Chống nạn buôn người thời hiện đại: Con người không phải là một món hàng

Tác giả: Kielce Gussie

Cao Trí biên dịch

TGPSG/Vatican News -- Mạng lưới Quốc tế Talitha Kum công bố Báo cáo thường niên năm 2025, cho thấy nạn buôn người đang gia tăng song hành với sự phát triển của công nghệ: sự bóc lột trực tuyến và các trò lừa đảo trực tuyến đã trở thành những phương thức để gài bẫy con người trong thế kỷ XXI.

Mặc dù chế độ nô lệ kiểu sở hữu theo nghĩa truyền thống đã bị bãi bỏ về mặt pháp lý, hiện vẫn có khoảng 50 triệu người đang rơi vào tình trạng nô lệ thời hiện đại.

Hơn nữa, theo Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) và Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), nạn buôn người và các hình thức bóc lột khác đã trở thành một mô hình kiếm tiền bất hợp pháp khổng lồ, tạo ra khoảng 236 tỷ đô la Mỹ lợi nhuận bất hợp pháp mỗi năm.

Trước Ngày Thế giới chống nạn buôn người (30/7), Nữ tu Abby Avelino, MM, Điều phối viên quốc tế của Mạng lưới Quốc tế Talitha Kum, nhấn mạnh với Vatican News rằng thay vì giảm đi trong một thế giới hiện đại không ngừng phát triển, "vấn đề buôn người đang gia tăng theo một cách phức tạp." Chủ đề của Ngày Thế giới năm nay là: "Bị mắc kẹt phía sau những trò lừa đảo" (Trapped Behind the Scam).

Các nữ tu trên khắp thế giới tham gia vào sứ mạng chấm dứt nạn buôn người (Mạng lưới Quốc tế Talitha Kum)

Trước Ngày Thế giới chống nạn buôn người, mạng lưới quốc tế Talitha Kum do các nữ tu điều hành đã công bố Báo cáo thường niên năm 2025, cho biết trong năm qua mạng lưới này đã vươn tới 1,21 triệu người trên toàn thế giới, tăng 29,6% so với năm 2024.

Tuy nhiên, ngay cả khi phạm vi hoạt động của Talitha Kum ngày càng được mở rộng, sứ mạng chấm dứt nạn buôn người vẫn hết sức cấp bách, bởi con số các trường hợp buôn người đang gia tăng tại châu Âu và châu Á.

Những ưu điểm và thách đố của công nghệ

Báo cáo thường niên năm 2025 cho thấy nạn buôn người đang gia tăng song hành với sự phát triển của những công nghệ mới: bóc lột trực tuyến và các vụ lừa đảo trên mạng đã trở thành những phương thức dụ dỗ và gài bẫy con người trong thế kỷ XXI.

Nữ tu Abby nhấn mạnh: "Nhiều người sống sót mà chúng tôi gặp đang bị mắc kẹt trong sự phức tạp của các nền tảng kỹ thuật số."

Những người sống sót kể lại rằng họ nhận được những lời hứa hẹn và các lời mời gọi tuyển dụng trên mạng. Tuy nhiên, khi đến địa điểm được chỉ dẫn, họ phát hiện công việc đó là giả, hộ chiếu bị tịch thu và sự tự do bị tước đoạt.

Báo cáo thường niên năm 2025 đi sâu vào nhiều lĩnh vực liên quan đến nạn buôn người, từ công tác phòng ngừa, hỗ trợ các nạn nhân đã thoát khỏi nạn buôn người, đến việc tiếp cận công lý, hợp tác và vận động, lên tiếng bảo vệ (Mạng lưới Quốc tế Talitha Kum)

Nữ tu Abby giải thích: "Đây là xu hướng hiện nay. Các nền tảng kỹ thuật số đang bị các tổ chức tội phạm sử dụng để gài bẫy người trẻ, bởi vì những người trẻ thực sự mong muốn tìm kiếm những tương lai tốt đẹp hơn, những công việc tốt hơn."

Nữ tu Abby không phải là người duy nhất nhận thấy mối liên hệ giữa những nguy cơ trực tuyến và nạn buôn người. Bà Amy Pope, Tổng Giám đốc Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM), đã phát biểu trong cuộc họp báo ngày 28/7 về sự gia tăng của các trung tâm lừa đảo trên mạng, với các nạn nhân đến từ hơn 80 quốc gia khác nhau, đặc biệt tại khu vực châu Á.

Bà Pope giải thích rằng quy mô của nạn buôn người là vô cùng nghiêm trọng. Văn phòng Liên Hiệp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) cho biết các vụ lừa đảo gây ra tổng thiệt hại hằng năm lên tới hàng tỷ đô la Mỹ. Tại Đông Á, Đông Nam Á, Úc và New Zealand, các tổ hợp lừa đảo được cho là đang có hàng trăm nghìn lao động là nạn nhân của nạn buôn người.

Đấu tranh chống các vụ lừa đảo

Một trong những cách Talitha Kum đang thực hiện để chống lại các vụ lừa đảo này là đào tạo chính những người đang trở thành mục tiêu của nạn buôn người trực tuyến, người trẻ. Vị Điều phối viên Quốc tế cho biết: "Chúng tôi đang cố gắng huy động mạng lưới của mình để đào tạo không chỉ người trẻ, mà còn bất cứ ai có thể rơi vào bẫy trên các nền tảng kỹ thuật số này."

