt nhất là nguồn an ủi và hy vọng cho tôi."

Ở phần trọng tâm của bài suy tư, Đức Thánh Cha khẳng định rằng tính hiệp hành không được hiểu như một phương pháp tổ chức hay một chuỗi các cuộc họp, nhưng là một lối sống của Giáo hội.

Ngài khẳng định: "Vấn đề cốt lõi của tính hiệp hành không phải là ai có quyền quyết định, mà là ‘làm thế nào để chúng ta cùng nhau gìn giữ món quà mà Chúa đã ủy thác cho Giáo hội của Người?"

Theo Đức Thánh Cha, hành trình này bắt nguồn từ sự gặp gỡ, lớn lên nhờ việc lắng nghe nhau và trưởng thành qua sự phân định dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Vì thế, ngài mời gọi các Hồng y thúc đẩy việc triển khai tiến trình hiệp hành tại các Giáo hội địa phương, nuôi dưỡng một sự hiểu biết đúng đắn về tiến trình này.

Những vết thương của thế giới

Đức Thánh Cha Lêô cũng cho biết trong thời gian diễn ra Công nghị, các Hồng y đã chia sẻ mối quan tâm trước chiến tranh, nghèo đói, bất công và bạo lực đang ảnh hưởng đến nhiều dân tộc trên thế giới. Tuy nhiên, ngài nhấn mạnh rằng đằng sau những thảm trạng ấy còn tồn tại một cuộc khủng hoảng sâu xa hơn: "sự cô đơn, cuộc khủng hoảng các mối tương quan, sự đánh mất niềm hy vọng và khó khăn trong việc nhìn nhận nhau là anh chị em."

Đức Thánh Cha đặc biệt đề cập đến hoàn cảnh của người trẻ. Ngài cho biết việc họ không ngừng tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống và tính chân thực, và trong một số trường hợp, đau khổ có thể dẫn đến việc tự kết liễu mạng sống, là "một trong những vết thương sâu sắc nhất của thời đại chúng ta."

Quang cảnh bế mạc Công nghị Hồng y (© Vatican Media)

Đức Thánh Cha cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của gia đình như một ngôi trường của các mối tương quan, tình liên đới và niềm hy vọng. Trong bối cảnh đó, ngài công bố một cuộc họp vào tháng Mười với các vị lãnh đạo các Giáo hội Đông phương và các Chủ tịch Hội đồng Giám mục để đánh giá việc đón nhận Tông huấn Amoris Laetitia, với sự tham dự của các gia đình.

Văn hóa đối thoại chống lại tư duy chiến tranh

Một phần của bài diễn văn được Đức Thánh Cha dành để nói về hòa bình. Trong đó, ngài cho biết các Hồng y đã nhận thức rõ một trong những tư tưởng cốt lõi của thông điệp Magnifica humanitas: chiến tranh không chỉ phát sinh từ các cuộc xung đột giữa các quốc gia, mà còn từ một "nền văn hóa quyền lực" đang thấm nhập vào các mối tương quan giữa con người, kinh tế, chính trị, công nghệ và thậm chí cả tôn giáo.

Để ứng phó với thực trạng này, ngài đề nghị tái xây dựng một nền văn hóa hợp tác và đối thoại, tăng cường chủ nghĩa đa phương và cổ võ sự tham gia của giáo dân vào đời sống công cộng dưới ánh sáng Học thuyết Xã hội của Giáo hội.

Đức Thánh Cha cũng khẳng định việc đáp trả bằng bất bạo động là một chọn lựa mang đậm tinh thần Tin Mừng. Ngài giải thích rằng điều đó không có nghĩa là thụ động, nhưng là đối diện với các xung đột mà không lập lại tư duy của hận thù.

Trong bối cảnh đó, ngài cho biết một vài nhóm làm việc đã đề nghị đào sâu hơn suy tư thần học và mục vụ về quyền tự vệ chính đáng trước những thay đổi đang tác động đến các cuộc xung đột đương đại.

Một Giáo hội ưu tiên chứng tá hơn cơ cấu tổ chức

Đức Thánh Cha Lêô nhấn mạnh rằng việc canh tân Giáo hội không chỉ tùy thuộc vào những cải tổ về cơ cấu, nhưng trên hết là chứng tá của các cộng đoàn biết sống Tin Mừng một cách khả tín.

Ngài nói: "Giáo hội được mời gọi ngày càng trở nên chính điều mà Giáo hội loan báo." Đồng thời, ngài nhấn mạnh rằng mọi cuộc cải cách thể chế chỉ sinh hoa trái nếu phát xuất từ cuộc gặp gỡ với Đức Kitô và đời sống bí tích.

Đức Thánh Cha cũng tái khẳng định ý định tiếp tục duy trì cuộc gặp thường niên này bắt đầu từ năm tới. Ngài cho biết thời điểm cụ thể vẫn chưa được ấn định, nhưng hy vọng sẽ có thể công bố vào cuối năm nay.

Kêu gọi hòa giải và hòa bình

Kết thúc bài diễn văn, Đức Thánh Cha Lêô hoàn toàn đón nhận lời kêu gọi được toàn thể Công nghị nhất trí đưa ra làm lời lời kêu gọi của mình, đồng thời mời gọi các Hồng y chuyển tải lời kêu gọi ấy đến mọi Giáo hội và dân tộc trên thế giới.

Ngài nói: "Thiên Chúa vẫn tiếp tục mở ra những con đường hòa giải và hòa bình trong lịch sử. Chúng ta có trách nhiệm can đảm bước đi trên những con đường ấy và giúp thế giới nhận biết những con đường ấy."

Đức Thánh Cha cũng cảm ơn mọi người vì những đóng góp của họ, "cũng như các vị Báo cáo viên, các vị Điều phối viên và tất cả những ai, với tinh thần quảng đại và kín đáo, đã góp phần làm nên những ngày làm việc và giao lưu huynh đệ này."

Đức Thánh Cha kết thúc: "Xin cảm ơn anh em đã giúp tôi, một lần nữa nhận ra công trình mà Đức Kitô vẫn tiếp tục thực hiện giữa dân Người và trong thế giới. Chúng ta phó dâng những hoa trái của Công nghị Hồng y này cho sự chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Giáo hội. Xin Mẹ dạy chúng ta biết gìn giữ sự hiệp nhất trong đa dạng và phục vụ Tin Mừng hòa bình với lòng khiêm nhường, sự can đảm và niềm hy vọng. Xin cảm ơn anh em!"