Thông qua chương trình Đại sứ Giới trẻ của Talitha Kum, Nữ tu Abby cho biết các bạn trẻ được đào tạo và hướng dẫn về nạn buôn người, cách nhận diện cũng như cách ứng phó với vấn đề này. Sau đó, những đại sứ này được gửi đến các cộng đồng địa phương và quốc gia của mình để giúp các bạn đồng trang lứa cũng nhận biết và ứng phó với vấn đề tương tự.

Khoảng 50 triệu người đang rơi vào tình trạng nô lệ thời hiện đại (Mạng lưới Quốc tế Talitha Kum)

Khi những kẻ buôn người chuyển sang sử dụng các nền tảng mạng xã hội, Talitha Kum cũng muốn đối phó với vấn đề này thông qua chính những nền tảng đó. Mạng lưới đã thiết lập các tài khoản trên mạng xã hội, các chương trình truyền hình và phát thanh nhằm giáo dục công chúng về những nguy cơ của nạn buôn người trực tuyến.

Một phần của giải pháp

Mặc dù Báo cáo thường niên năm 2025 đi sâu vào nhiều lĩnh vực liên quan đến nạn buôn người, từ công tác phòng ngừa, hỗ trợ các nạn nhân đã thoát khỏi nạn buôn người, đến việc tiếp cận công lý, hợp tác và vận động, lên tiếng bảo vệ, nhưng Nữ tu Abby đặc biệt nhấn mạnh một điểm: sự hỗ trợ dành cho các nạn nhân.

Những người thoát nạn là một phần của giải pháp. Nữ tu Abby nhấn mạnh: "Đây không chỉ là vấn đề giải cứu. Chúng ta cũng cần tạo cho các nạn nhân một không gian để họ được lên tiếng, đáp ứng những nhu cầu của họ, mở ra các cơ hội và được đồng hành lâu dài theo một cách thật sự bền vững."

Cùng với "cách tiếp cận lấy nạn nhân làm trung tâm", Nữ tu Abby kêu gọi sự thay đổi mang tính hệ thống, nghĩa là phải giải quyết những nguyên nhân gốc rễ của tội phạm buôn người, tại sao con người rơi vào bẫy và phải di chuyển nơi ở để tìm kiếm một tương lai tốt đẹp hơn.

Vị Điều phối viên Quốc tế nhấn mạnh: "Con người di chuyển vì nghèo đói. Con người di chuyển vì bất bình đẳng. Thực sự, con người di chuyển vì xung đột. Đó là lý do tại sao chúng ta cần cùng nhau đồng hành để thực sự xây dựng một thế giới không còn nạn buôn người."

Tuy nhiên, công cuộc chấm dứt loại tội phạm này phải bắt đầu từ cấp độ cơ sở, đặc biệt bởi vì như Nữ tu Abby nhấn mạnh, "xu hướng hoạt động của những kẻ buôn người trên toàn cầu đang trở nên phức tạp hơn." Vì thế, công tác phòng ngừa, vận động và lên tiếng bảo vệ, hỗ trợ các nạn nhân cũng như bảo vệ họ là những điều thiết yếu.

Ngày Thế giới chống nạn buôn người được tổ chức vào ngày 30/7 với chủ đề: "Mắc kẹt phía sau những trò lừa đảo" (Mạng lưới Quốc tế Talitha Kum)

Tuy nhiên, hơn thế nữa, Nữ tu Abby cho rằng mọi người ở khắp nơi và thuộc mọi thành phần xã hội cần kêu gọi các nhà lãnh đạo địa phương và quốc tế giải quyết những nguyên nhân gốc rễ khiến nạn buôn người tiếp diễn.

Giáo dục là chìa khóa

Mặc dù việc chấm dứt tội phạm này là điều có thể thực hiện được, nhưng không thể được thực hiện chỉ bởi một cá nhân, một quốc gia hay một mạng lưới riêng lẻ. Giáo dục là một trong những chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa đó.

Vị Điều phối viên Quốc tế nhấn mạnh: "Ngay cả trẻ em, ngay từ khi còn nhỏ, cũng cần được học biết rằng nạn buôn người đang lan rộng như thế nào, không chỉ ở cấp độ toàn cầu, không chỉ ở cấp độ địa phương, mà còn trong mọi khía cạnh và ở mọi cấp độ."

Nữ tu Abby nhấn mạnh rằng: "Ngay cả trẻ em, ngay từ khi còn nhỏ, cũng cần được học biết nạn buôn người đang lan rộng như thế nào" (Mạng lưới Quốc tế Talitha Kum)

Điều cũng hết sức cần thiết để chấm dứt loại tội phạm toàn cầu này là nhận ra rằng đằng sau những con số, đằng sau các dữ liệu là những con người, những câu chuyện và những cuộc đời đang bị ảnh hưởng. Đây chính là lý do tại sao việc cùng nhau cộng tác nằm ở trọng tâm trong sứ mạng của Talitha Kum.

Đây chính là trọng tâm trong sứ mạng của Talitha Kum: "Không được đối xử với bất cứ người nào như một thứ hàng hóa."